Սալե (քաղաք)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Սալե
Դրոշ
Drapeau Salé.png

Monuments de Salé.png
Կոորդինատներ: 34°3′0.00″ հս․ լ. 6°49′0.01″ ամ. ե. / 34.0500000° հս․. լ. 6.8166694° ավ. ե. / 34.0500000; 6.8166694
ԵրկիրՄարոկկո Մարոկկո
ԲԾՄ116 մետր
Բնակչություն850 403 մարդ (2014)
Ժամային գոտիԿենտրոնական եվրոպական ժամանակ
Փոստային ինդեքսներ11000
Պաշտոնական կայքvilledesale.ma/fr/
##Սալե (քաղաք) (Մարոկկո)
Red pog.png

Սալե, մեծությամբ չորրորդ քաղաքը Մարոկկոյում (Կասաբլանկայից, Ֆեսից և Մարաքեշից հետո): Ռաբաթի հետ կազմում է 2,5 միլիոն բնակչությամբ մայրաքաղաքային ագլոմերացիա: Գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ափին՝ Բու-Ռեգրեգ գետի մոտ, անջրպետ է նրա և մայրաքաղաքի միջև:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

513,050±0,265 հազար տարեկան գանգը, որ պատկանում է Հայդելբերգյան մարդու, գտնվել է Սալե վայրից[1][2]: Այստեղ առաջին քաղաքը հիմնադրվել է ավելի քան 2000 տարի առաջ՝ փյունիկցիների կողմից, իսկ 20-րդ դարում հին հռոմեական Սալա Կալոնիա (այժմ՝ Շելլա) քաղաքի տարածքում կազմավորվել է Սալե քաղաքը: Շնորհիվ իր զբաղեցրած դիրքի՝ Ֆեսի և Մարաքեշի միջև, այն դարձավ Մարոկկոյի ամենամեծ նավահանգիստը: 1029 թվականին մզկիթը (պահպանվել է մինչ օրս) և մեդրեսեն (կառուցված 1341 թվականին, այժմ՝ թանգարան) քաղաքը դարձրին Մարոկկոյի երկրորդ կրոնական կենտրոնը՝ Ֆեսից հետո: 1260 թվականին կայացավ քաղաքի ողջ պատմության ամենամեծ մարտը, որի ընթացքում Սալեն երկու շաբաթ գտնվում էր Ալֆոնսո X-ի զորքի ձեռքերում:

1627 թվականին քաղաքը դարձավ բերբերյան ծովահենների հավաքատեղին և ծովահենային պետության՝ Սալեյի կենտրոնը, որը գոյատևեց մինչև 1668 թվականը: Նույնիսկ Ռաբաթը, որն այն ժամանակ հայտնի էր Սալե-լա-Նև (Նոր Սալե) անվամբ, ճանաչեց ծովահենների իշխանությունը: Քաղաքի բնակչությունն այն պահին 13 000 մարդ էր: Իբրահիմ Վարգասի ղեկավարությամբ մորիսկները Անդալուզիայից վտարվելով, հիմնեցին պետություն, որը ճանաչվեց եվրոպական երկրների կողմից: Երկրի առաջին ղեկավարը Յան Յանսոնն էր՝ Հաառլեմից: «Ծովահենների քաղաքը» բազմիցս ռմբակոծվեց եվրոպական նավատորմերի կողմից, քանի որ տեղացի ծովահենները «ստրուկների որս» էին անում նաև Բրիտանական կղզիներում և Իսլանդիայում: Տեղացի ծովահենների կողմից իր գերության մասին պատմել է Ռոբինզոն Կրուզոն: 1851 թվականին՝ եվրոպացի առևտրականների դեմ ուղղված ծովահենության համար ֆրանսիական նավատորմը ռմբակոծեց նավակայանը, որը ծաղկում էր ապրում նույնիսկ պետության անկումից հետո: Ժամանակի ընթացքում Սալեյի հավաքատեղին թուլացավ, և նավահանգիստը փակվեց:

Քաղաքը մեծ դեր է խաղացել Մարոկկոյի պատմության մեջ. 1930 թվականին այստեղ ծագեց Latif շարժումը, կատարվեցին առաջին ցույցերը՝ Ֆրանսիայից անկախ լինելը ցույց տալու համար: Մինչ օրս էլ Սալեն համարվում է իսլամիստական խմբերի նեցուկը Մարոկկոյում:

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ռաբաթի և Սալեյի ժամանակակից տրամվայ

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեղական ճարտարապետությունը ավանդական մարոկկոյական և արաբանդալուզյան ճարտարապետությունների միախառնում է: Սալեյում կան մի շարք թանգարաններ, այդ թվում՝ կերամիկայի և ազգագրական թանգարաններ:

Մեդինան չափերով բավական կարևոր է, բայց զբոսաշրջության ոլորտում մեծ դեր չի խաղում: Ժամանակակից շրջանները հիմնականում վատ են ծրագրված, աչքի են ընկնում անգործության բարձր մակարդակով: Շատ հարուստներ փոխում են իրենց բնակության վայրը՝ հաստատվելով Ռաբաթում: Մարոկկոյի բազմաթիվ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ և թագավորական խորհրդականներ ծնվել են Սալեում:

2007 թվականի դեկտեմբերին մեկնարկել է Ռաբատ-Սալե գծի կառուցումը, որի հենասյունը Բու-Ռեգրեգ գետի կամուրջն է: 2011 թվականի մայիսի 23-ին երկու քաղաքները կապող ցանցը ենթարկվեց հարստահարման:

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]