Jump to content

Սերգեյ Վավիլով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սերգեյ Վավիլով
Сергей Вавилов
Ծնվել էմարտի 12 (24), 1891[1][2]
Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն[3][2]
Մահացել էհունվարի 25, 1951(1951-01-25)[3][1][4][…] (59 տարեկան)
Մոսկվա, ԽՍՀՄ[3][2]
բնական մահով
ԳերեզմանՆովոդեվիչյան գերեզմանոց[5]
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն,  Խորհրդային Ռուսաստան և  ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունֆիզիկոս, համալսարանի դասախոս և հասարակական գործիչ
Հաստատություն(ներ)Մոսկվայի պետական համալսարան[6], Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարան[6], Մոսկվայի Կ. Սկրյաբինի անվան անասնաբուժության և կենսատեխնոլոգիայի պետական ակադեմիա[6], Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ինստիտուտ[6], Պետական օպտիկական ինստիտուտ[6], Պ․ Ն․ Լեբեդևի անվան ֆիզիկայի ինստիտուտ[6], Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա[7], Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտ, Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտ և ՌԳԱ Ս. Վավիլովի անվան բնագիտության և տեխնիկայի պատմության ինստիտուտ[8]
Գործունեության ոլորտphysical optics? և օպտիկա
Պաշտոն(ներ)տնօրեն, ԽՍՀՄ գերագույն խորհրդի պատգամավոր և president of the Russian Academy of Sciences?
ԱնդամակցությունՌուսաստանի գիտությունների ակադեմիա[7], Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա[7], Ղազխստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա[9], Բեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Սլովենական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա, Սերբական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա, Indian Academy of Sciences?[10] և ՀՀ ԳԱԱ[11]
Ալմա մատերՄոսկվայի պետական համալսարան (1914)[7]
ԿոչումՌուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ[12] և ԽՍՀՄ ԳԱ անդամ[12]
Գիտական աստիճանMaster of Sciences?[6] և ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինռուսերեն[1][13]
Եղել է գիտական ղեկավարNikolaï Alekseïevitch Dobrotine?, Emmanuel Adirovich? և Վալենտին Ֆաբրիկանտ
Հայտնի աշակերտներԻլյա Ֆրանկ, Պավել Չերենկով, Sergey Vernov?, Վալենտին Ֆաբրիկանտ, Pyotr Feofilov?, Emmanuel Adirovich?, Anton Sevchenko?, Vsevolod Antonov-Romanovsky?, Aleksey Bonch-Bruyevich?, Andrey Vlasov?, Mikhail Galanin?, Vadim Lyovshin?, Նիկիտա Տոլստոյ, Vasily Fursov?, Nikolaï Alekseïevitch Dobrotine? և Q109487180?
Պարգևներ
Ամուսին(ներ)Q137188986?[14]
Երեխա(ներ)Viktor Vavilov?[14]
ՀայրIvan Vavilov?
ՄայրQ137188052?[7]
 Sergey Ivanovich Vavilov Վիքիպահեստում

Սերգեյ Իվանովիչ Վավիլով (ռուս.՝ Сергей Иванович Вавилов, մարտի 12 (24), 1891[1][2], Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն[3][2] - հունվարի 25, 1951(1951-01-25)[3][1][4][…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ[3][2]), ականավոր խորհրդային ֆիզիկոս, պետական և հասարակական գործիչ, ԽՍՀՄ Գիտությունների Ակադեմիայի նախագահը՝ 1945-1951 թթ։

Վավիլովի հիմնական գիտական աշխատությունները նվիրված են ֆիզիկական օպտիկային և առաջին հերթին լուսալյումինեսցենցին։ Վավիլովը հետազոտեց լյումինեսցենտային լույսի բևեռացումը։ Նրա ղեկավարությամբ մշակվեց ցերեկային լույսի լամպերի պատրաստման տեխնոլոգիան։ Վավիլովի ղեկավարությամբ Պավել Չերենկովը 1934 թվականին հայտնագործեց լույսի ճառագայթումը էլէկտրոնների կողմից, որոնք միջավայրում շարժվում են այնպիսի արագությամբ, որը գերազանցում է լույսի արագությունն այդ միջավայրում։

  • Գ. Յա. Մյակիշև, Բ. Բ. Բուխովցև «Ֆիզիկա», 1992 թ., «Լույս» հրատարակչություն

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 4 5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 1 2 3 4 5 6 Большая российская энциклопедия (ռուս.)М.: Большая российская энциклопедия, 2004.
  3. 1 2 3 4 5 6 Вавилов Сергей Иванович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1971. — Т. 4 : Брасос — Веш. — С. 216.
  4. 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.)F.A. Brockhaus, 1796.
  5. 1 2 Мелуа А. И. Академия наук. Биографии. 1724—2019, Academy of Sciences. Biographies. 1724—2019 (ռուս.)СПб.: Гуманистика. — Т. 3. — С. 439.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 Мелуа А. И. Академия наук. Биографии. 1724—2019, Academy of Sciences. Biographies. 1724—2019 (ռուս.)СПб.: Гуманистика. — Т. 3. — С. 436.
  7. 1 2 3 4 5 Мелуа А. И. Академия наук. Биографии. 1724—2019, Academy of Sciences. Biographies. 1724—2019 (ռուս.)СПб.: Гуманистика. — Т. 3. — С. 435.
  8. Мелуа А. И. Академия наук. Биографии. 1724—2019, Academy of Sciences. Biographies. 1724—2019 (ռուս.)СПб.: Гуманистика. — Т. 3. — С. 437.
  9. Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 (ռուս.)М.: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 52. — 896 с. — ISBN 978-5-6046932-6-1
  10. Летопись Российской академии наук. Т. VII. 1946—1953 (ռուս.)М.: Архив Российской академии наук, 2022. — С. 171. — 896 с. — ISBN 978-5-6046932-6-1
  11. https://www.sci.am/membersview.php?id=217&langid=1
  12. 1 2 https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-49774.ln-ru.dl-.pr-inf.uk-12
  13. CONOR.Sl
  14. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мелуа А. И. Академия наук. Биографии. 1724—2019, Academy of Sciences. Biographies. 1724—2019 (ռուս.)СПб.: Гуманистика. — Т. 3. — С. 440.
  15. Летопись Российской академии наук. Т. VI. 1941—1945 (ռուս.)М.: Архив Российской академии наук, 2021. — С. 203. — 592 с. — ISBN 978-5-6046932-0-9
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սերգեյ Վավիլով» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 299