Սանտա Կրուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Սանտա Կրուս (անգլ.՝ Santa Cruz Islands), կղզիների խումբ Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիսային մասում: Մտնում է Տեմոթու Մելանեսյան նահանգի Սողոմոնյան կղզիների վարչական միավորի մեջ:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կղզիները տեղակայված են Սողոմոնյան կղզիներից 400 կմ հարավ-արևմուտք: Սանտա Կրուս կղզիների տարիքը[1], որը ձևավորվել է Ավստրալիական և Խաղաղ-օվկիանոսյան սալերի բախման հետևանքով, գերազանցում է 5մլն տարին: Աշխարհագրական կղզիները բաղկացած են կրաքարից և հրաբխային տուֆից: Խմբի ամենաբարձր կետը տեղակայված է Վանիկորո կղզում (924 մ):

Խմբի ընդհանուր տարածքը կազմում է 747 կմ²: Խոշորագույն կղզիներ են համարվում.

  • Վանիկորո (տարածքը 173,2 կմ², բնակչության կազմը՝ շուրջ 800 մարդ):
  • Բանիե
  • Տեանու (Տեվայի)
  • Նենդո (տարածքը 505,5 կմ², բարձր գագաթը՝ 549 մ, բնակչության կազմը՝ շուրջ 5000 մարդ):
  • Ուտուպուա (տարածքը 69 կմ², բարձր գագաթը՝ 380 մ, բնակչության կազմը՝ շուրջ 300 մարդ):
  • Մալո

Սանտա Կրուս կղզիների խոշորագույն քաղաքը՝ Լատա, տեղակայված Նենդո կղզում և համարված Տեմոթու նահանգի վարչական կենտրոնը:

Մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լեզուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Südseeabteilung in Ethnological Museum Berlin 11d.jpg

Կղզիների ազգային լեզուն դասակարգված է Սանտա Կրուսի լեզուներում, որը մտնում է Ավստորնեզական լեզվաընտանիքի Օվկիանոսային ենթախմբի մեջ:

Թեպուկե(օվկիանոսային շրջանցող քողարկումներ)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սողոմոնյան կղզիների Արևելքում մի քանի Պոլինեզիական հասարակություններ կառուցեցին օվկիանոսով անցնող ջրհեղեղների ձորեր,որոնք հայտնի են Տեպուկե անունով:1966 թվականինգերմանացի մարդաբան Գերդ Կոչը հետազոտություններ է կատարել Սանտա Կրուս կղզիներում գտնվող Նենդու կղզում և Ռեֆյան կղզիներում գտնվող Պիլենի և Ֆենուալոա նահանգներում և վերադարձել է վավերագրական ֆիլմով, լուսանկարչական և աուդիո նյութերով:Ֆիլմերը, որոնք ավարտվել է Քոչը, այժմ անցկացվում է Գերմանիայի Գիտության և տեխնիկայի ազգային գրադարանի (TIB) կողմից Հանովերում[2]: Նա բերեց Բեռլինի ազգագրական թանգարան ՝ Սանտա Կրուզյան կղզիներից վերջին ՝ դեռևս ամբողջական Թեփուկին: 1971 թվականին Քոչը հրատարակել է Die Materielle Kultur der Santa Cruz-Inseln-ը[3]:

Այլ մշակույթների հետ շփում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կղզիներ այցելել է Ալվարո դե Մենդանան, առաջին եվրոպացին, որը տեսել է նրանց 1595 թվականին իր երկրորդ Խաղաղօվկիանոսյան արշավանքի ժամանակ: Մենդանան սկսեց Նենդո գաղութից, որը նա անվանեց Սանտա Կրուս, և այն տեղում,որն Իսպանացիներն անվանեցին Գրացիոսա Բեյ, մահացավ 1596 թվականին:

Համաշխարհային երկրորդ պատերազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խաղաղ օվկիանոսի պատերազմի ժամանակ Սանտա Կրուս կղզիների ճակատամարտը կռվում էր Սանտա կրուս խմբից դեպի հյուսիս,իսկ որոշ ծովային ինքնաթիռներ տեղակայված էին Գրացիոսա ծոցում,որոնցից մեկը ընկել էր այստեղ:Վանիկորո կղզում պահվող քիմիական միջոցները ամբողջությամբ չեն հանվել մինչև 1990-ականները:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կղզիները բացվել են Ալվարա Մենդանեյ դե նեյրայի խաղաղօվկիանոսյան երկրորդ արշավանքի ժամանակ 1595 թվականին:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 1942 թվականին կղզում տեղի է ունեցել կրող մարտ Ճապոնական կայսրերի նավատորմի և ԱՄՆ-ի միջև:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Dieter Mueller-Dombois, F. Raymond Fosberg: Vegetation of the Tropical Pacific islands (page 89. Springer 1998. 0-387-98285-X. Online in Google Books
  2. «IWF Wissen und Medien»։ Film Archives Online։ Վերցված է 5 February 2014 
  3. Koch Gerd (1971)։ Die Materielle Kultur der Santa Cruz-Inseln (German)։ Berlin: Museum fur Volkerkunde Ethnological Museum of Berlin