Սեյդնայայի Աստվածամոր վանք

Սեյդնայայի Աստվածամոր վանք;
Հիմնական տվյալներ
Տեսակ	վանք
Երկիր	Սիրիա
Դավանանք	ուղղափառություն
Թեմ	Անտիոքի հույն ուղղափառ եկեղեցի
Հիմնական ամսաթվերը	6-րդ դար
Նվիրված	Մարիամ Աստվածածին
Հիմնադիր	Հուստինիանոս Ա
Հիմնադրված	6-րդ դար
Առաջին հիշատակում	547
	Our Lady of Saidnaya Monastery Վիքիպահեստում

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

Սեյդնայայի Աստվածամոր վանք (արաբ․՝ دير سيدة صيدنايا البطريركي‎‎՝ դեյր սեյյիդաթ սեյդնայա ալ-բատրիարքիյ), Սեյդնայա քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Անտիոքի հույն ուղղափառ եկեղեցու Անտիոքի և Դամասկոսի պատրիարքական թեմին։ Կազմակերպում է Սիրիաի մայրաքաղաք Դամասկոսում, ինչպես նաև Ռիֆ Դիմաշկի մարզում, մասնավորապես՝ Սեյդնայայի շրջանի համանուն քաղաքում բնակվող ուղղափառ հույների հոգևոր կյանքը։ Հանդիսանում է աշխարհի, մասնավորապես՝ Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի տարածաշրջանի ամենահին վանքերից մեկը, որը ավանդաբար հիմնադրվել է բյուզանդական կայսր Հուստինիանոս Ա-ի կողմից 547 թվականին: Ղեկավարվում է միանձնուհիների կրոնական կարգով: Այն կարևոր ուխտատեղի է քրիստոնյաների համար, ովքեր այցելում են Սուրբ Մարիամի սրբապատկերը, որը վերագրվում է Սուրբ Ղուկասին:

Նկարագրություն

Գլխավոր մատուռն ունի բազմաթիվ սրբապատկերներ և զոհասեղանի դիմաց փայտե պատկերապատում։ Ուխտագնացության տաճարը, գլխավոր մատուռից առանձին, պարունակում է Մարիամի վերոհիշյալ պատկերակը, որը կոչվում է Շաղուրա («Պայծառ»): Սրբապատկերը թաքնված է զարդարված, արծաթյա դռներով խորշի հետևում, մինչդեռ այս սրբավայրի երկու կողմերում կան մի շարք ավելի ուշ սրբապատկերներ: Պատերին ցուցադրված են բազմաթիվ ծեծված արծաթե խաչեր և այլ կրոնական խորհրդանիշներ, որոնք թողնվել են ուխտագնացների կողմից:

Պատմություն

Ավանդույթի համաձայն վանքը կառուցել է բյուզանդական կայսր Հուստինիանոս Ա-ն 547 թվականին՝ հետևելով Մարիամ Աստվածածնի երկու տեսիլքներին: Կայսրը այն կառուցել է պարսիկների դեմ արշավանքի ժամանակ^[1] (ըստ մեկ այլ վարկածի՝ ուխտագնացություն կատարելով Երուսաղեմ^[2]) կանգ է առել Դամասկոսից 40 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Սեյդ-Նայա գյուղում։ Մեկում նշվում էր եկեղեցու նախատեսվող վայրը, իսկ մյուսը ուրվագծում էր դրա նախագիծը^[3]։ Հուստինիանոսը ավարտված նախագիծը նվիրել է Մարիամի Սուրբ Ծննդյան տոնին, և դրանից հետո ամեն տարի սեպտեմբերի 8-ին քրիստոնյա ուխտավորները ժամանում են վանք՝ հարգելու Սայդնայայի Տիրամայրը^[3]^[4]:

Սեյդնայայի Տիրամայրը միջնադարում հայտնի ուխտագնացության վայր էր: Կայքը ներկայացված է լատիներեն ուխտավորների բազմաթիվ պատմություններում, այդ թվում՝ Թիետմար ուխտագնացի Liber peregrinationis^[5] Բուրխարդ ֆոն Շտրասբուրգի Itinerarium^[6] և Ուիլյամ Բոլդենսելի Liber de quibusdam ultramarinis partibus et praecipue de Terra sancta^[7]։ Վանքի մասին լատիներեն շատ պատմություններ նկարագրում էին Շաղուրան որպես «մարմնավորված», որից սուրբ յուղ էր արտահոսում: Այնուամենայնիվ, պատկերակի այս կողմը բացակայում է արաբալեզու աղբյուրներում, որոնք քննարկում են այն^[8]։

Վանքի վիճակ

Վանք գործող է։ Այն մասամբ վնասվել է 1759 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժից, հնարավոր է նաև, որ վնասվել է 1860 թվականին տեղի ունեցած հակաքրիստոնեական խռովությունների պատճառով^[9]։ 1883 թվականին միջնադարյան եկեղեցու միակ մասը, որը մնացել էր, նրա աբսիդն էր, որը ներառվել էր Սեյդնայայի ժամանակակից եկեղեցու մեջ^[10]: Տասներկուերորդ կամ տասներեքերորդ դարով է թվագրվել նաև մի փոքրիկ սենյակ, որը կապված է մատուռին, որը պարունակում է նկարչական հատված և այժմ հեռացված սիրիերեն արձանագրություն^[11]։

