Jump to content

Սթեյբլքոյն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Սթեյբլքոյն (անգլ.՝ stablecoin), կրիպտոարժույթի տեսակ, որի նպատակն է պահպանել կայուն արժեք՝ հարաբերակցված կոնկրետ ակտիվի, ակտիվների պուլի կամ զամբյուղի հետ: Նշված ակտիվը կարող է լինել ֆիատ արժույթ, ապրանք կամ այլ կրիպտոարժույթներ[1][2]։ Չնայած անվանմանը՝ սթեյբլքոյնները պարտադիր չէ, որ լինեն կայուն: Սթեյբլքոյնները հիմնվում են կայունացման գործիքների վրա, ինչպիսիք են պահուստային ակտիվները կամ ալգորիթմները, որոնք համադրում են առաջարկն ու պահանջարկը՝ փորձելով պահպանել կայուն արժեք[3]։

Պատմականորեն բազմաթիվ սթեյբլքոյններ չեն կարողացել պահպանել իրենց արժեքը հիմքում ընկած ակտիվների նկատմամբ: Սթեյբլքոյնների մասնակցությամբ շուկայական գործարքների թվի աճին զուգընթաց՝ դրանց թողարկումն ու օգտագործումը գնալով ավելի շատ են կարգավորվում աշխարհի կառավարությունների կողմից:

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սթեյբլքոյնները հայտնվել են 2014 թվականին՝ որպես մեթոդ կրիպտոարժույթների ներդրողների համար՝ իրենց գումարները կայանելու համար, երբ նրանք ներդրումներ են կատարում այլ բարձր տատանողականություն ունեցող կրիպտոարժույթներում[4][5]։ Այժմ սթեյբլքոյնները հիմնականում օգտագործվում են կրիպտոակտիվներ գնելու կամ վաճառելու, ինչպես նաև անդրսահմանային վճարումներ կատարելու համար[1]։ Ըստ Միջազգային հաշվարկների բանկի՝ 2025 թվականի հուլիսին սթեյբլքոյնների շուկայական կապիտալիզացիայի 90%-ը բաժին է ընկել կա՛մ Tether-ին, կա՛մ USDC-ին[6]էջ 4։ Ֆինանսական գործողությունների աշխատանքային խմբի (FATF) տվյալներով՝ սթեյբլքոյնների շուկայական կապիտալիզացիան 2025 թվականի հոկտեմբերին հասել է 316 միլիարդ դոլարի, մինչդեռ օրական առևտրի ծավալը կազմել է 156 միլիարդ դոլար: Սթեյբլքոյնների շուկայի շրջանակներում դրանց 95%-ը ապահովված է ֆիատ արժույթով, իսկ այդ ֆիատ արժույթով ապահովված սթեյբլքոյնների 97%-ը արտահայտված է ԱՄՆ դոլարով[7]էջ 11։

Սթեյբլքոյնների տեսակները

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սթեյբլքոյնները կարող են տարբերակվել՝ հիմնվելով նշված ակտիվի նկատմամբ իրենց հարաբերական արժեքը պահպանելու մեթոդների վրա: Սթեյբլքոյնների որոշ հիմնական տեսակներ ներկայացված են ստորև[8][9].

Հայտնի սթեյբլքոյնների որոշ լոգոներ՝ USDT, DAI, USDC և TerraUSD

Ֆիատով ապահովված սթեյբլքոյններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիատով ապահովված սթեյբլքոյնները այն սթեյբլքոյններն են, որոնք հավակնում են ապահովված լինել ֆիատ արժույթով արտահայտված ակտիվներով:

Ֆիատով ապահովված սթեյբլքոյնի արժեքը հիմնված է ապահովող արժույթի արժեքի վրա, որը, ենթադրաբար, պահվում է երրորդ կողմ հանդիսացող պահառուի մոտ: Թողարկողը պաշտպանում է սթեյբլքոյնի կապը (peg) արժույթի հետ՝ պահելով հիմնականում ֆիատով արտահայտված կարճաժամկետ ակտիվներ, ինչպիսիք են գանձապետական պարտատոմսերը, բարձրորակ առևտրային թղթերը, հետգնման պայմանագրերը և բանկային ավանդները: Հետևաբար, ֆիատով ապահովված սթեյբլքոյնների կառուցվածքը սերտորեն հիշեցնում է դրամական շուկայի հիմնադրամների (MMFs) կառուցվածքը, և դրանք ենթարկվում են նմանատիպ ռիսկի, երբ մարման մեծածավալ հարցումները կարող են առաջացնել ակտիվների հարկադիր վաճառքի բացասական շղթայական ազդեցություն ֆինանսական համակարգի վրա[10][11]:

2025 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ ֆիատով ապահովված սթեյբլքոյնների գրեթե 97%-ը կապված է ԱՄՆ դոլարի հետ[7]: ԱՄՆ դոլարին կապված սթեյբլքոյնների հիմնական օրինակներն են Tether-ի USDT-ն և Circle-ի USDC-ն[12]: Եվրոյին կապված սթեյբլքոյնների օրինակներ են Circle-ի EURC-ն[13], EUR Tether-ը և Stasis EUR-ը[14]:

Կրիպտոարժույթով ապահովված

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրիպտոարժույթով ապահովված սթեյբլքոյնները այն սթեյբլքոյններն են, որոնք որպես գրավ օգտագործում են այլ կրիպտոարժույթներ: Նման սթեյբլքոյնների ստեղծման պատճառն այն է, որ սմարթ-կոնտրակտների կիրառմամբ դրանք թույլ են տալիս ապակենտրոնացված ցանցին հնարավորինս սերտորեն հետևել ԱՄՆ դոլարի գնին: Կրիպտոարժույթով ապահովված սթեյբլքոյնների օգտագործման մեկ այլ տարբերակ է կրիպտոարժույթը ERC20 համատեղելի ստանդարտի վերածելը՝ այլ բլոկչեյնում առևտուրն հնարավոր դարձնելու համար[15]:

Կրիպտոարժույթով ապահովված սթեյբլքոյնների հիմնական օրինակներն են DAI-ն և Wrapped Bitcoin-ը (WBTC)։

Ապրանքով ապահովված սթեյբլքոյններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ապրանքով ապահովված սթեյբլքոյնները այն սթեյբլքոյններն են, որոնք հավակնում են ապահովված լինել ապրանքային արժեքներով: Օրինակներ են PAX Gold-ը և Tether Gold-ը[9]։

Ալգորիթմիկ սթեյբլքոյն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալգորիթմիկ սթեյբլքոյնները, որոնք երբեմն անվանում են սենյորաժային սթեյբլքոյններ, այն սթեյբլքոյններն են, որոնք չունեն պահուստային ակտիվներ կամ ունեն միայն մասնակի պահուստներ: Դրանք կիրառում են ալգորիթմներ, որոնք համադրում են առաջարկն ու պահանջարկը՝ կայուն արժեք պահպանելու համար: Եվրոպական կենտրոնական բանկը առաջարկում է ալգորիթմիկ սթեյբլքոյնները դիտարկել որպես չապահովված կրիպտո-ակտիվներ[3]։

Ալգորիթմիկ սթեյբլքոյնների որոշ հիմնական օրինակներ են Celo Dollar-ը, Tron-ի USDD-ն և Kava-ի USDX-ը[8]։

Սթեյբլքոյնների կիրառությունները

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սթեյբլքոյններն օգտագործվում են կրիպտոարժույթների առևտրում, անդրսահմանային վճարումներում և այլ ֆինանսական գործունեության մեջ, սակայն կիրառվել են նաև անօրինական գործողություններում: Այս հարցերը հետագայում քննարկվում են Քաղաքականության և կարգավորման մտահոգություններ բաժնում:

Հարմարավետություն կրիպտոարժույթների օգտատերերի համար

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սթեյբլքոյնները հարմարավետություն են ապահովում կրիպտոարժույթների ներդրողների համար՝ որպես այլ ավելի տատանողական կրիպտոարժույթներ գնելու և վաճառելու ավելի պարզ միջոց[3][4]: Planet Money-ն սթեյբլքոյնների այս կիրառությունը նկարագրել է որպես կազինոյի ժետոնների նման մի բան, քանի որ դրանք պարզեցնում են այլ կրիպտոարժույթների գնումն ու վաճառքը՝ նախքան ի վերջո փողի հետ փոխանակվելը[16]:

Անդրսահմանային վճարումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) 2025 թվականի զեկույցի՝ սթեյբլքոյնների անդրսահմանային հոսքերը 2022 թվականի սկզբին գերազանցել են չապահովված կրիպտոակտիվների հոսքերը: Ըստ ԱՄՀ-ի՝ Ասիայի և Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանն ունի սթեյբլքոյնների ամենամեծ ակտիվությունը, մինչդեռ ՀՆԱ-ի նկատմամբ ճշգրտումից հետո սթեյբլքոյնների մեծ մասը Հյուսիսային Ամերիկայից հոսում է այլ վայրեր: Զեկույցը գնահատել է, որ սթեյբլքոյնների անդրսահմանային հոսքը 2024 թվականին կազմել է 1.4 տրիլիոն դոլար՝ համեմատած անդրսահմանային վճարումների համաշխարհային շուկայի հետ, որը կազմում է մոտավորապես մեկ քվադրիլիոն դոլար: Զարգացած տնտեսություններում անդրսահմանային հոսքերում գերակշռում են ավանդական վճարային համակարգերը, ինչպիսին է SWIFT-ը: Անդրսահմանային գործարքների համար օգտագործվող սթեյբլքոյնների ամենամեծ մասնաբաժինը բաժին է ընկել զարգացող շուկաներին և զարգացող տնտեսություններին[17]:

Քեմբրիջի համալսարանի ուսումնասիրության համաձայն՝ անդրսահմանային հաշվարկներում սթեյբլքոյնների օգտագործման ամենից հաճախ նշվող պատճառը 24/7 հաշվարկային հնարավորությունն է, ինչը թույլ է տալիս գործարքներ իրականացնել բանկային ժամերից դուրս[18]: Telematics and Informatics ամսագրում 2025 թվականի մի հետազոտություն, որն անցկացվել է ԱՄՆ-ում բնակվող 866 չափահասների շրջանում, ովքեր նախորդ տարվա ընթացքում դրամական փոխանցումներ էին կատարել, ցույց է տվել, որ 26%-ը հայտնել է անդրսահմանային փոխանցումների համար սթեյբլքոյններ օգտագործելու մասին, ընդ որում 34%-ը օգտագործել է նաև այլ մեթոդներ[19]:

