Ռուսաստանի տիեզերական ուժեր
| Ռուսաստանի տիեզերական ուժեր | |
|---|---|
 | |
 | |
| Ընդհանուր տեղեկություն | |
| Տեսակ | զինված ուժերի տեսակներ և space command? |
| Զորքերի տեսակ | space force? |
| Երկիր |  Ռուսաստան |
| Ենթարկոում | Ռուսաստանի Դաշնության պաշտպանության նախարարություն |
| Մտնում է | Ռուսաստանի Դաշնության օդատիեզերական ուժեր |
| Ստեղծվեց | հունիսի 1, 2001 |
| Լուծարվեց | 1997 |
Ռուսաստանի տիեզերական զորքերը (ռուս.՝ Космические войска России, КВ, КВ) Ռուսաստանի օդատիեզերական ուժերի տիեզերական զորքերի ճյուղն է։ Այն վերաստեղծվել է 2015 թվականի օգոստոսի 1-ին՝ Ռուսաստանի ռազմաօդային ուժերի և Ռուսաստանի օդատիեզերական պաշտպանության ուժերի միավորումից հետո, երբ ձևավորվեցին Ռուսաստանի օդատիեզերական ուժերը[1][2]։
Ռուսաստանի տիեզերական զորքերը սկզբնապես ձևավորվել են 1992 թվականի օգոստոսի 10-ին՝ Ռուսաստանի զինված ուժերի ստեղծման հետ միաժամանակ, և համարվում էին աշխարհի առաջին անկախ տիեզերական զորատեսակը[3]։ Կազմակերպությունը ՌոսԿոսմոսի հետ համատեղ վերահսկում էր Բայկոնուր տիեզերակայանը, ինչպես նաև շահագործում էր Պլեսեցկի տիեզերակայանը և Սվոբոդնի տիեզերակայանը։ 1997 թվականի հուլիսին այն լուծարվեց և ներառվեց Ռազմավարական նշանակության հրթիռային զորքերի կազմում[4]։ 2001 թվականի հունիսի 1-ին տիեզերական զորքերը կրկին վերականգնվեցին որպես առանձին զորատեսակ, սակայն 2011 թվականի դեկտեմբերին կրկին լուծարվեցին և փոխարինվեցին Ռուսաստանի օդատիեզերական պաշտպանության ուժերով[5]։ 2015 թվականին դրանք կրկին վերաստեղծվեցին՝ որպես նորաստեղծ օդատիեզերական ուժերի ենթաճյուղերից մեկը[6]։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Խորհրդային տիեզերական զորքերի ակունքները հասնում են 1955 թվականի փետրվարի 12-ին, երբ Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեն և Խորհրդային Միության նախարարների խորհուրդը համատեղ որոշում ընդունեցին տիեզերական հետազոտությունների տեխնոլոգիաների մշակման գիտահետազոտական և փորձարկման հարթակ ստեղծելու մասին։ Այն հայտնի էր «Տայգա» օբյեկտ ծածկանվամբ[7]։ Հարթակը պաշտոնապես ստեղծվեց 1955 թվականի հունիսի 2-ին Ղազախական ԽՍՀ Կիզիլորդայի շրջանում և ստացավ 5-րդ գիտահետազոտական փորձարկման հարթակ անվանումը։
ԽՍՀՄ-ում տիեզերական հետազոտությունը սկզբից ռազմական բնույթ ուներ և սերտորեն կապված էր ռազմավարական բալիստիկ հրթիռների զարգացման հետ։ 1959 թվականի դեկտեմբերի 17-ին հատուկ սպառազինության և հրթիռային տեխնիկայի փոխնախարարության ապարատը վերափոխվեց Ռազմավարական նշանակության հրթիռային զորքերի։ 1961 թվականի ապրիլի 12-ին խորհրդային տիեզերական զորքերն ապահովեցին Յուրի Գագարինի՝ մարդու առաջին հաջող թռիչքը տիեզերք։ Նույն օրը 5-րդ փորձարկման հարթակը ստացավ իր մարտական դրոշը որպես ռազմական կազմավորում։
1964 թվականին ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարությունը ստեղծեց Ռազմավարական նշանակության հրթիռային զորքերի տիեզերական միջոցների կենտրոնական վարչությունը, որը 1970 թվականին վերածվեց գլխավոր վարչության։ 1981 թվականին այն դուրս բերվեց Ռազմավարական նշանակության հրթիռային զորքերի ենթակայությունից և ենթարկվեց ԽՍՀՄ Գլխավոր շտաբին։ 1986 թվականին այն վերակազմավորվեց որպես Պաշտպանության նախարարության տիեզերական միջոցների պետի վարչություն։
1992 թվականին ԽՍՀՄ փլուզումից հետո այդ կառույցի հիման վրա ստեղծվեցին առանձին Ռազմական տիեզերական ուժերը՝ որպես պաշտպանության նախարարության ենթակայության առանձին զորատեսակ։ 1997 թվականին տիեզերական զորքերն ու հակահրթիռային և հակատիեզերական պաշտպանության զորքերը փոխանցվեցին Ռազմավարական նշանակության հրթիռային զորքերին։ Որոշ փորձագետների կարծիքով՝ այդ միավորումը սխալ էր, քանի որ խոչընդոտեց Ռուսաստանի զինված ուժերում տիեզերական կարողությունների անկախ զարգացմանը[4]։
2001 թվականի հունիսի 1-ին տիեզերական և հրթիռատիեզերական պաշտպանության զորքերը կրկին առանձնացվեցին Ռազմավարական նշանակության հրթիռային զորքերից և դարձան Գլխավոր շտաբին անմիջականորեն ենթակա առանձին տիեզերական զորքեր։ Նոր կազմավորումը ղեկավարեց գեներալ-գնդապետ Անատոլի Պերմինովը[8]։ Նրան հաջորդեցին Վլադիմիր Պոպովկինը և Օլեգ Օստապենկոն՝ մինչև զորքերի լուծարումը 2011 թվականին[9]։ 2015 թվականի օգոստոսի 1-ին տիեզերական զորքերը ներառվեցին նորաստեղծ Ռուսաստանի օդատիեզերական ուժերի կազմում։