Վանքը վնասվել է Սիրիական ճգնաժամի ժամանակ^[12]։ Այնհրթիռակոծվել է 2013 թվականի նոյեմբերին (հրդեհի հետևանքով) և 2014 թվականի հունվարին^[13]։

Տես նաև

Սեյդնայայի բանտ

Ծանոթագրություններ

↑ «Сайданайский девичий Рождества Богородицы монастырь». Արխիվացված օրիգինալից 2013-05-12-ին. Վերցված է 2008-02-20-ին.
↑ Тальберг Н. Д. Пространный месяцеслов Святых в Земле Российской просиявших. В каких нуждах каким иконам надлежит поклонятся. Репринтное воспроизведение издания. СПб.: Вера, 1997. С. 536
↑ ^3,0 ^3,1 Garrett, Paul D.; Purpura, Kathleen A. (2007). Frank Maria: A Search for Justice and Peace in the Middle East. AuthorHouse. ISBN 978-1-4343-0000-3.
↑ Mannheim, Ivan (2001). Syria & Lebanon Handbook: The Travel Guide. Footprint Travel Guides. ISBN 978-1-900949-90-3.
↑ Pringle, Denys. “Thietmar: Pilgrimage (1217-18).” In Pilgrimage to Jerusalem and the Holy Land, 1187-1291, 95–133. Crusade Texts in Translation. New York, NY: Routledge, 2012.
↑ Laurent, J.K.M., ed. “Burchard von Strassburg [The Latin Text of His Account of His Journey to the Holy Land in 1175].” Serapeum 14, no. 10 (1858): 145–54. View at https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044105329783&seq=1
↑ Peeters, P. “La légende de Saidnaia.” Analecta Bollandiana 25 (1906): 137–57.
↑ Baraz, Daniel. “The Incarnated Icon of Saidnaya Goes West: A Re-Examination of the Motif in the Light of New Manuscript Evidence.” Le Muséon 108 (1995): 181–91.
↑ Immerzeel, Mat. “Monasteries and Churches of the Qalamun (Syria): Art and Pilgrimage in the Middle Ages.” Journal of the Canadian Society for Syriac Studies 7 (2007): 74–98.
↑ Rey, Emmanuel-Guillaume. Les colonies franques de Syrie au XIIe et XIIIe siècles. Paris: Picard, 1993.
↑ Immerzeel, Mat. “Monasteries and Churches of the Qalamun (Syria): Art and Pilgrimage in the Middle Ages.” Journal of the Canadian Society for Syriac Studies 7 (2007): 74–98.
↑ Damage to the soul: Syria's cultural heritage in conflict (Արխիվացված Հուլիս 10, 2012 Wayback Machine)
↑ ««Джебхат-ан-Нусра» вновь обстреляла Сайданайский монастырь». Արխիվացված օրիգինալից 2015-06-21-ին. Վերցված է 2015-06-21-ին.

Արտաքին հղումներ

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սեյդնայայի Աստվածամոր վանք» հոդվածին։

[saidanai-1] «Сайданайский девичий Рождества Богородицы монастырь». Արխիվացված օրիգինալից 2013-05-12-ին. Վերցված է 2008-02-20-ին.

[talberg-2] Тальберг Н. Д. Пространный месяцеслов Святых в Земле Российской просиявших. В каких нуждах каким иконам надлежит поклонятся. Репринтное воспроизведение издания. СПб.: Вера, 1997. С. 536

[Frank_Maria-3] 3,0 ^3,1 Garrett, Paul D.; Purpura, Kathleen A. (2007). Frank Maria: A Search for Justice and Peace in the Middle East. AuthorHouse. ISBN 978-1-4343-0000-3.

[4] Mannheim, Ivan (2001). Syria & Lebanon Handbook: The Travel Guide. Footprint Travel Guides. ISBN 978-1-900949-90-3.

[5] Pringle, Denys. “Thietmar: Pilgrimage (1217-18).” In Pilgrimage to Jerusalem and the Holy Land, 1187-1291, 95–133. Crusade Texts in Translation. New York, NY: Routledge, 2012.

[6] Laurent, J.K.M., ed. “Burchard von Strassburg [The Latin Text of His Account of His Journey to the Holy Land in 1175].” Serapeum 14, no. 10 (1858): 145–54. View at https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044105329783&seq=1

[7] Peeters, P. “La légende de Saidnaia.” Analecta Bollandiana 25 (1906): 137–57.

[8] Baraz, Daniel. “The Incarnated Icon of Saidnaya Goes West: A Re-Examination of the Motif in the Light of New Manuscript Evidence.” Le Muséon 108 (1995): 181–91.

[9] Immerzeel, Mat. “Monasteries and Churches of the Qalamun (Syria): Art and Pilgrimage in the Middle Ages.” Journal of the Canadian Society for Syriac Studies 7 (2007): 74–98.

[10] Rey, Emmanuel-Guillaume. Les colonies franques de Syrie au XIIe et XIIIe siècles. Paris: Picard, 1993.

[11] Immerzeel, Mat. “Monasteries and Churches of the Qalamun (Syria): Art and Pilgrimage in the Middle Ages.” Journal of the Canadian Society for Syriac Studies 7 (2007): 74–98.

[12] Damage to the soul: Syria's cultural heritage in conflict (Արխիվացված Հուլիս 10, 2012 Wayback Machine)

[13] ««Джебхат-ан-Нусра» вновь обстреляла Сайданайский монастырь». Արխիվացված օրիգինալից 2015-06-21-ին. Վերցված է 2015-06-21-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]