Արժույթի փոխարինում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Chainalysis-ի տվյալներով՝ վենեսուելական բոլիվարի տատանողականության պատճառով որոշ վենեսուելացիներ օգտագործում են ԱՄՆ դոլարով արտահայտված սթեյբլքոյններ՝ արժեքը պահպանելու և ավելի կայուն արժույթով գործարքներ կատարելու համար[20]: 2026 թվականի հունվարին հաղորդվեց, որ ԱՄՆ դոլարով արտահայտված սթեյբլքոյնները գնալով ավելի շատ են օգտագործվում Վենեսուելայի ներքին գործարքներում՝ տևական հիպերինֆլյացիայի, պատժամիջոցների և կապիտալի վերահսկողության պատճառով[21]:

Standard Chartered-ի զեկույցը նախազգուշացրել է, որ ԱՄՆ դոլարով արտահայտված սթեյբլքոյնների տարածվածությունը կարող է պոտենցիալ կերպով հանգեցնել զարգացող երկրներից 1 տրիլիոն դոլարի հոսքին դեպի սթեյբլքոյններ՝ առաջացնելով բանկային ավանդների կորուստ: Կապիտալի արտահոսքը կպատճառվի զարգացող երկրների անհատների՝ արժույթի հանկարծակի կտրուկ արժեզրկման դեմ ռիսկերից խուսափելու ձգտումով[22]:

Օգնության բաշխում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ImpactMarket ոչ առևտրային կազմակերպությունը հայտնել է Աֆրիկայի 102 վայրերում ավելի քան 18,000 շահառուների շրջանում ավելի քան 1 միլիոն դոլարի Celo Dollar սթեյբլքոյնների բաշխման մասին և նշել է, որ որոշ տեղական վաճառականներ սկսել են ընդունել թոքենները վճարումների համար[23]:

Քաղաքականության և կարգավորման խնդիրներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սթեյբլքոյնների օգտագործումը քաղաքականության և կարգավորման խնդիրներ է առաջացրել կառավարությունների և ֆինանսական մարմինների շրջանում, ներառյալ՝ փողերի լվացմանը, ահաբեկչության ֆինանսավորմանը և դրամավարկային ինքնիշխանության քայքայմանը վերաբերող հարցերը:

Փողերի լվացում և ահաբեկչության ֆինանսավորում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2024 թվականի հունվարին Միավորված ազգերի կազմակերպության Թմրամիջոցների և հանցավորության դեմ պայքարի գրասենյակը (UNODC) զեկուցեց, որ սթեյբլքոյնները, հատկապես USDT-ն, դարձել են նախընտրելի կրիպտոարժույթ Արևելյան և Հարավարևելյան Ասիայում կիբերխարդախությամբ և փողերի լվացմամբ զբաղվող կազմակերպված հանցավոր խմբերի համար[24]:

Reuters-ը 2023 թվականին հայտնեց, որ Իսրայելի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և այլ երկրների կողմից որպես ահաբեկչական կազմակերպություններ որակված խմբերը Tron բլոկչեյնում օգտագործում էին սթեյբլքոյններ՝ ավելի տատանողական բիթքոյն թոքենների փոխարեն, որպեսզի պահպանեն փոխանցված միջոցների արժեքը[25]:

Միջկառավարական Ֆինանսական գործողությունների աշխատանքային խումբը (FATF) զեկուցել է, որ սթեյբլքոյնները գնալով ավելի շատ են օգտագործվում անօրինական ֆինանսական գործունեության համար, ներառյալ՝ փողերի լվացումը, ահաբեկչության ֆինանսավորումը, պատժամիջոցների շրջանցումը և զանգվածային ոչնչացման զենքի տարածման ֆինանսավորումը: Զեկույցում նշվում է, որ այնպիսի սթեյբլքոյններ, ինչպիսիք են USDT-ն (Tether) և USDC-ն (Circle), ապահովում են համեմատաբար կայուն միջավայր եկամուտների տեղաշարժի համար՝ համեմատած ավելի տատանողական կրիպտոարժույթների հետ, և որ դրանց իրացվելիությունը, փոխգործունակությունը և անդրսահմանային փոխանցման հեշտությունը դրանք գրավիչ են դարձնում անօրինական օգտագործման համար[7]:

Դրամավարկային ինքնիշխանության քայքայում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում Թրամփի վարչակազմի կողմից GENIUS ակտի ընդունումից հետո Եվրոպական կենտրոնական բանկի (ԵԿԲ) խորհրդական Յուրգեն Շաաֆը գրեց, որ ԱՄՆ դոլարով սթեյբլքոյնների լայն տարածումը կարող է քայքայել եվրոպական դրամավարկային ինքնիշխանությունը և ֆինանսական կայունությունը[26]: Չինաստանի և Սինգապուրի գիտնականները երկուստեք նկարագրել են GENIUS ակտը որպես ռազմավարական քայլ՝ ուղղված ԱՄՆ գանձապետական պարտատոմսերի նկատմամբ պահանջարկի մեծացմանը և, հետևաբար, ԱՄՆ դոլարի հեգեմոնիայի ամրապնդման փորձ[27][28]: Հարավաֆրիկյան պահուստային բանկի կառավարիչ Լեսետյա Կգանյագոն արտահայտվել է, որ ԱՄՆ դոլարով սթեյբլքոյններն օգտագործվում են աֆրիկյան արժույթները թուլացնելու համար, և մտահոգված է, որ որոշ աֆրիկյան երկրներ կարող են կորցնել իրենց դրամավարկային ինքնիշխանությունը[29]: Ֆրանսիայի բանկի փոխկառավարիչ Անյես Բենասի-Քերեն և Ֆրանսիայի բանկի կառավարիչ Ֆրանսուա Վիլերուա դը Գալոն նախազգուշացրել են, որ Եվրոպայի դրամավարկային ինքնիշխանությանը սպառնում են ԱՄՆ դոլարով արտահայտված սթեյբլքոյնները[30]:

2026 թվականի մարտին ԵԿԲ-ի կողմից հրապարակված հետազոտությունը քննարկեց արտարժույթով արտահայտված սթեյբլքոյնների ազդեցությունը Եվրոպայի դրամավարկային ինքնիշխանության վրա: ԱՄՆ դոլարով արտահայտված սթեյբլքոյնների ընդունումը Եվրոպա կներմուծեր օտարերկրյա դրամավարկային քաղաքականություն՝ թուլացնելով կենտրոնական բանկերի կարողությունը՝ ազդելու կարճաժամկետ տոկոսադրույքների վրա, կբարդացներ իրացվելիության կառավարումը բանկային համակարգում և կմեծացներ փոխարժեքի հետ կապված տատանողականությունը ֆինանսավորման հոսքերում: Ծայրահեղ դեպքերում դա կարող էր անարդյունավետ դարձնել Եվրոպայի սեփական դրամավարկային քաղաքականության գործիքները[31]:

Պատժամիջոցներից խուսափում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ի պատասխան ռուսական կազմակերպությունների դեմ պատժամիջոցների՝ Promsvyazbank-ի և մոլդովացի օլիգարխ Իլան Շորի կողմից թողարկվեց ռուբլուն կապված A7A5 սթեյբլքոյնը: Սթեյբլքոյնն օգտագործվել է ռուսական բիզնեսների կողմից՝ անդրսահմանային վճարումներ իրականացնելու համար, և ռուսական պետության կողմից՝ ազդեցության արշավ իրականացնելու համար[32][33][34]:

2025 թվականի հոկտեմբերին ՄԱԿ-ի Բազմակողմ պատժամիջոցների մոնիտորինգի խումբը պարզեց, որ Հյուսիսային Կորեան խուսափել է պատժամիջոցներից՝ օգտագործելով սթեյբլքոյններ ռազմական տեխնիկայի և հումքի վաճառքի ու փոխանցման համար[35]: Զեկույցում նշվում էր, որ Հյուսիսային Կորեայի պաշտոնյաները վաճառել են ռազմական նշանակության արբանյակային կապի համակարգեր Լաոսում գտնվող գնորդին և շարժական հակաօդային պաշտպանության համակարգ՝ Սուդանում գտնվող գնորդին: Երկու դեպքում էլ գնորդները վճարել են USDT-ով[36]:

2026 թվականի հունվարին հաղորդվեց, որ Իրանի կենտրոնական բանկը կուտակում է սթեյբլքոյններ՝ միաժամանակ դիմակայելով իրանական վարչակարգի դեմ ուղղված պատժամիջոցներին[37]:

Ֆինանսական ռիսկեր և մտահոգություններ կայունության վերաբերյալ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սթեյբլքոյնները կարող են նաև առաջացնել ֆինանսական ռիսկեր և ավելի լայն մտահոգություններ ֆինանսական կայունության համար:

Կապի խզման ռիսկ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեև սթեյբլքոյնների նպատակն է պահպանել կապը հիմքում ընկած ակտիվների հետ, դրանք մշտապես վաճառվում են շուկայում և, հետևաբար, ենթակա են շուկայական տատանողականության: Սթեյբլքոյնը կարող է շեղվել կապից մի շարք պատճառներով, ինչպիսիք են իրացվելիության սթրեսը, շուկայական պահանջարկի աճը, պահուստների վատ կառավարումը, այլ կրիպտոարժույթների գների տատանումները, կայունացման մեխանիզմի նախագծային թերությունները և այլն[38][39][40]:

Ֆինանսական շուկայի վրա շղթայական ազդեցության ռիսկ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քանի որ ֆիատով ապահովված սթեյբլքոյնները կառուցվածքով նման են դրամական շուկայի հիմնադրամներին, դրանք առաջացնում են նմանատիպ շղթայական ռիսկ, երբ մեծաքանակ մարումները հանգեցնում են հիմքում ընկած ակտիվների վաճառքին՝ էլ ավելի իջեցնելով այդ ակտիվների գինը և ստեղծելով մարման ավելի մեծ պահանջարկ[10][11]:

Սթեյբլքոյն թողարկողների գործընկեր բանկերը նույնպես կբախվեն իրացվելիության ռիսկի ենթարկվածության զգալի աճի՝ ֆիատով ապահովված սթեյբլքոյնների հետ կապի պատճառով: Ի տարբերություն դրամական շուկայի հիմնադրամների, սթեյբլքոյնները նախագծված են որպես հաշվարկային գործիքներ և, հետևաբար, կարող են ենթարկվել ավելի արագ փոխարկման, ինչը հանգեցնում է իրացվելիության ռիսկի մեծացման[41]:

