Սթրոնգհարթ (շուն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սթրոնգհարթ
Strongheart-Rice-1921-cropped.jpg
Տեսակշուն և animal actor?
Սեռարու
Ծնվել էհոկտեմբերի 1, 1917(1917-10-01)
ԾննդավայրՎրոցլավ, Սիլեզիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն
Մահացել էհունիսի 24, 1929(1929-06-24) (11 տարեկան)
Մահվան վայրԼոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
ՏերJane Murfin?
ՄրցանակներՀոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղ
Strongheart Վիքիպահեստում

Էտցել ֆոն Օրինգեն (գերմ.՝ Etzel von Oeringen, հոկտեմբերի 1, 1917(1917-10-01), Վրոցլավ, Սիլեզիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն - հունիսի 24, 1929(1929-06-24), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ավելի հայտնի է որպես Սթրոնգհարթ (անգլ.՝ Strongheart (Ամուր սիրտ)), արու գերմնական հովվաշուն, կենդանի առաջին կինոդերասաններից մեկը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էտցել ֆոն Օրինգենը ծնվել է 1917 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Վրոցլավում (այլ աղբյուրների համաձայն՝ Գերմանիայում)։ Արու գերմանական հովվաշուն էր, որը նրան պահել է գործարանատեր Ռոբերտ Նիդհարթը՝ Կվեդլինբուրգից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Էտցելը Բեռլինում գերմանական Կարմիր խաչի կողմից վերապատրաստվել է որպես ոստիկանական շուն։ Պատերազմից հետո իր տերը աղքատացել է և նույնիսկ միջոց չուներ շուն պահելու համար։ Մտահոգվելով, որ Էտցելը վատ ձեռքերում կլինի, նա մերժել է ավելի մեծ առաջարկները և շանը տվել է իր ընկերոջը, որը Նյու Յորքի Ուայթ Փլեյնս քաղաքում բուծարան ունի։ Երեք տարեկան հասակում Էտցելը բերվել է ԱՄՆ վաճառքի համար։

Սթրոնգհարթը և Թրիմբլը «American Boy» ամսագրում

20-րդ դարի սկզբին շների մարզիչ Լարի Թրիմբլը իր առջև նպատակ էր դրել իր կենդանիներից մեկին դարձնել կինոաստղ։ 1920 թվականին նա սկսեց «քասթինգ» տաղանդավոր շների շրջանակում։ Նա գտավ նրան, ով իրեն անհրաժեշտ էր։ Պարզվեց, որ դա Էտցելն էր, որը հսկայական էր (57 կգ) և հակված էր կծելու մարդկանց, քան ֆիլմերում նկարահանվելու։ Բայց նրան դուր եկավ Թրիմբլը, և նա գնեց նրան, վերանվանելով՝ Սթրոնգհարթ և բերեց Հոլիվուդ։

Կենդանու կասկածելի ու ագրեսիվ բնույթը փոխելու համար ամիսներ էր հարկավոր վերապատրաստում, բայց արդյունքում Թրիմբլը շանը վտանգավոր պատերազմական մեքենայից վերածեց ընկերական դերասանի։ Բայց Սթրոնգհարթը պահպանում էր ոստիկանական շան որոշ առանձնահատկություններ։ Նա գիտեր, թե ինչպես ճիշտ գնահատել մարդկանց բնավորությունը և սովորություն ուներ մանրազնին ուսումնասիրել, և երբեմն նույնիսկ գաղտնի հետապնդել նրանց, ում չէր վստահում[1]։

Սթրոնգհարթի առաջին ֆիլմը «Լուռ կանչն» էր։ Ժապավենի թողարկումից անմիջապես հետո շունը հայտնի է դարձել։ Շատ երկրպագուներ եկել էին Հոլիվուդ՝ տեսնելու չորս ոտանի կինոհերոսին։ Ոմանց նույնիսկ հաջողվեց շոյել խստաբարո շանը։ Սթրոնգհարթը նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում և նույնիսկ իրեն ընկերուհի է ձեռք բերել՝ գերմանական հովվաշուն Լեդի Ջեյնը (կամ Ջուլ), ինչպես վայել է իսկական կինոաստղին[2]։

Սթրոնգհարթի կյանքը ողբերգական ավարտ է ունեցել։ 1929 թվականին շունը նկարահանվել է նոր ֆիլմում, և կատարելով հնարքներից մեկը, ընկել է շիկացած յուպիտերի վրա։ Սթրոնգհարթը ծանր այրվածքներ է ստացել և մահացել 1929 թվականի հունիսի 24-ին Ջեյն Մերֆինի տանը։ 1960 թվականին նա հետմահու ստացել է աստղ Հոլիվուդյան «Փառքի ծառուղում»՝ գրական հերոս Լասիի և շուն-կինոդերասան Ռին Տին Տինի կողքին։

Ֆիլմագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Սիրո վարպետ» ֆիլմի բացիկ (1924)

Սթրոնգհարթի մասնակցությամբ գրեթե բոլոր ֆիլմերը կորել են։ «Սիրո վարպետը» ֆիլմի փորագիծը պահպանվել է Ֆրանսիայում՝ Ֆիլմագրության և շարժվող պատկերների ազգային կենտրոնում։ «Բոստոնյան Բլեքի վերադարձը» ֆիլմը պահպանվել է 16 միլիմետրանոց կինոժապավենում` տարածաշրջանային DVD-ով։ Ստորև ներկայացված է Սթրոնգհարթի բոլոր ֆիլմերի ցուցակը.

Տարի Ֆիլմի վերնագիր Ռեժիսոր Դեր
1921 Լուռ զանգ Լարի Թրիմբլ Ֆլեշ
1922 Հյուսիսի մկանները Լարի Թրիմբլ Մկան
1924 Սիրո վարպետ Լարի Թրիմբլ Ստրոնգհարթ
1925 Սպիտակ ժանիք Լարի Թրիմբլ Սպիտակ ժանիք
1925 Բևեռային աստղ Պոլ Պաուել Բևեռային աստղ
1927 Բոստոնյան Բլեքի վերադարձը Հարի Օ․ Հոյթ Ստրոնգհարթ

Հիշողություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1926 թվականին «Սթրոնգհարթ․ հրաշք շան պատմությունը» գրքում Թրիմբլը գրել է պատմություն այն մասին, թե ինչպես է Սթրոնգհարթն եկել ԱՄՆ և ընտրվել նկարահանման, նրա մարզման, ֆիլմերում հաջողությունների հասնելու համար, որն ավարտվել է Սպիտակ ժանիքով։

Սթրոնգհարթի ժողովրդականությունը ոգեշնչել է «Doyle Packing Company» ընկերությանը և 1932 թվականին ընդունել նրա անունը և լուսանկարը պահածոյացված շների կերակուրի համար։ «Strongheart» շների կերակուրը պատկառելի բիզնես ուներ, հատկապես Միջին Արևմուտքում, և խանութներում հասանելի էր մինչև 2002 թվականը։

Ալեն Բունը գրել է երկու գիրք. «Նամակներ Սթրոնգհարթին» (1939) և «Հարազատություն ամբողջ կյանքի հետ» (1954), նվիրված կենդանիների հաղորդակցությանը և մահից հետո շան հոգու կյանքին։ Երկու գրքերն էլ մի քանի անգամ վերահրատարակվել են և մնում են սպիրիտուալիզմի դասականներ։ Բունը «The Washington Post»-ի թղթակից էր և շատ ժամանակ էր անցկացնում Սթրոնգհարթի վրա, մինչ Մյորֆինը և Թրիմբլը գտնվում էին գործուղման մեջ։

«Սթրոնգհարթ. աշխարհում առաջին կինոաստղ շունը» (2014) գիրք է Կալդեկոտյան մրցանակակիր Էմիլի Առնոլդ Մաքքալիի երիտասարդ հանդիսատեսի համար։ «The New York Times»-ը «բարձր գնահատեց անցյալ լրատվամիջոցների դարաշրջանի սնդիկի աշխարհը վերստեղծելու գործում նրա բծախնդիր աշխատանքը։ Մեգաֆոնները, կտրված մազերը և բրիջները՝ բոլորն այստեղ են։ Եվ Էտցելում՝ ուժեղ ու համարձակ ծնված և մեծացած շունը, երիտասարդ ընթերցողներին նվիրեց Հոլիվուդի հերոսի հազվագյուտ դիմանկարը, ով նույնքան հերոսական էր կադրերում, որքան էկրանին»։

«Սթրոնհգարթ․ արծաթյա էկրանի հրաշք շունը» (2018), վեպ 8-12 տարեկան երեխաների համար, որը գրել է Քենդիս Ֆլեմինգը և նկարազարդել է Կալդեկոտյան մեդալակիր Էրիկ Ռոմանը։ Kirkus Review-ն ասել է. «Լուռ ֆիլմի նման, Ֆլեմինգի պատմվածքը լի է արկածախնդրությամբ, սիրավեպով և աննկատությամբ»։ Գիրքը աստղային ակնարկ է ստացել Գրացանկում։

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մրցանակ Տարի Կատեգորիա Աշխատանք Արդյունք
Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի 1960 Կինոարդյունաբերության մեջ ունեցած ներդրման համար աստղ է կոչվել N/A Մրցանակ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]