Սան Կառլո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Սան Կառլո
Teatro San Carlo da piazza Trieste e Trento.jpg
Կոորդինատներ: 40°50′15″ հս․ լ. 14°14′58″ ավ. ե. / 40.83750° հս․. լ. 14.24944° ավ. ե. / 40.83750; 14.24944
ԵրկիրԻտալիա Իտալիա
Փոստային ինդեքսներ80132[1]
Պաշտոնական կայքteatrosancarlo.it
##Սան Կառլո (Իտալիա)
Red pog.png

Սան-Կառլո[2] (իտալ.՝ Teatro di San Carlo), օպերային թատրոն Նեապոլում, Եվրոպայի ամենահին օպերային թատրոնը:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թատրոնը կառուցվել է Կառլ 3-րդի հրամանով՝ «Սան-Բարտոլոմեո» թատրոնի փոխարեն (1621 թվական): 1737 թվականի նոյեմբերի 4-ին բացվել է նեապոլիտանական օպերան՝ կոմպոզիտոր Դոմենիկո Սարրոյի «Աքիլեսը Սկիրոսում» բեմադրությամբ (Պիետրո Մետաստազիոյի լիբրետոյի հիման վրա): 1815-1822 թվականներին Սան Կառլոյի թատրոնը ղեկավարել է Ջոակինո Ռոսսինին, իսկ 1822-1838 թվականներին՝ Գաետանո Դոնիցետին:

1816 թվականի փետրվարի 13-ին թատրոնը հրդեհվել է: Շենքը վերակառուցել է ճարտարապետ Անտոնիո Նիկոլինին, ով հետագայում զբաղեցրել է «Սան Կառլոյի» թատերական նկարչի պաշտոնը:

Շենքը վերանորոգվել է 1845 և 1854 թվականներին, ինչպես նաև 1943 թվականի պայթյունից հետո: 18-րդ դարում «Սան Կառլոն» եղել է ամենամեծ թատրոնը Եվրոպայում (3285 տեղ)[3]: 19-րդ և 20-րդ դարերի վերակառուցման արդյունքում նրա մասշտաբները մեծապես նվազել են: Ներկայիս թատրոնը տեղավորում է 1386 հանդիսատես[4]: Թատրոնում 2011 թվականին բացվել է պատմական փաստաթղթերի «Մեմուս» թանգարանը և արխիվը:

Նվագախմբի գլխավոր դիրիժորները (և թատրոնի երաժշտական ռեժիսորները) եղել են Գաբրիել դի Կվերչիտան (1840), Նիկոլ Բոկսան (1844-45), Սալվատոր Ակարտոն (1993-95), Գաբրիել Ֆերրոն (1999—2004), Ջեֆրի Թեյտը (2005-10), Նիկոլա Լիվոտինը (2012 թվականից):

«Սան Կառլոյի» բեմում երգել են Իտալիայի գրեթե բոլոր հայտնի եգիչները, այդ թվում Բենջամին Ջիլիին, Էնրիկո Կարուզոն, Իզաբելա Կոլբրանը, Ֆրանկո Կորելլին, Մարիա Մալիբրան, Մարիո Դել Մոնակոն, Ջուդիտա Պաստան, Ջովաննի Ռուբինին:

Խաղացանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օպերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

19-րդ դարում «Սան Կառլոյում» տեղի է ունեցել բազմաթիվ օպերաների համաշխարհային պրեմիերաներ, ներառյալ Սիմոն Մայրի (1813) «Մեդեան Կորնթոսում», Ջոակինո Ռոսսինիի (1815, 1818, 1819) «Ելիզավետա՝ անգլիայի թագուհին», «Մովսեսը Եգիպտոսում», «Լճակի կույսը», Գաետանո Դոնիցետի (1835, 1837, 1848) «Լյուչիա դի Լամերմուր», «Ռոբերտո Դևերո», «Պոլիեվկտ», Ջուզեպպե Վերդիի (1845, 1849) «Ալզիրա» և «Լուիզա Միլլեր»:

Հետպատերազմյան շրջանի նշանակալի բեմադրություններից են Ալբան Բերգի (1949) «Վոցցեկ» և Կառլ Օրֆի (1960) «Լուսին», Վերդիի (1984) «Մակբեթ», Իգոր Ստրավինսկի (2001) «Պերսեփոնե» և «Թագավոր Էդիպը», Բենջամին Բրիտտենի (2009) «Փիթեր Գրեյմս» իտալական օպերաների պրեմերիաները:

Բալետ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Արման Վեսթրիսի «Կապույտ մորուքը» Ռոբերտ ֆոն Գալլենբերգի երաժշտությամբ (1817)[5]:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. dati.beniculturali.it — 2014.
  2. «Сан-Карло» // Румыния — Сен-Жан-де-Люз. — М. : Большая российская энциклопедия, 2015. — С. 320-321. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 29). — ISBN 978-5-85270-366-8
  3. Gubler F. Great, grand and famous opera houses. Crows Nest: Arbon, 2012, p.52.
  4. Progetto di ristrutturazione del Teatro San Carlo.
  5. Catalogo Unico delle biblioteche italiane

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Beranek L. Concert halls and opera houses. 2nd ed. New York: Springer, 2004. p.350. ISBN 9780387955247.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]