Ռուսաստանի Գերագույն խորհուրդ
| ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհուրդ (1937-1991) Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն խորհուրդ (1991-1993) ռուս.՝ Верховный Совет РСФСР (1937-1991) Верховный Совет РФ (1991-1993) | |
|---|---|
| Տեսակ | |
| Տեսակ | միապալատ խորհուրդ (1937-1990), երկպալատ խորհրդարան (1990-1993) |
| Պատմություն | |
| Հիմնադրված | հունվարի 21, 1937 |
| Լուծարված | դեկտեմբերի 25, 1993 |
| Հաջորդ | |




ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհուրդ (1991 թ. դեկտեմբերի 25-ից՝ Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն խորհուրդ), ՌԽՖՍՀ պետական իշխանության բարձրագույն մարմին 1937-1990 թթ.-ին, միաժամանակ՝ 1937-1993 թթ.-ին եղել Է ՌԽՖՍՀ և Ռուսաստանի Դաշնության օրենսդիր մարմին:
Ռուսաստանի Գերագույն խորհուրդն առաջին անգամ ընտրվել է 1938 թ. հունիսի 26-ին։ 1936 թ. ԽՍՀՄ Սահմանադրությանը և 1937 թ. ՌԽՖՍՀ Սահմանադրությանը համապատասխան՝ Խորհուրդների համառուսաստանյան համագումարի բոլոր պետական լիազորությունները փոխանցվել են ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդին: Գերագույն խորհուրդն ընտրվել է համընդհանուր, հավասար և ուղղակի ընտրական իրավունքի հիման վրա՝ 18 տարեկանից բարձր քաղաքացիների գաղտնի քվեարկությամբ, առանց սեռի, կրոնի և ազգության տարբերակման, 4 տարի ժամկետով (1978 թ.-ից՝ 5 տարի ժամկետով): Ընդհանուր առմամբ՝ անցկացվել է ՌԽՖՍՀ Գերագույն Խորհրդի 11 ընտրովի գումարում, բոլոր գումարումներում գերակշռում էին ԽՄԿԿ անդամները:
1989 թ. ԽՍՀՄ Սահմանադրության փոփոխությունների ընդունումից հետո, որը ստեղծեց ՌԽՖՍՀ ժողովրդական պատգամավորների համագումար որպես հանրապետության պետական իշխանության բարձրագույն մարմին, 11-րդ գումարման Գերագույն խորհուրդը 1989 թ. հոկտեմբերի 27-ին նշանակեց ժողովրդական պատգամավորների (Համագումարի պատվիրակների) ընտրություններ և վայր դրեց իր լիազորությունները նրա աշխատանքի մեկնարկից հետո (ըստ Սահմանադրության նախկին հրատարակության՝ նրա լիազորություններն ավարտվում էին 1990 թ.)։
1990-1993 թթ.-ին Գերագույն խորհուրդը Ժողովրդական պատգամավորների համագումարի մշտապես գործող մարմին էր, որն իրականացնում էր օրենսդիր, կարգադրիչ և վերահսկողական գործառույթներ (մշտապես գործող խորհրդարան)։ Այս ժամանակահատվածում Գերագույն խորհուրդն ընտրվում էր Ժողովրդական պատգամավորների համագումարի կողմից մինչև Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական պատգամավորների նորընտիր Համագումարի կողմից Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն խորհրդի նոր կազմի ձևավորում: 12-րդ գումարման Գերագույն խորհուրդը, որն ընտրվել է 1990 թ., բաղկացած էր երկու պալատից՝ ազգությունների խորհրդից և հանրապետության խորհրդից. նա դարձավ Ռուսաստանի առաջին մշտական խորհրդարան 1917 թ. սեպտեմբերից հետո:
1993 թ. սեպտեմբերի 21-ին Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի «Ռուսաստանի Դաշնությունում փուլային սահմանադրական բարեփոխումների մասին»№ 1400 հրամանագրով Ժողովրդական պատգամավորների համագումարի և Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն խորհրդի լիազորությունները դադարեցվեցին: Չնայած Ռուսաստանի ժողովրդական պատգամավորների մեծ մասի և նրանց կողմնակիցների դիմադրությանը, ինչպես նաև նույն օրը Ռուսաստանի Դաշնության հակասահմանադրական Սահմանադրական դատարանի կողմից այս հրամանագրի ճանաչմանը, 1993 թ. հոկտեմբերի 4-ին օրենսդիր մարմինները ցրվեցին զենքի և զրահատեխնիկայի կիրառմամբ:
Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրությունը, որն ընդունվել է 1993 թ. դեկտեմբերի 12-ին համաժողովրդական քվեարկության ժամանակ, վերացվել է Ռուսաստանի Գերագույն խորհուրդը, ինչպես նաև ժողովրդական պատգամավորների համագումարը։ Օրենսդիր մարմինը Դաշնային ժողովն էր, որը բաղկացած էր Պետական դումայից և Դաշնության խորհրդից:
Հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդի նիստեր : Բառացի զեկույց։ — Մոսկվա. ՌԽՖՍՀ Գերագույն Խորհրդի հրատարակչություն, 1951–1969։Արխիվացված 2016-10-22 Wayback Machine
- ՌԽՖՍՀ։ Գերագույն խորհուրդ։ ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդի նիստեր. Բառացի արձանագրություն։Արխիվացված 2019-07-23 Wayback Machine — Մոսկվա։ ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդի հրատարակչություն, 1938–1989։
- ՌԽՖՍՀ պետական իշխանության բարձրագույն մարմիններ
- ՌԽՖՍՀ 1978 թ. օգոստոսի 8-ի օրենք՝ «ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդի ընտրությունների մասին»,Արխիվացված 2012-11-05 Wayback Machine
- ՌԽՖՍՀ ժողովրդական պատգամավորների համագումարի 1990 թ. հունիսի 7-ի ժամանակավոր կանոնադրություն։Արխիվացված 2013-10-07 Wayback Machine / Բաժին «ՌԽՖՍՀ Գերագույն Խորհրդի նախագահի, ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդի առաջին տեղակալի և տեղակալի ընտրություն, ՌԽՖՍՀ Գերագույն Խորհրդի նախագահ» / Հոդվածներ 21-23:
- Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության Գերագույն Խորհրդի կանոնադրություն, 1980 թ. մարտի 26։Արխիվացված 2021-02-24 Wayback Machine
- ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդի 1990 թ. հոկտեմբերի 24-ի կանոնադրություն
- Ռուսաստանի Դաշնության «Սահմանադրական բարեփոխումների և Ռուսաստանի Դաշնության պատգամավորների ու Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի վաղաժամկետ ընտրությունների ապահովման մասին» օրենքի նախագիծը (պատրաստվել է 1993 թ. հոկտեմբերի 2-ին՝ Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական հանձնաժողովի կողմից պատրաստված Սահմանադրության նախագծի հիման վրա)