Գործընկերոջ ռիսկ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պահուստներով ապահովված սթեյբլքոյնները պահանջում են երրորդ կողմ հանդիսացող պահառու՝ գնային կայունությունը պահպանելու համար պահուստային ակտիվները պահելու նպատակով: Պահուստային ավանդների կենտրոնացումը ստեղծում է գործընկերոջ ռիսկ, երբ պահառուն կարող է ձախողվել բանկային խուճապի դեպքում: 2023 թվականի մարտին Circle-ի USDC-ի գինը ժամանակավորապես շեղվեց կապից ԱՄՆ-ում բանկային ճգնաժամի ժամանակ, որի ընթացքում Signature Bank-ը, Silvergate Bank-ը և Silicon Valley Bank-ը փլուզվեցին[42]:

Վճարունակության ռիսկ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիատով ապահովված սթեյբլքոյնները պահպանում են կապը հիմքում ընկած արժույթի հետ՝ օգտագործելով պահուստային ակտիվներ, ինչպիսիք են ԱՄՆ գանձապետական պարտատոմսերը: Քանի որ պարտատոմսերի արժեքի վրա ազդում է տոկոսադրույքը, հնարավոր է, որ սթեյբլքոյնները դառնան անվճարունակ տոկոսադրույքի բարձրացման դեպքում: Սթեյբլքոյնների որոշ թողարկողներ մեղմում են այս ռիսկը՝ իրենց ապահովող ակտիվների մեծ մասը հատկացնելով կարճաժամկետ արժեթղթերին, որոնք ավելի քիչ են ենթարկվում տոկոսադրույքի ազդեցությանը[43]:

Տեխնոլոգիական ռիսկ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԱՄՀ-ի «Finance & Development» ամսագրի վերլուծության մեջ պրոֆեսոր Էլեն Ռեյը գրել է, որ քվանտային հաշվարկների առաջընթացը հաճախ անտեսվում է սթեյբլքոյնների քննարկման ժամանակ: Մոտ ապագայում քվանտային համակարգիչները կարող են կոտրել հանրային բանալիով կրիպտոգրաֆիան՝ թույլ տալով հաքերներին հարձակվել սթեյբլքոյնների կողմից օգտագործվող արժութային ցանցերի վրա՝ պոտենցիալ կերպով առաջացնելով ֆինանսական ճգնաժամեր[44]:

Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի հետազոտությունը մատնանշել է, որ սմարթ-կոնտրակտների տրամաբանության մեջ առկա թերությունները կարող են հանգեցնել նրան, որ սթեյբլքոյն թողարկողները կորցնեն վերահսկողությունը սթեյբլքոյնների առաջարկի և իրենց ցանցի նկատմամբ: Միջբլոկչեյնային կամուրջները հարձակման ևս մեկ թիրախ են, որոնք կարող են առաջացնել ավանդավորման և մարման խնդիրներ[43]:

Պահուստների թափանցիկության բացակայություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Tether-ի USDT-ն ներկայումս աշխարհի ամենամեծ շուկայական կապիտալիզացիա ունեցող սթեյբլքոյնն է: Tether-ը սկզբում պնդում էր, որ իրենց սթեյբլքոյնը լիովին ապահովված է ֆիատ արժույթով: Սակայն 2021 թվականի հոկտեմբերին այն չկարողացավ ներկայացնել թողարկված USDT սթեյբլքոյնների քանակի գրավադրման համար օգտագործվող պահուստների աուդիտորական եզրակացությունները[45]: Ապրանքային ֆյուչերսների առևտրի հանձնաժողովի (CFTC) կողմից Tether-ը տուգանվել է 41 միլիոն դոլարով՝ սպառողներին մոլորեցնելու համար[46]: CFTC-ն պարզել է, որ 2016-ից 2018 թվականների ընթացքում Tether-ն ունեցել է բավարար ֆիատ պահուստներ իր սթեյբլքոյնը երաշխավորելու համար ժամանակի միայն 27.6%-ի ընթացքում: Այդ ժամանակից ի վեր Tether-ը սկսեց հրապարակել USDT-ի ապահովվածության վերաբերյալ հավաստիացման հաշվետվություններ, թեև որոշ ենթադրություններ պահպանվում են պահուստների համար չինական առևտրային թղթերի օգտագործման վերաբերյալ[47]: 2026 թվականի փետրվարի դրությամբ Tether-ը երբևէ չէր անցել ամբողջական աուդիտ հաշվապահական ընկերության կողմից[48]:

Իրացվելիության մասնատվածություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կորեայի բանկի կառավարիչ Հյուն-Սոնգ Շինը իր հետազոտության մեջ գրել է, որ քանի որ տարբեր բլոկչեյնների վրա գտնվող սթեյբլքոյնները փոխգործունակ չեն, դրանք ստեղծում են մասնատված էկոհամակարգ՝ համեմատած ֆիատ փողի հետ, որն ունի ցանցային էֆեկտի առավելություն: Գործարքների համար «գազի վճարի» պահանջը և վճարի բարձրացումը, երբ ծանրաբեռնվածությունը մեծ է, ստեղծում է երկնտրանք, որտեղ օգտատերերը խթանվում են անցնել ավելի ցածր վճարներով բլոկչեյնների՝ ապահովելով էկոհամակարգի մասնատվածությունը[49]:

Ալգորիթմիկ սթեյբլքոյնի «մահվան պարույրը»

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալգորիթմիկ սթեյբլքոյնները խոցելի են կապի խզման գործընթացի նկատմամբ, որը հայտնի է որպես «մահվան պարույր»[50][51], որի դեպքում արտաքին իրադարձությունը, ինչպիսին է համաշխարհային իրացվելիության խստացումը, հանգեցնում է սթեյբլքոյնի մեծածավալ մարման: Սա գործարկում է կապված թոքենի թողարկումը (minting)՝ սթեյբլքոյնը այրելու համար, ինչը հանգեցնում է կապված թոքենի առաջարկի էքսպոնենցիալ աճին՝ էլ ավելի առաջացնելով գնի անկում[52][53]:

Մահվան պարույրի հայտնի դեպք է TerraUSD-ն (UST), որը ստեղծվել էր Terraform Labs-ի կողմից՝ հիմնադրված Դո Կվոնի կողմից: TerraUSD-ն նպատակ ուներ պահպանել 1:1 կապը ԱՄՆ դոլարի հետ[54]: Դոլարներով ապահովված լինելու փոխարեն՝ UST-ն նախագծված էր պահպանելու իր կապը՝ կապվելով Terra ցանցի մեկ այլ թոքենի՝ LUNA-ի հետ: Մեխանիզմն աշխատում էր արբիտրաժի համար տնտեսական խթան ապահովելու միջոցով: Եթե UST-ն կորցնում էր իր կապը և վաճառվում 1 դոլարից ցածր գնով, արբիտրաժորը կարող էր գնել այն երկրորդային շուկայում և փոխանակել 1 դոլար արժողությամբ LUNA-ի հետ: Համապատասխանաբար, եթե UST-ն վաճառվում էր 1 դոլարից բարձր գնով, շուկայի մասնակիցները կարող էին թողարկել նոր UST՝ սառեցնելով 1 դոլար արժողությամբ LUNA և այնուհետև շահույթով վաճառել նոր UST-ն շուկայում: Սակայն այս մեխանիզմը ենթադրում է, որ առկա է բավարար շուկայական պահանջարկ UST-ի և LUNA-ի նկատմամբ, ինչը սթեյբլքոյնը դարձնում է ի ծնե փխրուն[55]:

2022 թվականի մայիսին UST-ն խզեց իր կապը՝ գինը գահավիժեց մինչև 10 սենտ[56], մինչդեռ LUNA-ն ընկավ մինչև «փաստացի զրոյի»՝ 119.51 դոլարի պատմական առավելագույնից[57]: Փլուզումը մեկ շաբաթվա ընթացքում ոչնչացրեց գրեթե 45 միլիարդ դոլարի շուկայական կապիտալիզացիա[58][59]:

TerraUSD-ի դեպքում նրա ձախողմանը նպաստող մեկ այլ գործոն էր նրա «proof-of-stake» (մասնաբաժնի հաստատման) մեխանիզմը: LUNA-ի գնի անկումը հանգեցրեց նրան, որ վալիդատորները վաճառեցին իրենց մասնաբաժինները՝ թույլ տալով չարամիտ դերակատարներին դառնալ գերիշխող վալիդատորներ[60]:

Stablecoin-ի և CBDC-ի համեմատությունը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կայուն մետաղադրամը չպետք է շփոթել կենտրոնական բանկի թվային արժույթի (CBDC) հետ։ CBDC-ն թողարկվում է կենտրոնական բանկերի կողմից, ինչը նշանակում է, որ նրանք ուղղակի պահանջ են ներկայացնում կենտրոնական բանկի նկատմամբ, մինչդեռ կայուն մետաղադրամը թողարկվում է մասնավոր կազմակերպության կողմից[1][61]:

Մեկ այլ տարբերությունն այն է, որ կենտրոնական բանկերի կողմից թողարկված CBDC-ն կպատկանի դրամական բազային (M0)[62], մինչդեռ առևտրային ֆինանսական հաստատությունների կողմից թողարկված կայուն մետաղադրամները կպատկանեն դրամական ագրեգատին (M2)[63]:

Եվրոպական կենտրոնական բանկի թվային եվրո նախագիծը քննարկվում է 2021 թվականից, բայց 2025 թվականի օգոստոսի դրությամբ այն դեռևս օրենսդրորեն չի ընդունվել Եվրախորհրդարանի կողմից։ Եվրոպական կենտրոնական բանկի նախագահ Քրիստին Լագարդը այն անվանել է Եվրոպայի համար «ռազմավարական առաջնահերթություն»՝ ի պատասխան ԱՄՆ-ի կայուն կրիպտոարժույթների վերաբերյալ օրենսդրության[64]:

Սթեյբլքոյն և տոկոսային եկամուտ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեև սթեյբլքոյնների մեծ մասը տոկոսակիր չեն և, հետևաբար, տիրապետողին տոկոսային եկամուտ չեն ապահովում, որոշ թողարկողներ և ծառայությունների մատուցողներ սկսեցին առաջարկել եկամտաբեր սթեյբլքոյններ՝ շուկայում մասնաբաժին ձեռք բերելու փորձ կատարելով[65][66][67][68]:

