Սեդրակ Առաքելյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեդրակ Առաքելյան (այլ կիրառումներ)
Սեդրակ Առաքելյան
Ծնվել էդեկտեմբերի 29 1884 (հունվարի 10 1885) կամ դեկտեմբերի 17 (29), 1884
Վախճանվել էմարտի 6, 1942(1942-03-06)[1] (57 տարեկանում)
Մահվան վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունՄոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան
Մասնագիտություննկարիչ
ՈւսուցիչԵղիշե Թադևոսյան
ՊարգևներՀայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
ԶավակներԱռաքել Առաքելյան

Սեդրակ Առաքելի Առաքելյան (1884, դեկտեմբերի 17 (դեկտեմբերի 29), գյուղ Ջահուկ, (այժմ՝ Նախիջևանի Բաբեկի շրջանում) - 1942, մարտի 6, Երևան), հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1935

ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Առաքել Առաքելյանի հայրն է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեդրակ Առաքելյանի հուշատախտակը Աբովյան 32 շենքի պատին

Ստեղծագործական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեդրակ Առաքելյանի արվեստը ձևավորվել է Եղիշե Թադևոսյանի գեղանկարչության, ռուսական ռեալիստական նկարչության և հայրենի բնաշխարհի ազդեցությամբ։ Առաքելյանի աշխատանքներին բնորոշ է հայրենի բնության և գյուղական կենցաղի գունագեղ արտացոլումը։ Բազմաբնույթ են նրա կտավների թեմաները։ Գյուղական պատկերներից են՝

  • «Հաց են թխում» (1914 թ.)
  • «Ցորեն են ծեծում» (1915 թ.)
  • «Գյուղական բակ» (1927 թ.)
  • «Կալը Սևանի ափին» (1928 թ.)
  • «Աղբյուրի մոտ» (էսքիզ) (1928 թ.)[3]
  • «Աղբյուրի մոտ» (1928 թ.)

Բնապատկերներ՝

  • «Առաքելոց եկեղեցին. Սևան» (1923 թ.)
  • «Գարունը Երևանում» (1926 թ.)
  • «Աշուն. Երևանի մի անկյունում» (1926 թ.)
  • «Աշունը Երևանում» 1928 թ.
  • «Սևանա վանքերը» (1925 թ.)
  • «Սևանի ձկնորսները» (1935 թ.)[4]
  • «Փշատի քաղ» (1936 թ.)[5]
  • «Անհանգիստ լիճը. Աղկալա» (1939 թ.)[6]
  • «Քարավանը լեռներում» 1920 թ.
  • «Հին Գորիս» (1940 թ.)

Առաքելյանն առարկայական աշխարհն ընկալել է գեղանկարչի բնածին տաղանդով։ Պայմանական նշանակությամբ գունաշարով վավերացրել է ժամանակի ռիթմերը, ռոմանտիկ շունչը, որոշ դրվագներում հասել է գեղարվեստական բացառիկ արդյունքի («Սևան։ Կարմիր ճայեր», 1926, «Փշատաքաղ», 1936)։

Հեղինակ է նաև ինքնատիպ կոմպոզիցիաների և դիմանկարների։ Նկարչի գործերի մեծ մասը պահվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

Ցուցահանդեսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաքելյանը մասնակցել է Վենետիկի (1924), Նյու Յորքի (1929), Ստոկհոլմի (1930), Փարիզի (1934) ցուցահանդեսներին։

2015 թվականին Հայաստանի ազգային պատկերասրահում բացվել է նկարչի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը, որն ընդգրկել է ստեղծագործական տարբեր փուլերի գեղանկարչական ու գրաֆիկական երկեր, էտյուդներ ու էսքիզներ, շուրջ 170 աշխատանքները Հայաստանի ազգային պատկերասրահի, Հայաստանի պատմության թանգարանի, Երևան քաղաքի պատմության թանգարանի և մասնավոր հավաքածուներից[7]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png