Սալիմ ալ-Բուսթանի
| Սալիմ ալ-Բուսթանի արաբ․՝ سليم البستاني | |
|---|---|
 | |
| Ծնվել է | 1848 |
| Մահացել է | 1884 |
| Մասնագիտություն | լրագրող, journal editor, journal editor և journal editor |
| Ծնողներ | հայր՝ Բուտրուս ալ-Բուսթանի |
Սալիմ ալ-Բուսթանի (արաբ․՝ سليم البستاني, 1848 - 1884) լիբանանցի լրագրող, վիպասան և քաղաքական գործիչ էր, որը հոր՝ Բուտրուսի հետ խմբագրել է բազմաթիվ հրատարակություններ: Նա հայտնի է որպես արաբերենով պատմական վեպի ժանրի ռահվիրա[1]:
Վաղ կյանք և կրթություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Բուսթանին ծնվել է Աբայհ գյուղում, Դեյր ալ-Կամարի հյուսիս-արևմուտքում, 1848 թվականի դեկտեմբերի 28-ին[2]։ Նա Բուտրուս ալ-Բուսթանիի և Ռահիլ Աթայի ինը երեխաներից երկրորդն էր[3]։ Նա սովորել է ֆրանսերեն, անգլերեն, թուրքերեն և արաբերեն[2]։
Կարիերա և գործունեություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]14 տարեկանում Սալիմը 1862 թվականին դարձել է Բեյրութի ամերիկյան հյուպատոսության թարգմանիչ՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով հորը[4]։ Սալիմը հրաժարվել պաշտոնից 1871 թվականին և սկսել է աշխատել որպես հոր կողմից հիմնադրված Ազգային դպրոցի ադմինիստրատոր[2]։ Այնտեղ նա նաև դասավանդել է անգլերեն[2], պատմություն և բնական գիտություններ[5]։
Սալիմը խմբագրել է «Ալ-Ջաննա» թերթը, որը հիմնադրվել է իր և Բուտրուսի կողմից 1870 թվականին[2][4]։ 1871 թվականից նա նաև խմբագրել է «Ալ-Ջինան» ամսագիրը, որը հիմնադրել էր իր հայրը[6][7]։ Նրա սյունակը ամսագրում կոչվում էր «Ռեֆորմ»[8]։
Բացի այդ, Սալիմը տարբեր կազմակերպությունների անդամ էր։ Նա եղել է Սիրիական գիտական ընկերության անդամ և փոխնախագահ։ Նա նաև ծառայել է որպես Արևելյան գիտական ընկերության և Բեյրութի քաղաքապետարանի անդամ[2]։
Անձնական կյանք և մահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Սալիմը ամուսնացած էր Հաննա Այյուբ Թաբիթի՝ վաճառական Սալիմ Թաբիթի դստեր հետ[2]։ Նրանք ունեին երկու երեխա՝ որդի և դուստր[2]։
Նա մահացել է սրտի կաթվածից 35 տարեկան հասակում՝ իր աներոջ ամառանոցում Բուարիջում, Զահլե, 1884 թվականի սեպտեմբերի 19-ին[2][9]։ Նա թաղվել է Բեյրութում՝ բողոքական եկեղեցում հուղարկավորության արարողությունից հետո[2]։
Աշխատանքներ և տեսակետներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Սալիմը հետևյալ պատմական վեպերի հեղինակն է՝ «Ալ-Հույամ ֆի ջինան ալ-Շամ» (1870; արաբերեն՝ «Կիրք սիրիական այգիներում», «Զանուբիյա» (1871) և «Բուդուր» (1872)[1][10]։ Առաջինը, որը պատմում է 7-րդ դարում մուսուլմանների կողմից Սիրիայի նվաճման մասին և հրատարակվել է «Ալ-Ջինան»-ում[10], արաբերենով գրված ամենավաղ վեպերից մեկն էր[11]: Նրա մյուս վեպերը նույնպես հրատարակվել են նույն վերնագրով[12]:
Սալիմը «Նահդայի» ներկայացուցիչ էր: Նրա հոդվածները «Ալ-Ջինան»-ում և այլ հրատարակություններում փորձում էին սինթեզ անել օսմանյան սուլթան Աբդուլ Մեջիդի օրենքի առջև օսմանյան քաղաքացիների հավասարության սկզբունքի և արևմտյան հասկացությունների միջև[5]: Հետևաբար, նա կենտրոնացել է հետևյալ թեմաների վրա՝ կրոնի և պետության միջև բաժանում և ազգային կապի հաստատում՝ առանց կրոնական աղանդներից և համայնքային խմբերից կախվածության[5]։
Նա խստորեն քննադատեց արևմտյան երկրների տնտեսական իմպերիալիզմը և 1870 թվականին բողոքի ցույց կազմակերպեց նրանց արտադրանքի օգտագործման դեմ[13]։ Նա պնդում էր, որ դա զգալի վնասներ է պատճառել, քանի որ այդ երկրները հումք են գնել Մերձավոր Արևելքի երկրներից և այդ նյութերից պատրաստված արտադրանքը վաճառել նույն երկրներին[13]։ Նրա համար այս ցիկլը մարդկանց աղքատության և տեղական առևտրային գործունեության ոչնչացման հիմնական պատճառն էր[13]։
