Jump to content

Սերգեյ Բալասանյան (կոմպոզիտոր)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Բալասանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին։
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սերգեյ Բալասանյան (այլ կիրառումներ)
Սերգեյ Բալասանյան
Ծնվել էօգոստոսի 26, 1902(1902-08-26)[1][2]
Աշխաբադ, Անդրկասպյան մարզ, Թուրքեստան, Ռուսական կայսրություն[1][2]
Երկիր Ռուսական կայսրություն և  ԽՍՀՄ
Մահացել էհունիսի 3, 1982(1982-06-03)[3][2] (79 տարեկան)
Մոսկվա, ԽՍՀՄ[2]
Ժանրերօպերա[1]
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր, երաժշտության ուսուցիչ և հասարակական գործիչ
ԱշխատավայրԵրևանի բանվորական թատրոն[1] և Մոսկվայի կոնսերվատորիա[1]
ԿրթությունՄոսկվայի կոնսերվատորիա (1935)[1]
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միություն[1]
Պարգևներ
Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «Պատվո նշան» շքանշան «Պատվո նշան» շքանշան
2-րդ աստիճանի ստալինյան մրցանակ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ[1] և Տաջիկստանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ[1]

Սերգեյ Արտեմի Բալասանյան (օգոստոսի 26, 1902(1902-08-26)[1][2], Աշխաբադ, Անդրկասպյան մարզ, Թուրքեստան, Ռուսական կայսրություն[1][2] - հունիսի 3, 1982(1982-06-03)[3][2], Մոսկվա, ԽՍՀՄ[2]), հայ կոմպոզիտոր, մանկավարժ, երաժշտա-հասարակական գործիչ։ ՌՍՖՍՌ ժողովրդական արտիստ (1978), Տաջիկստանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1957), Ստալինի մրցանակի երկրորդ աստիճանի դափնեկիր (1949)։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սերգեյ Բալասանյանը ծնվել է Աշխաբադում։ 1935 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայի ռադիոյի բաժինը։ 1948 թվականից դասավանդել է նույն կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի ամբիոնում, 1965 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 1962-1971 թվականներին եղել է ամբիոնի վարիչը։ 1931-1936 թվականներին եղել է Համամիութենական ռադիոյի երաժշտական խմբագիրը։ 1936-1943 թվականներին՝ Ստալինաբադի տաջիկական ժողովրդական երաժշտական թատրոնի հիմնադիր կազմում, 1949-1954 թվականներին՝ ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության Ռադիոյի վարչության ղեկավարի տեղակալ։ 1964 թվականից եղել է Ռուսաստանի ԽՍՀ կոմպոզիտորների միության քարտուղարը։

Հեղինակել է օպերաներ, բալետներ, երաժշտություններ դաշնամուրի, սիմֆոնիկ նվագախմբի, երգչախմբի համար, մշակել է Կոմիտասի շուրջ 100 ժողովրդական երաժշտություն դաշնամուրի համար, երաժշտություններ Իսահակյանի և Տերյանի ռոմանսների հիման վրա, թատերական պիեսների և ֆիլմերի համար[4]։

  • Ռուսաստանի ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1963)
  • ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1978)
  • Տաջիկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1957)
  • Ստալինի մրցանակի երկրորդ աստիճանի դափնեկիր (1949)

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Նելլի Շահնազարյան, Սերգեյ Բալասանյան, Մոսկվա, 1972։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. ԽուդավերդյանՀայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2000.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Ով ով է. հայեր (հայ.) / Հ. ԱյվազյանԵրևան: Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2005. — հատոր 1. — էջ 196.
  3. 3,0 3,1 3,2 armradioarchive.am (հայ.)
  4. «Սերգեյ Բալասանյանի կենսագրությունը zarkfoundation.com կայքում».
Վիքիդարանն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սերգեյ Բալասանյան (կոմպոզիտոր)» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 227