Պատճառը, թե ինչու կենտրոնացված թողարկողներ ունեցող սթեյբլքոյնների մեծ մասը տոկոսային եկամուտ չեն ապահովում, այն է, որ դա պոտենցիալ կերպով դրանք կդարձնի ֆինանսական արժեթղթեր՝ այդպիսով հայտնվելով կարգավորվող ռեժիմի տակ: ԱՄՆ-ի GENIUS ակտը, Եվրոպայի MiCAR-ը և Հոնկոնգի Սթեյբլքոյնների մասին օրինագիծը բոլորն էլ հստակորեն արգելում են կարգավորվող թողարկողների կողմից եկամտաբեր սթեյբլքոյնների տրամադրումը[69][70][71]: Ավստրալիական կարգավորողը եկամտաբեր սթեյբլքոյնները դիտարկում է որպես կառավարվող ներդրումային սխեմաներ[72]: 2026 թվականի փետրվարին լրատվամիջոցները հաղորդեցին, որ ԱՄՆ-ում տոկոսների տրամադրմանն առնչվող օրենսդրությունը կանգ է առել բանկերի ընդդիմության պատճառով[73]:

Կրիպտոակտիվների ծառայություն մատուցողների կողմից տրամադրվող եկամտաբերություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրիպտոակտիվների ծառայություն մատուցող որոշ կառույցներ (CASPs), ինչպիսիք են առևտրային հարթակները և շուկա ստեղծողները, մշակել են ապրանքներ սթեյբլքոյնների օգտատերերի համար՝ տոկոսներ վաստակելու նպատակով: Օրինակ՝ օգտատերը կարող է գնել սթեյբլքոյններ առևտրային հարթակի միջոցով և գնված սթեյբլքոյնները վերատրամադրել հարթակին որպես փոխառություն: Այնուհետև հարթակը սթեյբլքոյնները տրամադրում է ինստիտուցիոնալ փոխառուներին՝ տոկոսներ վաստակելու համար: Տոկոսը փոխանցվում է օգտատիրոջը՝ հարթակի մարժան հանելուց հետո: Եվրոպական միությունը և Հոնկոնգը ամբողջությամբ արգելում են CASP-ներին եկամտաբերություն առաջարկել վճարային սթեյբլքոյնների գծով, մինչդեռ Սինգապուրը սահմանափակել է նմանատիպ ապրանքները միայն ինստիտուցիոնալ ներդրողների համար՝ սահմանափակ պայմաններով[74]:

Եկամտաբերության ֆերմերություն ապակենտրոնացված հարթակներում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեև թողարկողները կարող են ուղղակիորեն տոկոսային եկամուտ չապահովել, ապակենտրոնացված ֆինանսական հարթակները տոկոսներ վաստակելու ևս մեկ հնարավոր ուղի են: Ապակենտրոնացված հարթակներում իրացվելիության համար սթեյբլքոյններ տրամադրելով՝ սթեյբլքոյնների տերերը կարող են մասնաբաժին ստանալ այն վճարներից, որոնք վճարվում են իրացվելիություն վերցնողների կողմից: Այս գործընթացը հայտնի է որպես «եկամտաբերության ֆերմերություն»[75]։

Հակառակ տարածված կարծիքի՝ եկամտաբերության ֆերմերությունն առանց ռիսկերի չէ, քանի որ տիրապետողները ներգրավված են վարկավորման գործունեության մեջ: TerraUSD-ի դեպքում, սկզբնական շրջանում տարածումը խթանելու համար ստեղծվել էր Anchor արձանագրությունը, որն առաջարկում էր 19.5% եկամտաբերություն սթեյբլքոյնի ավանդատուներին, ինչը շատ ավելի բարձր դրույքաչափ էր, քան ԱՄՆ գանձապետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը: Այսպիսով, սթեյբլքոյնի մեծ քանակություն արգելափակվեց Anchor արձանագրության մեջ: Հետագայում, երբ TerraUSD-ի գինը սկսեց կտրուկ անկում ապրել, տիրապետողները չկարողացան կանխիկացնել իրենց դիրքերը և մնացին կորուստների հետ[53][76]։

Օրենսդրություն և կարգավորում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստան

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանի կենտրոնական բանկը (ՀԿԲ) 2025 թվականին ընդունել է «Կրիպտոակտիվների մասին» օրենքը՝ կրիպտոարժույթներով գործարքներում սպառողների պաշտպանությունն ամրապնդելու համար: Բացի այդ, ՀԿԲ-ն ԱՄՀ-ի աջակցությամբ փորձում է 2026 թվականին ներդնել սթեյբլքոյնների թողարկման վերաբերյալ կարգավորումներ[77][78]։

Ավստրալիա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավստրալիայում սթեյբլքոյնները կարգավորվում են Ավստրալիայի արժեթղթերի և ներդրումների հանձնաժողովի (ASIC) կողմից: 2024 թվականի դեկտեմբերին ASIC-ը հրապարակեց «Տեղեկատվական թերթիկ 225 կրիպտոակտիվների մասին» (INFO 225) փաստաթուղթը՝ սահմանելով սթեյբլքոյնների կարգավորման պահանջները «2001 թվականի կորպորացիաների մասին օրենքի» համաձայն[79]։ Ըստ այդ սահմանման՝ սթեյբլքոյնների թողարկողները դիտարկվում են որպես ոչ կանխիկ վճարային միջոցներ շահագործողներ, ալգորիթմիկ սթեյբլքոյնները դիտարկվում են որպես ածանցյալ գործիքներ, իսկ եկամտաբեր սթեյբլքոյնները՝ որպես կառավարվող ներդրումային սխեմաներ[72]։ 2025 թվականի սեպտեմբերին և դեկտեմբերին ASIC-ը թողարկեց արտոնագրեր ստանալու բացառություններ այն միջնորդների համար, որոնք մատուցում են սթեյբլքոյնների հետ կապված ծառայություններ և զբաղվում են դրանց տարածմամբ[80]։

Բահրեյն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի հուլիսին Բահրեյնի կենտրոնական բանկը ներդրեց «Սթեյբլքոյնների թողարկման և առաջարկի (SIO) մոդուլը»: Ըստ կարգավորման՝ սթեյբլքոյն թողարկողները կարող են թողարկել մեկ արժույթով ֆիատով ապահովված սթեյբլքոյններ՝ կապված բահրեյնյան դինարի, ԱՄՆ դոլարի կամ ցանկացած այլ ֆիատ արժույթի հետ՝ կենտրոնական բանկի հավանությունը ստանալուց հետո: Ալգորիթմիկ սթեյբլքոյններն արգելված են[81][82]։

Կանադա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի նոյեմբերին Կանադայի կառավարությունը՝ Մարկ Քարնիի գլխավորությամբ, «2025 թվականի դաշնային բյուջեում» հայտարարեց սթեյբլքոյնների թողարկումը կարգավորող օրենսդրական նախագծի մասին: Ակնկալվում է, որ օրենսդրությունը թողարկողներից կպահանջի պահպանել ակտիվների պահուստներ, կկարգավորի մարման քաղաքականությունը, կներդնի ռիսկերի կառավարման համակարգեր և կպաշտպանի կանադացիների անձնական տվյալները: «Մանրածախ վճարային գործունեության մասին օրենքը» նույնպես կփոփոխվի՝ թույլ տալով սթեյբլքոյններ օգտագործող վճարային ծառայություններ մատուցողների կարգավորումը[83]։ Առաջարկվող օրենսդրությունը հանդիսացել է ուղղակի արձագանք Միացյալ Նահանգների կողմից GENIUS ակտի ընդունմանը[84]։

Չինաստան

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայրցամաքային Չինաստանում սթեյբլքոյնները համարվում են անօրինական[85]։ Չինաստանի ազգային բանկը՝ Չինաստանի կենտրոնական բանկը, նաև պահանջել է չինական ընկերություններից, ներառյալ Ant Group-ը և JD.com-ը, դադարեցնել 2025 թվականի հոկտեմբերին Հոնկոնգի հատուկ վարչական շրջանում սթեյբլքոյններ թողարկելու իրենց ծրագրերը[86]։ Կենտրոնական բանկը 2025 թվականի նոյեմբերին հետագայում պարզաբանեց, որ սթեյբլքոյնները համարվում են գործող կարգավորումներին չհամապատասխանող և պահանջեց կարգավորող մարմիններից ու իրավապահներից խստորեն պայքարել սթեյբլքոյնների օգտագործման դեմ[87]։ 2026 թվականի փետրվարին Չինաստանի արժեթղթերի կարգավորման հանձնաժողովը (CSRC) ծանուցում տարածեց՝ արգելելով յուանով արտահայտված սթեյբլքոյնների թողարկումը Չինաստանի ներսում և դրանից դուրս՝ պատճառաբանելով, որ արժույթի թողարկումը ինքնիշխանության հարց է[88]։

Եվրոպական միություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եվրոպական միությունը 2023 թվականի հունիսին ներդրեց «Կրիպտոակտիվների շուկաների կարգավորումը» (MiCAR): Կարգավորումը կիրառելի դարձավ ակտիվների վրա հիմնված թոքենների և էլեկտրոնային փողի թոքենների համար 2024 թվականի հունիսի 30-ին[89]։ MiCAR-ը չունի հստակ կարգավորում այն գլոբալ ընկերությունների վերաբերյալ, որոնք թողարկում են նույն սթեյբլքոյնը թե՛ ԵՄ-ում կարգավորվող կառույցի, թե՛ երրորդ երկրի կառույցի միջոցով, ինչը մտահոգություն է առաջացնում, որ բազմաթիվ երկրներում գործող սթեյբլքոյնի լայնածավալ մարման դեպքում ԵՄ-ում գտնվող պահուստները կարող են արագ սպառվել[90]։ 2025 թվականի սեպտեմբերին եվրոպական ինը բանկերից բաղկացած կոնսորցիումը հայտարարեց MiCAR-ին համապատասխանող սթեյբլքոյնի պլանավորված գործարկման մասին՝ ի պատասխան շուկայում ԱՄՆ դոլարով արտահայտված սթեյբլքոյնների գերիշխանության[91]։