Արաբական ազգերի թերզարգացման վերաբերյալ Սալիմը որպես պատճառ նշել է պոզիտիվիստական գիտելիքների պակասը, որը նա համարում էր մշակութային և տեխնոլոգիական աճի նախապայման[14]։ Նա կանանց կրթության կողմնակիցներից մեկն էր, որին կարևորություն էր տալիս նրա մայրը՝ Ռահիլը[9]։ Սալիմը նշել է. «Նա, ով ձախ ձեռքով օրորում է օրորոցը, աջով շարժում է աշխարհը»[9]։ Նա լիբանանցի մտավորականներից էր, որոնք պաշտպանում էին ազատ անհատների միջև ռոմանտիկ սիրո գաղափարը[13]։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 Hala Mohamed Kamel Amin (2021 թ․ հունվար). «Alternative Histories in Youssef Ziedan's Azazeel: Historiographic Metafiction in the Contemporary Arabic Historical Novel». Bulletin of the Faculty of Arts. 81 (2): 77. doi:10.21608/JARTS.2021.68428.1119. S2CID 233530993.
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 Constantin Georgescu (1978). A Forgotten Pioneer of the Lebanese Nahdah: Salim al-Bustani (1848–1884) (PhD thesis). New York University. էջեր 49–54. ISBN 979-8-204-67080-8. 302884803.
- ↑ François Zabbal (2019). Boutros al-Boustani (1819-1883). Pionnier Libanais de la Renaissance Arabe (ֆրանսերեն). Casablanca: Centre culturel du livre. էջ 24. ISBN 978-9920-677-00-4. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ ապրիլի 28-ին. Վերցված է 2023 թ․ ապրիլի 29-ին.
- ↑ 4,0 4,1 Butrus Abu-Manneh (1980 թ․ մայիս). «The Christians Between Ottomanism and Syrian Nationalism: The Ideas of Butrus Al-Bustani». International Journal of Middle East Studies. 11 (3): 289, 294. doi:10.1017/S0020743800054647. JSTOR 162662. S2CID 162944945.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Y. Choueiri (1987). «Two Histories of Syria and the Demise of Syrian Patriotism». Middle Eastern Studies. 23 (4): 497. doi:10.1080/00263208708700722. JSTOR 4283206.
- ↑ Ashraf A. Eissa (2000). «Majallat al-Jinan: Arabic Narrative Discourse in the Making». Quaderni di Studi Arabi. 18: 42. JSTOR 25802893.
- ↑ Albert Hourani (1983). Arabic Thought in the Liberal Age, 1798-1939. Cambridge: Cambridge University Press. էջ 245. ISBN 978-0-521-27423-4.
- ↑ Stephen Sheehi (2005 թ․ օգոստոս). «Arabic Literary-Scientific Journals: Precedence for Globalization and the Creation of Modernity». Comparative Studies of South Asia, Africa and the Middle East. 25 (2): 439. doi:10.1215/1089201X-25-2-439. S2CID 143166875.
- ↑ 9,0 9,1 9,2 Fruma Zachs (2011). «Subversive Voices of Daughters of the Nahḍa: Alice al-Bustani and Riwayat Saʾiba (1891)». Hawwa. 9 (3): 337, 342. doi:10.1163/156920811X599149.
- ↑ 10,0 10,1 «Al-Huyām fī jinān al-shām novel by al-Bustānī». Encyclopædia Britannica.
- ↑ Shmuel Moreh (1975). «An Outline of the Development of Modern Arabic Literature». Oriente Moderno. 55 (1–2): 21. doi:10.1163/22138617-0550102003. JSTOR 25816240.
- ↑ Gretchen Head (Fall 2004). «Book review. The Polymath by Bensalem Himmich and Roger Allen». Arab Studies Journal. 12–13 (2–1): 210. JSTOR 27933919.
- ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 Stephen Sheehi (2007 թ․ մայիս). «A Social History of Early Arab Photography or a Prolegomenon to an Archaeology of the Lebanese Imago». International Journal of Middle East Studies. 39 (2): 186, 190. doi:10.1017/S0020743807070067. JSTOR 30069572. S2CID 232248436.
- ↑ Stephen Sheehi (1997). «Failure, modernity, and the works of Hisham Sharabi: Towards a post‐colonial critique of Arab subjectivity». Critique: Critical Middle Eastern Studies. 6 (10): 39. doi:10.1080/10669929708720099.