Սարկոֆագի տեքստեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Միջին թագավորության սքարկոֆագ պատկերվաած տեքստով

Սարկոֆագի տեքստեր՝ Հին Եգիպտական թաղման նզովքների տեքստերի հավաքածու, փորագրված սարկոֆագի վերին մասում: Նմանատիպ տեքստեր առաջին անգամ հանդիպել են Առաջին անցումային շրջանի ժամանակ: Մասամբ այս տեքստերը վերցված են ավելի վաղ աղբյուրներից, ինչպիսիք են Բուրգերի տեքստերը, սակայն ի տարբերություն դրան Սարկոֆագի տեքստերը ընդգրկում են էականորեն տարբեր նյութեր, կապված մարդու ամենօրյա պահանջների հետ: Դա ասում է այն մասին, որ այս տեքստերը օգտագործվել են ոչ միայն արքայական ազնվականների համար, ինչպես նաև հասարակ ունևոր մարդկանց: Հիմա հասարակ եգիպտացիները կարող էին իրենց թույլ տալ պատրաստել սարկոֆագ թաղման նզովքի տեքստերով: Այսուհետ ոչ միայն փարավոնները իրավունք ունեին հանդերձյալ կյանքի, այնպես էլ նաև հասարակ եգիպտացիները[1][2]:

Սակոֆագների տեքստերի մեծ մասը վերագրվել են Միջին Թագավորության շրջանին: Սակայն երբեմն նման գրություններ են հայտնաբերվել գերեզմանների պատերին, սնդուկի վերին մասում, կճուճում, պապիրուսի վրա և նույնիսկ մումիաների թաղման դիմակների վրա: Սահմանափակ մակերեսի պատճառով, որի վրա տեքստեր են գրված, դրանք հաճախ կրճատվել են, որն իր հերթին հանգեցրեց և բերեց տեքստերի կրճատ և ամբողջական նմանատիպ նզովքի տեքստերի, որոնցից շատերը հետագայում պատճենահանվել են Հին եգիպտական Մեռյալների գրքում[2]:

Բովանդակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ի տարբերություն բուրգերի տեքստերի, որոնք կենտրոնացված են հիմնականում աստվածային հիմքի վրա, սարկոֆագի Տեքստերը ընգծում է հանդերձյալ կյանքի երկրային տարրերը, Օսիրիսի կողմից կառավարվող: Սարկոֆագի տեքստերում Օսիրիսը հանդերձյալ կյանք է առաջարկում բոլորին, ավտոմատ յուրացնում էր մահացածի անունը «Օսիրիս» ածանցով: Այս հանդերձյալ թագավորությունը նկարագրվում է ինչպես վայր, որը լի է սարսափելի էակներով, թակարդներով և վտանգներով, որը մահացածները պետք է հաղթահարեն: Նզովքները գրված սարկոֆագների Տեքստերում, մահացածին հնարավորություն էր տալիս պաշտպանվել վտանգներից և խուսափել երկրորդ մահից: Սարկոֆագի Տեքստերում խոսվում է նաև այն մասին, որ բոլոր մարդիկ դատվելու են Օսիրիսի կողմից և նրա օգնականների համապատասխան նրանց կենդանության օրոք արված գործերի: Տեքստերը խոսում են նաև օգտագործված բալանսի մասին, որը դարձել է ավելի ուշ շրջանի Մեռյալների գրքի սկզմբանական կետ: Տեքստը հաղորդում է մահացածներին այն մասին, ինչպես խուսափել հոգնեցնող և հնացած ֆիզիկական աշխատանքից, օգտագործելով հնարավորին շատ մոգական նզովքներ: Սարկոֆագի Տեքստերը իրենց մեջ ներառում են ծիսական գործողություններ, ուղղված մարդկանց պաշտպանության և ձգտել մարդկանց օրհնված գոյությանը մահից հետո, հաջող վերափոխմանը և Ռեինկարնացիա (վերամարմնավորում) հոգու վերաբնակեցմանը և այլն: Դրանից բացի, այս տեքստերում մանրամասն ներկայացված են մեռյասլների աշխարհը և նրա բնակիչները:

Երկու ուղիների գիրքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջին թագավորության XII դինաստիայի սարկոֆագ (Ք. ա. 1950—1900 թթ.): Գտնվել է Ասյուտ քաղաքի մոտակայքում: Ներկայումս գտնվում է Լուվրում:

Միջին թագավորության ժամանակաշրջանի մի քանի Սարկոֆագ, գտնված էլ-Բերշե մեռելաքաղաքում (el-Bersheh) (Դեյր էլ-Բերշա (Deir el-Bersha)), ընկգրկում են եզակի պատկերներ, որոնք ցույց են տալիս մահացածի անցած ճանապարհը հանդերձյալ աշխարհով: Այս հավաքածուն կոչվել է «Երկու ուղիների գիրք», դարձել է առաջին ակնառու օրինակը, որը ցույց է տալիս Հին Եգիպտոսի հանդերձյալ կայանքի քարտեզը: «Երկու ուղիների գիրք»-ը հանդիսանում է Մեռյալների Գրքի սկզբնական օրինակը, որը ի հայտ է եկել Նոր թագավորության շրջանում, որում նույնպես նկարագրվում է հանդերձյալ կյանքում մարդու անցած ուղին: Երկու ուղիներում ներկայացվում է ցամաքային և ջրային երթուղիները, բաժանված կրակի լճով, որոնք գնում են դեպի Օսիրիսի մենաստան[2]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Lichtheim Miriam (1975)։ Ancient Egyptian Literature, vol 1։ London, England: University of California Press։ ISBN 0-520-02899-6 
  2. 2,0 2,1 2,2 Goelet Dr. Ogden և այլք: (1994)։ The Egyptian Book of the Dead: The Book of Going Forth by Day։ San Francisco: Chronicle Books 



Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Raymond O. Faulkner, «The Ancient Egyptian Coffin Texts», ISBN 0-85668-754-5, 3 vols., 1972-78.
  • The Ancient Egyptian Books of the Afterlife, Erik Hornung, ISBN 0-8014-8515-0
  • Paul Barguet, Textes des Sarcophages égyptiens du Moyen Empire, Le Cerf, Paris, 1986, pages 725 | ISBN 2204023329

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]