Հոնկոնգ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2024 թվականի դեկտեմբերին Հոնկոնգը պաշտոնական տեղեկագրում հրապարակեց «Սթեյբլքոյնների մասին օրինագիծը»[92]։ Օրինագիծն ընդունվեց 2025 թվականի մայիսին[93]։ Հոնկոնգի դրամավարկային մարմինը (HKMA)՝ Հոնկոնգում սթեյբլքոյնների կարգավորող մարմինը, զգուշացրեց հանրությանը «սանձել էյֆորիան»[93][94]։ Մասնավորապես, ուղեցույցները պահանջում են սթեյբլքոյն թողարկողներից ունենալ խիստ կանոններ փողերի լվացման դեմ պայքարի, ռիսկերի կառավարման և կորպորատիվ կառավարման վերաբերյալ[95]։ 2026 թվականի ապրիլին HKMA-ն սթեյբլքոյնների թողարկման արտոնագրեր տրամադրեց HSBC-ին և Standard Chartered-ին[96]։

Ճապոնիա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2022 թվականի հունիսին Ճապոնիայի Ֆինանսական ծառայությունների գործակալությունը գործարկեց «Կրիպտոակտիվների և սթեյբլքոյնների կարգավորման շրջանակը»[97]։ Կարգավորումը պահանջում է ֆիատով ապահովված սթեյբլքոյնների (Ճապոնիայում հայտնի որպես թվային փողի տիպի սթեյբլքոյններ) թողարկողներին գրանցվել գործակալությունում: Գործակալությունը ալգորիթմիկ սթեյբլքոյնները դիտարկում է որպես կրիպտոակտիվներ և չի պահանջում թողարկողի գրանցում: Սակայն միջնորդները, ինչպիսիք են կրիպտոբորսաները, ենթակա են կարգավորման[98]։ 2025 թվականի օգոստոսին JPYC ֆինտեխ ընկերությունը գործակալությունից ստացավ թույլտվություն՝ թողարկելու ճապոնական իենին կապված առաջին սթեյբլքոյնը[99]։ Իենին կապված առաջին սթեյբլքոյնը գործարկվեց 2025 թվականի հոկտեմբերին[100]։

Ղրղզստան

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի նոյեմբերին Ղրղզստանը գործարկեց առաջին ազգային սթեյբլքոյնը՝ USDKG-ն: Թողարկողը պետական «Virtual Asset Issuer OJSC» ընկերությունն է: Սթեյբլքոյնը ապահովված է ոսկով և կապված է ԱՄՆ դոլարին[101][102]։

Ռուսաստան

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի սեպտեմբերին Ռուսաստանի կենտրոնական բանկը հաստատեց A7A5 սթեյբլքոյնը որպես թվային ֆինանսական ակտիվ, որը կարող է օգտագործվել ռուս ներմուծողների և արտահանողների կողմից անդրսահմանային հաշվարկների համար[103]։

Սինգապուր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2023 թվականի նոյեմբերին Սինգապուրի դրամավարկային մարմինը վերջնական տեսքի բերեց իր «Սթեյբլքոյնների կարգավորման շրջանակը»՝ 2022 թվականի հոկտեմբերից ի վեր անցկացված հանրային քննարկումներից հետո[104]։ Սթեյբլքոյն թողարկողներից պահանջվում է պահպանել պահուստային ակտիվների պորտֆել՝ արտահայտված այն արժույթով, որին կապված է սթեյբլքոյնը[105]։ 2023 թվականի նոյեմբերի 16-ին կարգավորողը հաստատեց Paxos Digital-ին և StraitsX-ին որպես սթեյբլքոյն թողարկողներ[106]։

Հարավային Կորեա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարավային Կորեայում սթեյբլքոյնների թողարկման կարգավորումները քննարկման փուլում են: 2026 թվականի փետրվարին Կորեայի բանկը՝ Հարավային Կորեայի կենտրոնական բանկը, առաջարկեց, որ միայն արտոնագրված առևտրային բանկերը պետք է կարողանան թողարկել վոնով արտահայտված սթեյբլքոյններ՝ փողերի լվացման և ֆինանսական կայունության վերաբերյալ մտահոգությունները մեղմելու համար[107][108]։ Սակայն Ֆինանսական ծառայությունների հանձնաժողովը (FSC) առաջարկեց ավելի բաց մոտեցում տեխնոլոգիական ընկերությունների մասնակցության վերաբերյալ՝ պնդելով, որ խիստ մոտեցումը կխոչընդոտի նորարարությանը[109]։

ԱՄԷ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2024 թվականի հունիսին ԱՄԷ-ի կենտրոնական բանկը սահմանեց «Վճարային թոքենների ծառայությունների կանոնակարգը»՝ ԱՄԷ-ում սթեյբլքոյնների օգտագործումը կարգավորելու համար: Կանոնակարգն արգելում է ԱՄԷ-ի ներսում գտնվող անձանց ընդունել սթեյբլքոյններ ապրանքների և ծառայությունների վաճառքի համար, բացառությամբ արտոնագրված վճարային թոքենների[110][111]։ 2025 թվականի ապրիլին Աբու Դաբիի ինքնիշխան հարստության հիմնադրամը՝ ADQ-ն, և First Abu Dhabi Bank-ը պատրաստվում են գործարկել դիրհամով ապահովված սթեյբլքոյն[112]։

Միացյալ Թագավորություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի հոկտեմբերին Անգլիայի բանկի կառավարիչ Էնդրյու Բեյլին հայտարարեց, որ Անգլիայի բանկը կհրապարակի խորհրդակցական փաստաթուղթ Մեծ Բրիտանիայի սթեյբլքոյնների կարգավորման վերաբերյալ: Կարգավորումը նախատեսված է կիրառել առօրյա վճարումների և թոքենիզացված ֆինանսական գործարքների հաշվարկների համար օգտագործվող սթեյբլքոյնների նկատմամբ[113]։ Բեյլին հայտնի է որպես սթեյբլքոյնների նկատմամբ թերահավատ և ժամանակին ասել է, որ սթեյբլքոյնները ռիսկ են պարունակում դուրս հանելու փողերը բանկային համակարգից[114]։ Բեյլիի մեկնաբանությունները քննադատության են ենթարկվել սթեյբլքոյն թողարկողների կողմից՝ Մեծ Բրիտանիայում ներդրումները սահմանափակելու համար[115]: Առաջարկվող կարգավորման համաձայն՝ անհատների համար կսահմանվի 20,000 ֆունտ ստեռլինգ արժողությամբ սթեյբլքոյններ պահելու սահմանաչափ[116]։ 2026 թվականի փետրվարին Մեծ Բրիտանիայի ֆինանսական կարգավորող մարմինը (FCA) հայտարարեց «սենդբոքս» ծրագրի օգտագործման մասին՝ վերահսկվող պայմաններում սթեյբլքոյն ապրանքները փորձարկելու համար[117]։

Ամերիկայի միացյալ նահանգներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի հուլիսին Միացյալ Նահանգներն ընդունեց GENIUS ակտը՝ օրինագիծ, որը թույլ է տալիս բանկերին և այլ ֆինանսական հաստատություններին թողարկել սթեյբլքոյններ՝ ապահովված ֆիատ արժույթով կամ այլ բարձրորակ գրավով, ինչպիսիք են ԱՄՆ գանձապետական պարտատոմսերը: Ընդունման պահին ակնկալվում էր, որ օրինագիծը սթեյբլքոյն թողարկողների կողմից ԱՄՆ գանձապետական պարտատոմսերի նկատմամբ ավելի մեծ պահանջարկ կստեղծի[118][119][120]։

Սթեյբլքոյնները և ԱՄՆ գանձապետական պարտատոմսերը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի նոյեմբերին Դաշնային պահուստային համակարգի կառավարիչների խորհրդի անդամ Սթիվեն Միրանը հաստատեց, որ սթեյբլքոյններն արդեն իսկ մեծացնում են պահանջարկը ԱՄՆ գանձապետական պարտատոմսերի նկատմամբ և «նպաստում են դոլարի գերիշխանությանը»: Սա կհանգեցնի տոկոսադրույքի չեզոք մակարդակի նվազմանը և ԱՄՆ կառավարության համար փոխառության ծախսերի կրճատմանը[121]: Միջազգային հաշվարկների բանկի գնահատականը, օգտագործելով 2021-ից 2025 թվականների տվյալները, պարզել է, որ սթեյբլքոյնների պահանջարկը նվազեցնում է 3-ամսյա գանձապետական մուրհակների եկամտաբերությունը մոտ 2-2.5 բազիսային կետով, ինչը համադրելի է փոքրածավալ քանակական մեղմացման ազդեցության հետ[122]:

Վայոմինգ նահանգ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2023 թվականի մարտին Վայոմինգ նահանգի օրենսդիր մարմինն ընդունեց «Վայոմինգի սթեյբլ թոքենի մասին օրենքը», որով հիմնվեց Վայոմինգի սթեյբլ թոքենների հանձնաժողովը՝ սթեյբլքոյն թողարկելու նպատակով[123]: 2026 թվականի հունվարին Վայոմինգում թողարկվեց նահանգի կողմից աջակցվող առաջին սթեյբլքոյնը[124]:

Գործունեությունը դադարեցրած սթեյբլքոյն նախագծեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գոյություն ունի կապը խզած սթեյբլքոյնների և թողարկողի կողմից լքված սթեյբլքոյն նախագծերի պատմություն[125]:

Կապը խզած սթեյբլքոյններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • 2021 թվականի հունիսին IRON սթեյբլքոյնը, որն ալգորիթմիկ սթեյբլքոյն է՝ մասնակիորեն ապահովված USDC-ով, խզեց կապը իր հետ կապված TITAN թոքենի խոշոր վաճառքի հայտերից հետո[126]:
  • 2022 թվականի մայիսին Terra-ի UST սթեյբլքոյնը կորցրեց իր կապը ԱՄՆ դոլարի հետ: Terraform Labs-ի հետագա ձախողումը հանգեցրեց UST և LUNA թոքեններում ներդրված գրեթե 40 միլիարդ դոլարի կորստի[125][127]: Terraform Labs-ը սնանկության հայտ ներկայացրեց 2024 թվականի հունվարին: 2024 թվականի դեկտեմբերին Դո Կվոնը արտահանձնվեց Միացյալ Նահանգներին և հետագայում մեղադրվեց խարդախության մեջ: Դո Կվոնն իրեն մեղավոր ճանաչեց 2025 թվականի օգոստոսին[128][129]:

