Սամարայի մեծ մզկիթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սամարայի մեծ մզկիթ
արաբ․՝ جامع الملوية‎‎
Samara spiralovity minaret rijen1973.jpg
Տեսակբնության հատուկ պահպանվող տարածք, մզկիթ և հնագիտական հուշարձան
ԵրկիրFlag of Iraq.svg Իրաք[1]
ՎարչատարածքՍամարրա[1]
Մասն էՍամարրա
Հիմնվել է848
Կառուցման սկիզբ848
Կառուցման ավարտ852
Հիմնադիրխալիֆ ալ
Ճարտարապետություն
Ոճիսլամական ոճ
Երկարություն239 մետր
Լայնություն156 մետր

Սամարայի մեծ մզկիթ (արաբ․՝ جامع الملوية‎‎), մզկիթ Իրաքի Սամարա քաղաքում, որը եղել է Աբբասյան խալիֆայության մայրաքաղաքը: Վերջիններս էլ հանդիսանում են մզկիթի կառուցման պատվիրատուները: Մզկիթը կառուցվել է 849- 852 թվականներին: Այդ ժամանակ մզկիթը եղել է իսլամական աշխարհի ամենամեծ կառույցը:

Մզկիթը սկսել է կառուցվել 848 թվականին և ավարտվել 852 թվականին՝ աբբասյան խալիֆ Ալ Մութավաքիլի օրոք[2]: Այս մզկիթը երկար ժամանակ եղել է աշխարհի ամենամեծ մզկիթը: Դրա մինարեթը ունեցել է 52 մետր բարձրություն և 33 մետր լայնություն: Մինարեթը կոչվել է Ալ Մալվիա[3]:

Մզկիթը բաղկացած է 17 շարքերից, իսկ պատերը զարդարված են ապակե մուգ կապույտ խճանկարով: Մզկիթի պատերը զարդարված են այդ ժամանակների համար ընդունելի ծաղկե և երկրաչափական կոնստրուկցիաներով:

Կահիրեի Իբն Տուլունա մզկիթը կառուցվել է Սամարայի մեծ մզկիթի օրինակով[4]:

2005 թվականի ապրիլի 1-ին մինարեթի վերին հատվածը վնասվել է՝ ռումբի պայթյունի հետևանքով: Իրաքի ապստամբները հարձակվել են մինարեթի վրա, քանի որ նրա վրա տեղակայված էր ԱՄՆ զինված ուժերի կենտրոնակայաններից մեկը: Պայթյունի արդյունքում վերին հատվածի որոշ մասեր վնասվել էին[5]:

Մեծ մզկիթի համալիրը գտնվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտպանության և պահպանության ներքո: Այն ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 archINFORM — 1994.
  2. Kleiner, Fred S. and Christin J. Mamiya. Gardner’s Art Through the Ages: 12th edition. Thomson Wadsworth, 2005
  3. Տես Historic Mosques site.
  4. Behrens-Abouseif, Doris. "Islamic architecture in Cairo: an introduction." — Cairo: American University in Cairo Press, 2005. — P. 51-57
  5. Տես Ancient minaret damaged in Iraq // BBC, 1 April 2005

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]