Կառուցվածք և խնդիրներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ռուսաստանի տիեզերական զորքերի հիմնական խնդիրներն են երկրի բարձրագույն քաղաքական և ռազմական ղեկավարությանը հրթիռային հարձակման մասին հնարավորինս արագ տեղեկացնելը, բալիստիկ հրթիռային պաշտպանությունը, ինչպես նաև ուղեծրում գտնվող տիեզերական սարքերի ստեղծումը, տեղակայումը, սպասարկումը և կառավարումը։ Դրանց թվում են նաև Պերսոնա հետախուզական արբանյակները և ԳԼՈՆԱՍՍ գլոբալ նավիգացիոն համակարգը։
Տիեզերական զորքերի կազմում պատմականորեն ընդգրկվել են հրթիռատիեզերական պաշտպանության բանակը, հրթիռային հարձակման նախազգուշացման դիվիզիան և տիեզերական վերահսկման ստորաբաժանումները։ Դրանց ենթակառուցվածքների թվում են Հանցավիչիի ռադիոլոկացիոն կայանը Բելառուսում, մի շարք վաղ նախազգուշացման խոշոր ռադարներ, ինչպես նաև Ա-135 հակաբալիստիկ հրթիռային համակարգը, որը պաշտպանում է Մոսկվան։ Նշվում է նաև «Պերեսվետ» լազերային մարտական համակարգը, որը նախատեսված է ռազմավարական հրթիռների պաշտպանության համար[10]։
Տիեզերական օբյեկտների դիտարկման կարևոր օբյեկտներից է Օկնո («Պատուհան») օպտիկական-էլեկտրոնային համալիրը Տաջիկստանի Նուրեկ քաղաքի մոտ։ Այն նախատեսված է տիեզերական օբյեկտների վերահսկման համար և կարող է հետևել Երկրից մինչև 50000 կմ հեռավորության վրա գտնվող օբյեկտներին[11]։
2018 թվականի դրությամբ Ռուսաստանի տիեզերական զորքերի հիմնական կառույցներից էին 15-րդ օդատիեզերական ուժերի բանակը, Տիտովի անվան գլխավոր փորձարկման և տիեզերական համակարգերի կառավարման կենտրոնը, Հրթիռային հարձակման նախազգուշացման գլխավոր կենտրոնը, Տիեզերական իրավիճակի հետախուզության գլխավոր կենտրոնը և Պլեսեցկի տիեզերակայանը[12]։
Հրամանատարներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ռուսաստանի և խորհրդային տիեզերական ռազմական կառույցների ղեկավարների թվում են եղել Քերիմ Քերիմովը, գեներալ-գնդապետ Անդրեյ Կարասը, Ալեքսանդր Մաքսիմովը, Վլադիմիր Իվանովը, Անատոլի Պերմինովը, Վլադիմիր Պոպովկինը, Օլեգ Օստապենկոն և Ալեքսանդր Գոլովկոն։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Aerospace Forces». Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 25-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 13-ին.
- ↑ «Шойгу объявил о создании нового вида ВС - Воздушно-космических сил». 2015 թ․ օգոստոսի 3. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ օգոստոսի 5-ին. Վերցված է 2016 թ․ հունվարի 13-ին.
- ↑ Lindborg, Christina (1997). «VKS». World Space Guide. Federation of American Scientists. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2012 թ․ մարտի 24-ին.
- 1 2 Russian Public TV (ORT), Moscow, in Russian 1700 gmt 28 March 2001, via BBC Summary of World Broadcasts
- ↑ «Russia's Aerospace Defense Forces go on duty to stave off missile threats». RIA Novosti. 2011 թ․ դեկտեմբերի 1. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 3-ին. Վերցված է 2011 թ․ դեկտեմբերի 25-ին.
- ↑ Russia creates new Aerospace Force service branch Արխիվացված 27 Դեկտեմբեր 2015 Wayback Machine, janes.com, 4 August 2015
- ↑ «Справочник РВСН». rvsn.info. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ ապրիլի 19-ին. Վերցված է 2021-03-27-ին.
- ↑ ITAR-Tass news agency, via http://www.flug-revue.rotor.com/FRNews1/FRNews01/FR010603.htm Արխիվացված 17 Օգոստոս 2007 Wayback Machine
- ↑ «Oleg Ostapenko». Ministry of Defence of the Russian Federation. n.d. Արխիվացված օրիգինալից 2011 թ․ դեկտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2012 թ․ փետրվարի 29-ին.
- ↑ «Russia's Aerospace Force gets Peresvet laser complexes». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ սեպտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2018 թ․ սեպտեմբերի 30-ին.
- ↑ «Sourcebook on the Okno (в/ч 52168), Krona (в/ч 20096) and Krona-N (в/ч 20776) Space Surveillance Sites» (PDF). Federation of American Scientists. 2008 թ․ դեկտեմբերի 30. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2012-03-12-ին.
- ↑ «Space Forces». Ministry of Defence of the Russian Federation. Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հուլիսի 23-ին. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 23-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Russian Space Forces at GlobalSecurity.org
- Russia Create a Robot for Open Space; Արխիվացված 14 Նոյեմբեր 2016 Wayback Machine
- Russian military spacecraft
- Russian Space Forces poster
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռուսաստանի տիեզերական ուժեր» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