Լքված սթեյբլքոյն նախագծեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • 2018 թվականի դեկտեմբերին Basis-ը՝ ալգորիթմիկ սթեյբլքոյնը, որը նախկինում հավաքել էր 133 միլիոն դոլար վենչուրային կապիտալից, ստիպված եղավ փակվել ԱՄՆ կարգավորումների վերաբերյալ մտահոգությունների պատճառով[130][131][132]:
  • 2022 թվականի փետրվարին Diem սթեյբլքոյն նախագիծը լքվեց Meta-ի կողմից և հետագայում գնվեց Silvergate Capital-ի կողմից, որը սնանկության հայտ ներկայացրեց 2024 թվականի սեպտեմբերին[133][134]:
  • 2024 թվականի հունվարին Ավստրալիայի ազգային բանկը (չշփոթել Ավստրալիայի պահուստային բանկի հետ) հայտարարեց, որ կդադարեցնի ավստրալիական դոլարով ֆիատով ապահովված իր սթեյբլքոյն նախագիծը: Նախագիծն ի սկզբանե ստեղծվել էր 2023 թվականի հունվարին և նպատակ ուներ պարզեցնել անդրսահմանային գործարքները և ածխածնի քվոտաների առևտուրը[135][136]:

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 «What are stablecoins and how do they work?». Bank of England (անգլերեն). 2023-11-06. Վերցված է 2025-08-01-ին.
  2. ↑ «Recommendations for the Regulation, Supervision and Oversight of Global Stablecoin Arrangements - Executive Summary». Bank for International Settlements - Financial Stability Institute (անգլերեն). 2024-02-29 – via FSI Connect.
  3. 1 2 3 Adachi, Mitsu; Da Silva, Pedro Bento Pereira; Born, Alexandra; Cappuccio, Massimo; Czák-Ludwig, Stephanie; Gschossmann, Isabella; Pellicani, Antonella; Philipps, Sarah-Maria; Plooij, Mirjam; Rossteuscher, Ines; Zeoli, Pierfrancesco (2022-07-11). «Stablecoins' role in crypto and beyond: functions, risks and policy». Macroprudential Bulletin (անգլերեն) (18) – via ECB.
  4. 1 2 Towfighi, John (2025-06-05). «What are stablecoins? Everything to know about the crypto being debated in Congress». CNN Business (անգլերեն). Վերցված է 2025-07-31-ին.
  5. ↑ Dionysopoulos, Lambis; Urquhart, Andrew (2024-11-01). «10 years of stablecoins: Their impact, what we know, and future research directions». Economics Letters. 244 111939. doi:10.1016/j.econlet.2024.111939. ISSN 0165-1765.
  6. ↑ Aldasoro, Iñaki; Aquilina, Matteo; Lewrick, Ulf; Lim, Sang Hyuk (2025-07-11). «Stablecoin growth － policy challenges and approaches» (PDF). BIS Bulletin (անգլերեն) (108): 2.
  7. 1 2 3 Targeted Report on Stablecoins and Unhosted Wallets (PDF) (Report). Financial Action Task Force. 2024. Վերցված է 2026-03-11-ին.
  8. 1 2 Krause, David (2025). «Algorithmic Stablecoins: Mechanisms, Risks, and Lessons from the Fall of TerraUSD». SSRN. doi:10.2139/ssrn.5092827. SSRN 5092827. Վերցված է 2025-08-03-ին. {{cite journal}}: Check |ssrn= value (օգնություն)
  9. 1 2 Kosse, Anneke; Glowka, Marc; Mattei, Ilaria; Rice, Tara (2023). «Will the real stablecoin please stand up?». BIS Papers (անգլերեն).
  10. 1 2 Aldasoro, Iñaki; Cornelli, Giulio; Minesso, Massimo Ferrari; Gambacorta, Leonardo; Habib, Maurizio Michael (2024). «Stablecoins, Money Market Funds and Monetary Policy». SSRN Electronic Journal. doi:10.2139/ssrn.4979553. ISSN 1556-5068. SSRN 4979553. {{cite journal}}: Check |ssrn= value (օգնություն)
  11. 1 2 Adachi, Mitsutoshi; Born, Alexandra; Gschossmann, Isabella; van der Kraaij, Anton (2021-11-17). «The expanding uses and functions of stablecoins». Financial Stability Review, November 2021 (անգլերեն) – via ECB.
  12. ↑ Baughman, Garth; Carapella, Francesca; Gerszten, Jacob; Mills, David C. (2022-12-16). «The stable in stablecoins». FEDS Notes (12/17/2022). doi:10.17016/2380-7172.3224. ISSN 2380-7172 – via The Federal Reserve. «...as illustrated in Figure 1, with Tether (blue) and USD Coin (brown) accounting for the largest market capitalization as of November 10, 2022.»
  13. ↑ Asgari, Nikou (2025-08-22). «EU speeds up plans for digital euro after US stablecoin law». Financial Times. Վերցված է 2025-08-23-ին. «Several euro-denominated stablecoins have been launched, the largest of which is run by Circle and has a market capitalisation of $225mn.»
  14. ↑ Lagarde, Christine (2022-06-14). «The international role of the euro, June 2022». The International Role of the Euro (անգլերեն) (June 2022). doi:10.2866/7881574. ISSN 1725-6593 – via European Central Bank. «The market for euro-denominated stablecoins is also dominated by two large coins, EUR Tether and Stasis euro, that together account for about half of the total.»
  15. ↑ Lyons, Richard K.; Viswanath-Natraj, Ganesh (2023-03-01). «What keeps stablecoins stable?». Journal of International Money and Finance. 131 102777. doi:10.1016/j.jimonfin.2022.102777. ISSN 0261-5606.
  16. ↑ Nam, Rafael (2025 թ․ հուլիսի 15). «Why there's so much excitement around a cryptocurrency called stablecoin». NPR (անգլերեն). Վերցված է 2026 թ․ մարտի 9-ին.
  17. ↑ «Understanding Stablecoins». IMF. Monetary and Capital Markets Department. 2025-12-04. էջ 17. doi:10.5089/9798229024075.087. Վերցված է 2026-03-10-ին.
  18. ↑ Alkhair, Sami; Bear, Keith; Bergvinson, Markus; Coelho, Hugo; Hussain, Hatim; Jones, Matthew; Oma, Lindis; Proskalovich, Roman; Seta, Christopher; Zhang, Bryan Zheng (2026). «Tokenised Money: Use Cases, Interoperability and Regulation». SSRN Electronic Journal (անգլերեն). doi:10.2139/ssrn.6407098. ISSN 1556-5068.
  19. ↑ Ante, Lennart (2025-02-01). «From adoption to continuance: Stablecoins in cross-border remittances and the role of digital and financial literacy». Telematics and Informatics. 97 102230. doi:10.1016/j.tele.2024.102230. ISSN 0736-5853.
  20. ↑ Chinea, Eyanir (2025-01-05). «The new gray-area dollar in Venezuela is digital». EL PAÍS English (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-08-04-ին.
  21. ↑ Cobo, Maria Clara (2026-01-08). «Stablecoins Live Up To Their Billing During Venezuela Turmoil». Bloomberg. Վերցված է 2026-03-19-ին.
  22. ↑ Jones, Marc; Jones, Marc (2025-10-07). «Stablecoins could suck $1 trillion from EM banks in next three years, Standard Chartered estimates». Reuters (անգլերեն). Վերցված է 2025-10-08-ին.
  23. ↑ Idris, Abubakar; Karombo, Tawanda (2021-08-19). «Stablecoins find a use case in Africa's most volatile markets». Rest of World (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-08-06-ին.
  24. ↑ «Casinos, Money Laundering, Underground Banking, and Transnational Organized Crime in East and Southeast Asia: A Hidden and Accelerating Threat» (PDF). Technical Policy Brief. 2024 թ․ հունվար – via United Nations Office on Drugs and Crime.
  25. ↑ Stubbs, Jack (2023-11-27). «New crypto front emerges in Israel's militant financing fight». Reuters. Վերցված է 2026-03-11-ին.
  26. ↑ Schaaf, Jürgen (2025 թ․ հուլիսի 28). «From hype to hazard: what stablecoins mean for Europe». ECB blog (անգլերեն). ECB. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 30-ին. «The ECB believes that the wide adoption of US dollar stablecoins would provide the United States with strategic and economic advantages, allowing it to finance its debt more cheaply while exerting global influence. Europeans would experience higher borrowing costs, reduced monetary policy autonomy, and geopolitical dependency.»
  27. ↑ 长江, 杨 (2025-08-01). «杨长江：美国很少讨论一个问题，如果中国也推出稳定币会怎样？». 观察者. Վերցված է 2025-08-06-ին.
  28. ↑ «亚洲多地加速规范稳定币 可以期待更多与亚币挂钩的稳定币». 光明日报 (Chinese (Taiwan)). 2025-08-03. Վերցված է 2025-08-06-ին.
  29. ↑ Mutizwa, Godfrey (2025-10-30). «South Africa's Kganyago warns some stablecoins may undermine African monetary authority». CNBC Africa (անգլերեն). Վերցված է 2026-02-09-ին.
  30. ↑ Bénassy-Quéré, Agnès; Villeroy de Galhau, François (2025-10-19). «Stablecoins: « La rupture économique, ou idéologique, réside dans la privatisation possible de la monnaie »». Le Monde. Վերցված է 2026-03-10-ին.
  31. ↑ Altavilla, Carlo; Boucinha, Miguel; Burlon, Lorenzo; Adalid, Ramon; Fortes, Roberta; Maruhn, Franziska (2026-03-05). «Stablecoins and monetary policy transmission» (PDF). ECB Working Paper Series (3199): 25–26 – via Eurosystem.
  32. ↑ «Afacerile lui Șor cu Guvernul Rusiei». Rise Moldova. Վերցված է 2026-02-10-ին.
  33. ↑ Ivanova, Polina (2026-02-05). «Inside the Russian Monopoly money network moving billions over borders». Financial Times. Վերցված է 2026-02-10-ին.
  34. ↑ Matamis, Joaquin (2025-09-25). «Moldova's 2025 Elections: A Test Case for Russia's Hybrid Warfare • Stimson Center». Stimson Center (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2026-02-10-ին.
  35. ↑ «North Korea using crypto, IT workers to dodge UN sanctions: Report». The Straits Times (անգլերեն). 2025-10-25. ISSN 0585-3923. Վերցված է 2026-03-09-ին.
