Սալ (երկրաբանություն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Սալ (այլ կիրառումներ)
Սալերի առաջացումը

Սալ, երկրակեղևի տեղամաս պլատֆորմի սահմաններում, որտեղ ծալքավոր հիմքը գտնվում է համեմատաբար ցածր խտությունների վրա և ծածկված է հորիզոնական կամ թույլ կերպով խախտված նստվածքային ապարների հաստվածքով (1–15 կմ)։ Սալը հակադրվում է պլատֆորմի համեմատաբար բարձրացած կառուցվածքին՝ վահանին, ու բարդացված է ավելի ցածր կարգի տարբեր կառուցվածքներով (անտեկլիզներով, սինեկլիզներով, կամարներով և այլն)։ Նորագույն գեոդինամիկական մոդելներում սալ տերմինն օգտագործվում է ավելի լայն առումով։ Մոդելներում լիթոսֆերան դիտվում է իբրև սալերի մի բազմություն, որոնք միմյանցից անջատված են խզման զոնաներով և ենթարկվում են հորիզոնական, ուղղաձիգ ու պտուտակային տեղաշարժերի։ Տերմինն առաջարկել է Զյուսը, 1885 թվականին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 115 CC-BY-SA-icon-80x15.png