Սերգեյ Եսենինի անվան պետական արգելոց-թանգարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սերգեյ Եսենինի անվան պետական արգելոց-թանգարան
RybnoeDistrict 06-13 Konstantinovo village 09.jpg
Տեսակթանգարան, Ռուսաստանի հատուկ պաշտպանվող տարածք և ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունԿոնստանտինովո
Հիմնադրված է1965
Այցելուներ340 000
ՏնօրենQ55653049?
Կոորդինատներ: 54°51′46.7″ հս․ լ. 39°35′55.2″ ավ. ե. / 54.862972° հս․. լ. 39.598667° ավ. ե. / 54.862972; 39.598667
Կայքmuseum-esenin.ru
Զեմսկի դպրոց

Սերգեյ Եսենինի անվան պետական արգելոց-թանգարան (ռուս.՝ Государственный музей-заповедник С. А. Есенина), պետական արգելանոցային համալիր, որը բացվել է 1965 թվականին բանաստեղծի հայրենիքում՝ Ռյազանի մարզի Կոնստանտինովո գյուղում։ Թանգարանը եզակի է նրանով, որ այստեղ՝ հնամենի գյուղի Օկա գետի վրա, ներկայացված է երկու կալվածքների հարևանությունը՝ գյուղացիական և ազնվական: Երկու մշակույթների նման հարևանությունը, նրանց ավանդույթները և կենցաղը թույլ են տալիս կոնկրետ պատմական նյութի հիման վրա հետևել XIX-XX դդ. Ռուսաստանի պատմությանը արտասահմանում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոնստանտինովո, անմիջապես Սերգեյ Եսենինի մահից հետո, նրա ստեղծագործական արվեստի երկրպագուները հաճախ ոտքով էին հասնում: Բանաստեղծի մայրը՝ Տատյանա Ֆեոդորովնա Եսենինան, ապա քույրերը՝ Ալեքսանդրա և Եկատերինա Եսենինաները այստեղ ընդունում էին բազմաթիվ հյուրերի: Այսպես, ակնարկների գրանցամատյաններում մեծ ցանկություններով հայտնվեցին հազարավոր գրառումներ Կոնստանտինովոյում բացել բանաստեղծի թանգարանը:

1965 թվականի հուլիսի 28-ին ընդունվել է կառավարության որոշումը հավերժացնել Ս. Ա. Եսենինի հիշատակը իր հայրենիքում: Ս. Ա. Եսենինի տուն-թանգարանը, որը բաց է 1965 թվականի հոկտեմբերի 2-ից որպես Ռյազանի մարզային գավառագիտական թանգարանի մասնաճյուղ, տարիների ընթացքում վերածվեց երկրի խոշորագույն թանգարանային համալիրի։ Թանգարան-արգելոցի սիրտը եղել և մնում է Սերգեյ Եսենինի ծնողների տունը: Պատուհանի մոտ փայտե մահճակալն է բազմերանգ կտորտանքներով վերմակով: Կողքին՝ արկղն է, որտեղ պահպանվում են սիրելի գրողների գրքերը: Անկողնու մոտ՝ կախիչին մոր մուշտակն է, որը նա անվանում էր շուշուն: Պատերին ընտանեկան լուսանկարներ են: Ուշադրություն է գրավում նաև Եսենինի գովասանագիրը[1]:

Հետաքրքրությունը թանգարանի հանդեպ արագ կերպով մեծանում էր, և արդեն 1969 թվականի հոկտեմբերին պահպանված կալվածքային տանը Կոնստանտինովոյի վերջին կալվածատիրուհու՝ Լ. Ի. Կաշինայի ներկայացվում է գրական ցուցադրություն, որը թույլ է տալիս ավելի խորը և մանրամասնորեն պատմել, բանաստեղծի կյանքի և աշխատանքի մասին: ՌՍՖՍՀ Մշակույթի նախարարության հրամանով 1970 թվականի սեպտեմբերին հուշահամալիր տուն-թանգարանը Լ. Ի. Կաշինայի տան գրական ցուցադրության հետ կապված թանգարանը վերանվանել է Սերգեյ Եսենինի անվան գրական-թանգարան:

Ութսունական թվականները նշված են նոր թանգարանային ցուցադրությունների կառուցմամբ, այդ թվում նաև Աստվածամոր Կազանյան սրբապատկերի եկեղեցում (եկեղեցու շենքը 1972 թվականից սկսած ընդգրկված էր թանգարանի կազմում): 1990 թվականին Կոնստանտինովո գյուղի հավատացյալների միջնորդությամբ եկեղեցին վերադարձվել է Ռյազանի միտրոպոլիտենին: Այդ պահից եկեղեցին դարձավ գործող:

Կաշինայի կալվածքը («Աննա Սնեգինա» պոեմի թանգարանը)

1984 թվականի մարտին ձևավորված թանգարանային համալիրն Կոնստանտինովոյում, կալվածքների Լ. Ի. Կաշինայի տարածքները, առանձնատան ու այգու հետ միասին, Աստվածամոր Կազանյան սրբապատկերի տաճարը, գյուղական հրապարակով, Սպաս-Կլեպիկի նախկին երկդասարանային ուսուցիչների դպրոցի շենքը և շրջակա բնական և ճարտարապետական տարածքները ՌՍՖՍՀ Նախարարների խորհրդի որոշմամբ դարձել են Ս. Ա. Եսենինի անվան պետական թանգարան-արգելոցի մի մասը:

Իրական է դարձել նաև ևս մեկ թանգարանային ցուցադրության բացման հնարավորությունը Սպաս-Կլեպիկայում, որը նվիրված է Ս. Ա. Եսենինի ծննդյան 90-ամյակին ու 1985 թվականի Առաջին համամիութենական պոեզիայի Եսենինյան տոնի անցկացմանը:

Ս. Ա. Եսենինի ծննդյան հարյուրամյակը Ռյազանի հողի վրա՝ իր հայրենիքում, հանդիսացել է նշանակալից իրադարձություն մեր երկրի մշակութային կյանքում: Հենց այդ ժամանակ իրականացվել է թանգարանի վերակառուցումը: Այս օրը 1995 թվականին բացվել են երկու նոր թանգարանային ցուցադրություններ՝ Աննա Սնեգինա պոեմի թանգարանը և Կոնստանտինովոյի նախնական ժողովրդական ուսումնարանը: Մի պոեմի թանգարանը գտնվում է կիսավերնահարկով կալվածքային տանը, որտեղմահացել է Լ. Ի. Կաշինան, վերջինիս բանաստեղծը նվիրել է քնարական տողեր: Տանը ստեղծված իրավիճակը այցելուներին տանում է, այն ժամանակ, երբ այնտեղ եղել է Սերգեյ Եսենինը: Կոնստանտինովոյի դպրոցը, որտեղ 1904-1909 թվականներին սովորել է Ս. Եսենինը, նույն տեղում վերականգնվել է բանաստեղծի հոբելյանի կապակցությամբ։ Այդ թանգարանի ցուցադրությունը բացահայտում է այդ դպրոցների դերը գյուղի երեխաների կրթության և դաստիարակության գործում:

Գրական ցուցադրությունում, բացված 1995 թվականին գիտա-մշակութային կենտրոնում, ներկայացված են եզակի ցուցանմուշներ՝ բանաստեղծի և նրա ժամանակակիցների կենդանության օրոք հրատարակված ստեղծագործությունները, հեղինակի առաջին ստորագրությամբ Ռադունիցա գիրքը, սեղանը, որի վրա աշխատել է Ս. Եսենինը Կովկասում, նրա հետմահու դիմակը, անձնական իրերը։ Նոր ցուցադրությունը Սպաս Կլեպիկովսկի դպրոցում, որը Սերգեյն ավարտել է 1912 թվականին, պատմում է, մասնավորապես, ռուս ուսուցիչների բարձր մարդասիրական ավանդույթների մասին, երիտասարդության հոգևոր ճանապարհի որոնման մասին, ապագա բանաստեղծի ստեղծագործական անհատի կայացման մասին:

2010 թվականին 2010 թվականին Աստվածամոր Կազանյան սրբապատկերի տաճարում բացվել է նոր ցուցադրություն՝ քահանա Իոհան Սմիրնովի տունը: XX դարի սկզբին Իոհանի հոր տունը եղել է Կոնստանտինովոյի մշակութային կենտրոնը, այստեղ հավաքվում էին տեղի հոգևորականները, գյուղական մտավորականությունը, ուսանող երիտասարդները, հաճախ էր լինում նաև այնտեղ Սերգեյ Եսենինը[2][3]:

Ցուցադրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կոնստանտինովո գյուղ
    • Եսենիների կալվածքը
    • «Աննա Սնեգինա» պոեմի թանգարան
    • Քահանա Ի. Սմիրնովի տունը
    • Զեմսկի տարրական դպրոց
    • Գրական ցուցադրություն
  • Սպաս Կլեպիկի քաղաք
    • Սպաս Կլեպիկի երկդասյա ուսուցչական դպրոց

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]