  36. ↑ «The DPRK's Violation and Evasion of UN Sanctions through Cyber and Information Technology Worker Activities». Multilateral Sanctions Monitoring Team (անգլերեն). 2025-10-22. Արխիվացված օրիգինալից 2026-03-12-ին. Վերցված է 2026-03-16-ին.
  37. ↑ Burgis, Tom; Goodier, Michael (2026-01-21). «Iran's central bank using vast quantities of cryptocurrency championed by Farage, says report». The Guardian (բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2026-03-13-ին.
  38. ↑ «Stablecoins: A Deep Dive into Valuation and Depegging». S&P Global (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2026-01-02-ին. Վերցված է 2026-03-27-ին.
  39. ↑ Lee, Yi-Hsi; Chiu, Yu-Fen; Hsieh, Ming-Hua (2025-04-01). «Stablecoin depegging risk prediction». Pacific-Basin Finance Journal. 90 102640. doi:10.1016/j.pacfin.2024.102640. ISSN 0927-538X.
  40. ↑ Park, Haerang (2026-03-17). «Commonality in stablecoin depegging». Applied Economics Letters. doi:10.1080/13504851.2026.2637686. Վերցված է 2026-03-27-ին.
  41. ↑ Lee, Michael Junho; Tou, Donny (2026-02-01). «Stablecoin Disintermediation». Staff Reports (անգլերեն) – via Federal Reserve Bank of New York.
  42. ↑ «US Bank Failures Highlight Stablecoin Counterparty Risks». Fitch Ratings. 2023-03-16. Վերցված է 2025-08-11-ին.
  43. 1 2 Narula, Neha. «The Hidden Plumbing of Stablecoins: Financial and Technological Risks in the GENIUS Act Era». MIT Media Lab. Վերցված է 2026-03-18-ին.
  44. ↑ Rey, Hélène (2025 թ․ սեպտեմբեր). «Stablecoins, Tokens, and Global Dominance». IMF (անգլերեն). Finance & Development. Վերցված է 2025-12-22-ին.
  45. ↑ Faux, Zeke (2021 թ․ հոկտեմբերի 7). «Anyone Seen Tether's Billions?». Bloomberg (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հոկտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 9-ին.
  46. ↑ «CFTC Orders Tether and Bitfinex to Pay Fines Totaling $42.5 Million | CFTC». Commodity Futures Trading Commission. 2021-10-15.
  47. ↑ Emily, Nicolle (2022 թ․ հուլիսի 27). «Tether Says There Is No Chinese Commercial Paper Among Its Reserves». Bloomberg (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունվարի 21-ին. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 9-ին.
  48. ↑ Proud, Liam (2026-02-20). «Stablecoin giant is crypto's fragile foundation». Reuters. Վերցված է 2026-02-20-ին.
  49. ↑ Shin, Hyun Song (2026-03-10). «Tokenomics and blockchain fragmentation» (PDF). BIS Working Papers (անգլերեն) (1335) – via BIS.
  50. ↑ «The 'Death Spiral' of a Stablecoin - The Journal». Wall Street Journal (անգլերեն). 2022-05-18. Վերցված է 2025-07-31-ին.
  51. ↑ «A Stablecoin 'Death Spiral' (Published 2022)». New York Times (անգլերեն). 2022-05-12. Վերցված է 2025-07-31-ին.
  52. ↑ Yip, Ronald (2022-11-24). «An Event Study on the May 2022 Stablecoin Market Crash» (PDF). Hong Kong Monetary Authority - Research Memorandum (9/2022) – via HKMA.
  53. 1 2 Briola, Antonio; Vidal-Tomás, David; Wang, Yuanrong; Aste, Tomaso (2023-01-01). «Anatomy of a Stablecoin's failure: The Terra-Luna case». Finance Research Letters. 51 103358. arXiv:2207.13914. doi:10.1016/j.frl.2022.103358. ISSN 1544-6123.
  54. ↑ «Controversial stablecoin UST — which is meant to be pegged to the dollar — plummets below 50 cents». CNBC. 2022 թ․ մայիսի 11. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 11-ին.
  55. ↑ Clements, Ryan (2021). «Built to Fail: The Inherent Fragility of Algorithmic Stablecoins». SSRN Electronic Journal. doi:10.2139/ssrn.3952045. ISSN 1556-5068. SSRN 3952045.
  56. ↑ «The crypto crash rivals both the internet bubble burst and the Great Financial Crisis, Bank of America says». Fortune. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 16-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 16-ին.
  57. ↑ «Terraform Again Halts Blockchain Behind UST Stablecoin, Luna». Bloomberg News. 2022 թ․ մայիսի 13. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 13-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 13-ին.
  58. ↑ «Terra $45 Billion Face Plant Creates Crowd of Crypto Losers». Bloomberg News. 2022 թ․ մայիսի 14. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 16-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 15-ին.
  59. ↑ Volpicelli, Gian M. (2022 թ․ մայիսի 12). «Terra's Crypto Meltdown Was Inevitable». Wired. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունվարի 1-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 19-ին.
  60. ↑ Wong, Russell (2022 թ․ հուլիս). «Why Stablecoins Fail: A Look at Terra | Richmond Fed». Federal Reserve Bank of Richmond (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-07-31-ին.
  61. ↑ Arner, Douglas W.; Auer, Raphael; Frost, Jon (2020). «Stablecoins: Risks, Potential and Regulation». SSRN Electronic Journal. doi:10.2139/ssrn.3979495. ISSN 1556-5068. SSRN 3979495.
  62. ↑ «《中国数字人民币的研发进展白皮书》（中英文版全文附PDF下载）». 集標數字資源網. 中国人民银行数字人民币研发工作组. 2021-07-19. Վերցված է 2025-12-08-ին.
  63. ↑ 李, 莹亮; 张, 伟泽 (2025-06-13). «The How and Why Hong Kong Spearheads in Stablecoins Regulation丨CBN Correspondent». 21经济网. Վերցված է 2025-08-16-ին.
  64. ↑ «Lagarde's 'euro moment' busted by dollar-linked stablecoins». POLITICO (բրիտանական անգլերեն). 2025-08-12. Վերցված է 2025-08-16-ին.
  65. ↑ Shukla, Sidhartha (2025-05-20). «Yield-Bearing Stablecoins Challenge Dominance of Tether, Circle». Bloomberg. Վերցված է 2025-08-01-ին.
  66. ↑ Kharif, Olga (2025-02-20). «Yield-Bearing Stablecoin Alternative Receives Approval From SEC». Bloomberg. Վերցված է 2025-08-02-ին.
  67. ↑ Macheel, Tanaya (2025-04-23). «PayPal introduces 3.7% yield on stablecoin balances to boost payments activity». CNBC (անգլերեն). Վերցված է 2025-07-30-ին.
  68. ↑ Higginson, Matt (2025-07-21). «Stablecoins payments infrastructure for modern finance». McKinsey. Վերցված է 2025-07-30-ին.
  69. ↑ «The GENIUS Act of 2025: Stablecoin Legislation Adopted in the US». Latham & Watkins (անգլերեն). 2025-07-24. Վերցված է 2025-08-07-ին.
  70. ↑ Aerts, Senne; Lambert, Claudia; Reinhold, Elisa (2025-11-24). «Stablecoins on the rise: still small in the euro area, but spillover risks loom». Financial Stability Review (անգլերեն) – via ECB.
  71. ↑ Haylock, Amita; Lai, Justin (2025-07-25). «Hong Kong's Stablecoin Bill: Key Amendments and Next Steps Following Legislative Passage | Insights | Mayer Brown». Mayer Brown (անգլերեն). Վերցված է 2025-08-07-ին.
  72. 1 2 «Digital assets: Financial products and services». Australian Securities and Investments Commission (անգլերեն). 2025 թ․ հոկտեմբեր. Վերցված է 2026-02-09-ին.
  73. ↑ Lang, Hannah (2026-02-04). «White House meeting fails to resolve US crypto legislation stalemate». Reuters. Վերցված է 2026-02-05-ին.
  74. ↑ Ocampo, Denise Garcia (2025-10-23). «Stablecoin-related yields: some regulatory approaches». FSI Briefs (անգլերեն). Financial Stability Institute of the Bank for International Settlements. 27.
  75. ↑ LI, Thomas; Naik, Siddharth; Papanicolaou, Andrew; Schönleber, Lorenzo (2023). «Maneuvering and Investing in Yield Farms». SSRN Electronic Journal. doi:10.2139/ssrn.4422213. ISSN 1556-5068. SSRN 4422213.
  76. ↑ Schoar, Antoinette; Makarov, Igor; Liu, Jiageng (2023-05-22). «Anatomy of a Run: The Terra Luna Crash». The Harvard Law School Forum on Corporate Governance (English). Վերցված է 2025-08-07-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  77. ↑ «IMF Ready to Assist Central Bank of Armenia in Regulating Stablecoin Transactions». Armenian Banks (ամերիկյան անգլերեն). 2025-12-24. Վերցված է 2026-03-07-ին.
  78. ↑ «Republic of Armenia: 2025 Article IV Consultation, Sixth Review Under the Stand-By Arrangement». IMF. 2025-12-05. doi:10.5089/9798229032605.002. Վերցված է 2026-03-07-ին.
  79. ↑ «CP 381 Updates to INFO 225: Digital assets: Financial products and services». Australian Securities and Investments Commission (անգլերեն). 2025-02-28. Վերցված է 2026-02-09-ին.
  80. ↑ «ASIC finalises new exemptions to support digital asset innovation». Australian Securities and Investments Commission (անգլերեն). 2025 թ․ դեկտեմբեր. Վերցված է 2026-02-09-ին.
  81. ↑ «Central Bank of Bahrain launches framework for Stablecoin regulation». ZAWYA by LSEG (անգլերեն). Վերցված է 2025-08-11-ին.
  82. ↑ «Central Bank of Bahrain Issues Framework for Regulating Stablecoin Issuance». Central Bank of Bahrain (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-08-11-ին.
  83. ↑ «Chapter 1: Building a stronger Canadian economy | Budget 2025». Budget Canada. 2025-11-04. Վերցված է 2025-11-27-ին.
