Սան Պիետրո ին Վինկոլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սան Պիետրո ին Վինկոլի
իտալ.՝ San Pietro in Vincoli
San pietro in vincoli, esterno.JPG
Հիմնական տվյալներ
Տեսակեկեղեցի և փոքր բազիլիկ
ԵրկիրՎատիկան Վատիկան
ՏեղագրությունՎատիկան Վատիկան
Հասցեpiazza San Pietro in Vincoli - Roma[1]
ՎանականությունCanons Regular of the Lateran?
ԹեմՀռոմի թեմ
Ժառանգության կարգավիճակԻտալիայի մշակութային ժառանգություն[1]
ՆվիրվածՊետրոս առաքյալ
ԱնվանվածSt. Peter in Chains? և Պետրոս առաքյալ
Ճարտարապետական նկարագրություն
ՀիմնադիրLicinia Eudoxia?
Ճարտարապետական ոճՎերածննդի ճարտարապետություն
Հիմնադրված5-րդ դար
Կոորդինատներ: 41°53′37.940000099203″ հս․ լ. 12°29′35.0500000984″ ավ. ե. / 41.89387222224977592° հս․. լ. 12.493069444471777° ավ. ե. / 41.89387222224977592; 12.493069444471777
vicariatusurbis.org/?page_id=188&ID=841

Սան Պիետրո ին Վինկոլի (իտալ.՝ San Pietro in Vincoli), հռոմեական կաթոլիկ տիտղոսակիր և ֆրանչեսկյան բազիլիկ Հռոմում: Այստեղ է գտնվում Հուլիոս II Պապի դամբարանը, որը հայտնի է որպես Միքելանջելոյի «Մովսես» քանդակի տեղակայման վայր: Եկեղեցու կողքին՝ նախկին մենաստանի տեղում, գտնվում է La Sapienza համալսարանի Ճարտարագիտության ֆակուլտետը: Եկեղեցին գտնվում է Օպյան բլրի վրա, Կոլիզեումից ոչ հեռու, Հռոմի մետրոպոլիտենի «Կավուր» կայարանի մոտ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Rome-Basilique San Pietro in Vincoli-Moise MichelAnge.jpg

Սան Պիետրո ին Վինկոլի եկեղեցին հայտնի է որպես Եվդոքսիայի բազիլիկ: Այն առաջին անգամ վերակառուցվել է[2] 432-440 թվականներին, որպեսզի ամփոփի իր մեջ Սուրբ Պետոսի շղթաները, որով նա շղթայված էր Երուսաղեմում: Կայսրուհի Եվդոքսիան՝ Վալենտինիանոս III կայսեր կինը, այդ մասունքները նվեր էր ստացել իր մորից: Նա էլ իր հերթին նվիրում է Լեո I Պապին: Ըստ լեգենդի, երբ Լեոն համեմատում է դրանք Պետրոս առաքյալի Մամերտինյան բանտի շղթաների հետ, վերջիններս զարմանալիորեն միաձուլվում էին իրար:

SPIV small-2.jpg

Ներկայումս շղթաները որպես մասունք պահվում են Սան Պիետրո ին Վինկոլի բազիլիկի բեմի տակ[3]: Բազիլիկը օծվել է 439 թվականին Սիքստուս III Պապի կողմից: Հետագայում մի քանի անգամ վերականգնվել է: 1471 թվականից սկսած մինչև 1503 թվականը, երբ Պապ ընտրվեց Հուլիոս Երկրորդը, կարդինալ Դելլա Ռովերեն զգալի վերակառուցումներ իրականացրեց բազիլիկում: Դիմացի սյունասրահը, որը վերագրվում է Բացցիո Պոնտելիին, ավելացվել է 1475 թվականին: Գավիթը վերագրվում է Ջուլիանո դա Սանգալլոյին (1493–1503 թթ.): Հետագա աշխատանքները կատարվել են 18-րդ դարում, ինչպես նաև վերակառուցում է իրականացվել նաև 1875 թվականին:

Ինտերիեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Pietro in Vincoli Roma fc03.jpg
"Il Miracolo delle Catene di San Pietro" ֆրեսկոն պատկերված է Ջովաննի Բատտիստա Պառոդիի կողմից

Ներսակողմն ունի նավ, երկու ենթակողմ և անտիկ դորիական սյուներով բաժանված երեք աբսիդ: Ենթակողմերը ծածկված են խաչաձև կամարներով, իսկ նավի առաստաղը կեսոնապատվել է 18-րդ դարում: Առաստաղի կենտրոնում 1706 թվականին իտալացի նկարիչ Ջովաննի Բատտիստա Պառոդին (1674–1730) պատկերել է մի ընդարձակ ֆրեսկո՝ (իտալ.՝ "Il Miracolo delle Catene di San Pietro") «Սուրբ Պետրոսի կապանքների հրաշքը» տեսարանը: Միքելանջելոյի «Մովսես» քանդակը (ավարտվել է 1515 թվականին) նախապես պլանավորված էր որպես Հուլիոս II Պապի համար հուղարկավորման կոթող, սակայն այն տեղ գտավ Սան Պիետրո ին Վինկոլի բազիլիկում և դարձավ Պապի հուղարկավորման կոթողի և դամբարանի կենտրոնական արձանը: Մովսեսի գլխին կերտված ելուստները(եղջյուրներ) խորհրդանշում են «լույսի ճառագայթներ»: Վաղ ժամանակաշրջանի հոգևոր արվեստում ավելի հեշտ էր քանդակագործներիի համար կերտել եղջյուրներ, քան լույսի ճառագայթներ: Արվեստի այլ աշխատանքներից են Ֆրանչեսկո Գվերչինոյի երկու կտավ և Դոմենիչինոյի ձևավորած կարդինալ Գիրոլամո Ագուչիի կոթողը: Կարդինալ Նիկոլասի շիրիմի ցայտաքանդակը ստեղծել է քանդակագործ Անդրեա Բրեգնոն: Նկարիչ և քանդակագործ Անտոնիո դել Պոլլայոլոն թաղված է բազիլիկի մուտքի ձախ կողմում: Նա այն ֆլորենցիացի քանդակագործն է, որը ավելացրեց Հռոմուլոսի և Հռեմոսի քանդակները Կապիտոլիական գայլի քանդակին[4]: Ձախ ենթակողմի բեմում կա Սուրբ Սեբաստիանի պատկերով խճանկար: Այն առնչվում է Հյուսիսային Իտալիայի, Պավիայի ժանտախտի բռնկման հետ: Սեբաստիանի մասունքները տարվել էին այնտեղ, մինչ կդադարեր ժանտախտը: Քանի որ ենթադրվում էր, որ Սեբաստիանը ծնվել էր Լոմբարդիայում, նրա մասունքների համար Պավիայի Սան Պիետրո ին Վինկոլի եկեղեցում ևս կառուցվեց բեմ: Որպես Հռոմի և Պավիայի միջև հետագայում ամրապնդված հարաբերությունների խորհրդանիշ՝ նմանատիպ բեմ կառուցվեց նաև Հռոմի համանուն եկեղեցում[5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 dati.beniculturali.it — 2014.
  2. Excavations in 1956–59 revealed older foundation of the same dimensions, rising on Roman remains of various periods, the oldest dating to Republican times (Touring Club Italiano, Roma e dintorni, Milan, 1965:337-39).
  3. "San Pietro in Vincoli". Sacred Destinations.
  4. "Sculpture" . The Oxford Encyclopedia of Classical Art and Architecture. Ed. John B. Hattendorf. Oxford University Press, 2007.
  5. Barker, Sheila (2007). "4". In Momando, Franco; Worcester, Thomas. Piety and Plague: from Byzantium to Baroque. Kirksville, MO: Truman State University. p. 92.