Սեդրակ Առաքելյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Սեդրակ Առաքելյան
Ծնվել է դեկտեմբերի 29 1884 (հունվարի 10 1885) կամ դեկտեմբերի 17, 1884(1884-12-17)
Վախճանվել է մարտի 6, 1942(1942-03-06)[1] (57 տարեկանում)
Մահվան վայր Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Ազգություն հայ
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1936–1955).svg ԽՍՀՄ
Կրթություն Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան
Մասնագիտություն նկարիչ
Ուսուցիչ Եղիշե Թադևոսյան
Պարգևներ Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
Զավակներ Առաքել Առաքելյան

Սեդրակ Առաքելի Առաքելյան (1884, դեկտեմբերի 17 (դեկտեմբերի 29), գյուղ Ջահուկ, (այժմ՝ Նախիջևանի Բաբեկի շրջանում) - 1942, մարտի 6, Երևան), հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1935 թ.

ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Առաքել Առաքելյանի հայրն է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեդրակ Առաքելյանի հուշատախտակը Աբովյան 32 շենքի պատին

Ստեղծագործական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեդրակ Առաքելյանի արվեստը ձևավորվել է Եղիշե Թադևոսյանի գեղանկարչության, ռուսական ռեալիստական նկարչության և հայրենի բնաշխարհի ազդեցությամբ։ Առաքելյանի աշխատանքներին բնորոշ է հայրենի բնության և գյուղական կենցաղի գունագեղ արտացոլումը։ Բազմաբնույթ են նրա կտավների թեմաները։ Գյուղական պատկերներից են՝

  • «Հաց են թխում» (1914 թ.)
  • «Ցորեն են ծեծում» (1915 թ.)
  • «Գյուղական բակ» (1927 թ.)
  • «Կալը Սևանի ափին» (1928 թ.)
  • «Աղբյուրի մոտ» (էսքիզ) (1928 թ.)[3]
  • «Աղբյուրի մոտ» (1928 թ.)

Բնապատկերներ՝

  • «Առաքելոց եկեղեցին. Սևան» (1923 թ.)
  • «Գարունը Երևանում» (1926 թ.)
  • «Աշուն. Երևանի մի անկյունում» (1926 թ.)
  • «Աշունը Երևանում» 1928 թ.
  • «Սևանա վանքերը» (1925 թ.)
  • «Սևանի ձկնորսները» (1935 թ.)[4]
  • «Փշատի քաղ» (1936 թ.)[5]
  • «Անհանգիստ լիճը. Աղկալա» (1939 թ.)[6]
  • «Քարավանը լեռներում» 1920 թ.
  • «Հին Գորիս» (1940 թ.)

Առաքելյանն առարկայական աշխարհն ընկալել է գեղանկարչի բնածին տաղանդով։ Պայմանական նշանակությամբ գունաշարով վավերացրել է ժամանակի ռիթմերը, ռոմանտիկ շունչը, որոշ դրվագներում հասել է գեղարվեստական բացառիկ արդյունքի («Սևան։ Կարմիր ճայեր», 1926, «Փշատաքաղ», 1936)։

Հեղինակ է նաև ինքնատիպ կոմպոզիցիաների և դիմանկարների։ Նկարչի գործերի մեծ մասը պահվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

Ցուցահանդեսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաքելյանը մասնակցել է Վենետիկի (1924 թ.), Նյու Յորքի (1929 թ.), Ստոկհոլմի (1930 թ.), Փարիզի (1934 թ.) ցուցահանդեսներին։

2015 թվականին Հայաստանի ազգային պատկերասրահում բացվել է նկարչի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը, որն ընդգրկել է ստեղծագործական տարբեր փուլերի գեղանկարչական ու գրաֆիկական երկեր, էտյուդներ ու էսքիզներ, շուրջ 170 աշխատանքները Հայաստանի ազգային պատկերասրահի, Հայաստանի պատմության թանգարանի, Երևան քաղաքի պատմության թանգարանի և մասնավոր հավաքածուներից[7]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png