  84. ↑ «Budget plan for stablecoin rules to usher in Canada's 'digital dollar era,' advocates say». The Globe and Mail (կանադական անգլերեն). 2025-11-05. Վերցված է 2025-11-27-ին.
  85. ↑ Zhang, Yushuo (2025-07-18). «Shanghai Court Reveals Stablecoins Were Used in Illegal USD905 Million Forex Case, Report Says». Yicai (անգլերեն). Վերցված է 2025-10-27-ին.
  86. ↑ «Why China's pause on stablecoins will not dampen Hong Kong's digital asset hub push». South China Morning Post (անգլերեն). 2025-10-25. Վերցված է 2025-10-27-ին.
  87. ↑ «打击虚拟货币交易炒作工作协调机制会议召开». 中国人民银行. 2025-11-29. Վերցված է 2025-12-08-ին.
  88. ↑ «中国人民银行、中国证监会有关负责人就《关于进一步防范和处置虚拟货币等相关风险的通知》答记者问_中国证券监督管理委员会». CSRC. Վերցված է 2026-02-09-ին.
  89. ↑ «Markets in Crypto Assets Regulation (MiCAR)». Central Bank of Ireland. Վերցված է 2025-07-31-ին.
  90. ↑ Portes, Richard (2025-07-25). «The stablecoin loophole that could expose the EU». Financial Times. Վերցված է 2025-07-31-ին.
  91. ↑ Leask, Hugh (2025-09-25). «European banks seize on region's nascent stablecoin market with new launch». CNBC (անգլերեն). Վերցված է 2025-10-08-ին.
  92. ↑ Haylock, Amita; Lai, Justin (2025 թ․ ապրիլ). «The Hong Kong Stablecoins Bill and Its Impact on the Crypto Landscape | Insights». Mayer Brown (անգլերեն). Վերցված է 2025-07-30-ին.
  93. 1 2 Li, Jiaxing; Zhen, Summer (2025-07-29). «First Hong Kong stablecoin licences may be issued early next year, HKMA says». Reuters (անգլերեն). Վերցված է 2025-07-30-ին.
  94. ↑ «Stablecoins inspire hope, and hype, in Hong Kong». France 24 (անգլերեն). 2025-07-30. Վերցված է 2025-07-30-ին.
  95. ↑ Chuang, Aileen; Zhang, Julie (2025-07-29). «Hong Kong set to issue first stablecoin licences 'early next year'». South China Morning Post (անգլերեն). Վերցված է 2025-07-30-ին.
  96. ↑ «HSBC, StanChart-led group among first to get stablecoin licences in Hong Kong». South China Morning Post (անգլերեն). 2026-04-10. Վերցված է 2026-04-16-ին.
  97. ↑ 知可良, 安達 (2023-04-12). «ステーブルコインに関する法規制の概要とポイント解説». EY新日本有限責任監査法人 (ճապոներեն). Վերցված է 2025-08-18-ին.
  98. ↑ «Regulatory Framework for Crypto-assets and Stablecoins» (PDF). Financial Services Agency, the Japanese Government. 2022-09-14. Վերցված է 2025-08-18-ին.
  99. ↑ «国内初の円建てステーブルコイン、金融庁承認へ JPYCが秋にも発行». 日本経済新聞 Nikkei (ճապոներեն). 2025-08-17. Վերցված է 2025-08-18-ին.
  100. ↑ Kihara, Leika (2025-10-27). «World's first yen-pegged stablecoin debuts in Japan». Reuters. Վերցված է 2025-10-27-ին.
  101. ↑ «Kyrgyzstan launches first national stablecoin USDKG». Kyrgyz National News Agnecy (անգլերեն). 2025-11-06. Վերցված է 2026-04-19-ին.
  102. ↑ Turgunbaeva, Aigerim (2025-11-12). «Kyrgyzstan launches $50 million of tokens in national stablecoin». Reuters. Վերցված է 2026-04-19-ին.
  103. ↑ «Cтейблкоин А7А5 с привязкой к рублю признан в России в качестве ЦФА». РИА Новости. 2025-09-30. Վերցված է 2026-04-20-ին.
  104. ↑ Kharpal, Arjun (2023-08-15). «Singapore among world's first to agree to stablecoin crypto regulation». CNBC (անգլերեն). Վերցված է 2025-07-30-ին.
  105. ↑ «Singapore's central bank finalises regulatory approach to stablecoins». Osborne Clarke (անգլերեն). Վերցված է 2025-07-30-ին.
  106. ↑ Ghosh, Suvashree (2023-11-16). «Singapore Vies With Asian Peers for Slice of $127 Billion Stablecoin Sector». Bloomberg (անգլերեն). Վերցված է 2025-07-30-ին.
  107. ↑ Kim, Nam-jun (2025-11-25). «Won-based stablecoin legislation unlikely this year as BOK, regulators clash over banks' role». Korea Joongang Daily (անգլերեն). Վերցված է 2026-03-06-ին.
  108. ↑ Eom, Jaehyun (2026-02-23). «BOK Urges Limiting Stablecoin Issuers on Money Laundering Risks». Bloomberg. Վերցված է 2026-03-06-ին.
  109. ↑ Jin, Min-ji (2026-01-12). «Where does Korea stand on stablecoin adoption?». Korea Joongang Daily (անգլերեն). Վերցված է 2026-03-06-ին.
  110. ↑ Bhat, Divsha (2024-06-28). «UAE introduces regulations to clean up crypto market». AGBI (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-07-30-ին.
  111. ↑ «Assessing the UAE Payment Token Services Regulation». Financier Worldwide (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-07-30-ին.
  112. ↑ Maccioni, Federico (2025-04-28). «Abu Dhabi doubles down on crypto as wealth fund, FAB, IHC join forces for new stablecoin». Reuters (անգլերեն). Վերցված է 2025-08-07-ին.
  113. ↑ Bailey, Andrew (2025-10-01). «The new stablecoin regime». Financial Times. Վերցված է 2025-10-08-ին.
  114. ↑ «Widely-used stablecoins need to be regulated like money, BoE's Bailey says». Reuters (անգլերեն). 2025-10-01. Վերցված է 2025-10-08-ին.
  115. ↑ Rhodes, Tom (2025-10-03). «UK stablecoin issuer responds to BoE governor». Financial Times. Վերցված է 2025-10-08-ին.
  116. ↑ «Proposed regulatory regime for sterling-denominated systemic stablecoins». Bank of England (անգլերեն). 2026-03-27. Վերցված է 2026-03-30-ին.
  117. ↑ Seers, Phoebe; Howcroft, Elizabeth (2026-02-26). «Revolut to test stablecoin in UK trial». Reuters. Վերցված է 2026-02-27-ին.
  118. ↑ «Is the legislation of the GENIUS Act deeply flawed? | Aug 16th 2025 Edition». The Economist. ISSN 0013-0613. Վերցված է 2025-08-18-ին.
  119. ↑ Watson, Kathryn (2025-07-18). «Trump signs landmark GENIUS Act, hailing "exciting new frontier" for crypto». CBS News (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-08-18-ին.
  120. ↑ «US passes Genius Act, first major national crypto legislation». BBC News (բրիտանական անգլերեն). 2025-07-17. Վերցված է 2025-07-18-ին.
  121. ↑ Miran, Stephen (2025-11-07). «Speech by Governor Miran on stablecoins and monetary policy». Board of Governors of the Federal Reserve System (անգլերեն). Վերցված է 2025-12-22-ին.
  122. ↑ Aldasoro, Iñaki; Ahmed, Rashad (2025). «Stablecoins and safe asset prices» (PDF). Bank for International Settlements. doi:10.2139/ssrn.5242448. Վերցված է 2025-12-22-ին.
  123. ↑ «SF0127 - Wyoming Stable Token Act». Legislative Service Office. 2023-03-17. Վերցված է 2026-01-09-ին.
  124. ↑ «The Frontier Stable Token is now publicly available for purchase». Wyoming Tribune Eagle (անգլերեն). 2026-01-07. Վերցված է 2026-01-09-ին.
  125. 1 2 Nurbaev, Vladimir; Au, Cheuk Hang; Chou, Chih-Yuan (2023-12-11). «When Stablecoin is No Longer Stable - A Case Study on the Failure of TerraUSD». ICIS 2023 Proceedings.
  126. ↑ Adams, Austin; Ibert, Markus (2022-06-02). «Runs on Algorithmic Stablecoins: Evidence from Iron, Titan, and Steel». FEDS Notes (6/3/2022): None. doi:10.17016/2380-7172.3121. ISSN 2380-7172 – via Washington: Board of Governors of the Federal Reserve System.
  127. ↑ «South Korean founder of failed cryptocurrency Terra denies he is 'on the run'». the Guardian (անգլերեն). Agence France-Presse. 2022 թ․ սեպտեմբերի 18. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 19-ին.
  128. ↑ Jamali, Lily; Labiak, Mitchell (2025-08-13). «TerraUSD: 'Cryptocrash king' Do Kwon pleads guilty to fraud». BBC (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2025-08-17-ին.
  129. ↑ Gerken, Tom (2024-12-31). «Do Kwon: fugitive cryptocrash boss finally extradited to US». BBC (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2025-08-05-ին.
  130. ↑ Loizos, Connie (2018-04-18). «Basis, a year-old startup that's building a price-stable cryptocurrency, just raised $133 million from top investors». TechCrunch (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-07-31-ին.
  131. ↑ Irrera, Anna (2018 թ․ դեկտեմբերի 13). «Cryptocurrency project Basis to shut down and return funding to investors». Reuters. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ դեկտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 30-ին.
  132. ↑ Lee, Timothy B. (2018-04-25). «Basis—the "stable" cryptocurrency with $133 million invested—explained». Ars Technica (անգլերեն). Վերցված է 2025-07-31-ին.
  133. ↑ Knauth, Dietrich (2024-09-18). «Silvergate Capital enters bankruptcy after crypto bank's shutdown». Reuters (անգլերեն). Վերցված է 2025-07-31-ին.
  134. ↑ «Facebook-funded cryptocurrency Diem winds down». BBC (բրիտանական անգլերեն). 2022-02-01. Վերցված է 2025-07-31-ին.
  135. ↑ «National Australia Bank joins stablecoin bandwagon, to launch fiat-backed digital currency by mid-2023». India Today. 2023 թ․ հունվարի 19. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ հունվարի 20-ին. Վերցված է 2023 թ․ հունվարի 20-ին.
  136. ↑ «NAB kills its stablecoin, bankers decamp to form Ubiquity». Australian Financial Review (անգլերեն). 2024 թ․ հունիսի 16. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 22-ին.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Սթեյբլքոյն&oldid=10756451» էջից