Ռուդոլֆ Կառնապ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Ռուդոլֆ Կառնապ
Rudolf Carnap
Ծնվել է մայիսի 18, 1891(1891-05-18)[1][2][3][4][5] Ռոնսդորֆ, Վուպերտալ, Դյուսելդորֆ, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[1][6][7][8]
Մահացել է սեպտեմբերի 14, 1970(1970-09-14)[1][2][9][10][11][4][12][5] (79 տարեկանում) Սանտա Մոնիկա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[1][13][14][15]
Բնակության վայր(եր) Վուպերտալ և Կալիֆոռնիա
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա[16][17][11]
Flag of the United States.svg ԱՄՆ[18][19][20]
Դավանանք աթեիզմ
Մասնագիտություն վերլուծաբան փիլիսոփա, էսպերանտիստ, լեզվի փիլիսիփա, տրամաբան, գիտության փիլիսոփա, համալսարանի պրոֆեսոր և փիլիսոփա
Հաստատություն(ներ) Վիեննայի համալսարան, Պրահայի Կարլի համալսարան, Չիկագոյի համալսարան և Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարան
Գործունեության ոլորտ փիլիսոփայություն
Անդամակցություն Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Ալմա մատեր Ենայի համալսարան, Հումբոլդտի համալսարան և Ֆրայբուրգի համալսարան
Գիտական աստիճան փիլիսոփայության դոկտոր (1921)
Տիրապետում է լեզուներին էսպերանտո, գերմաներեն և անգլերեն[2]
Գիտական ղեկավար Bruno Bauch
Ազդվել է Գոտլոբ Ֆրեգե, Ալբերտ Այնշտայն, Էռնստ Մախ, Իմանուիլ Կանտ, Ալֆրեդ Տարսկի, Ֆրանց Բրենտանո, Էդմունդ Հուսերլ և Լյուդվիգ Վիտգենշթայն
Պարգևներ Գուգենհայմի կրթաթոշակ
Rudolf Carnap Վիքիպահեստում

Ռուդոլֆ Կառնապ (գերմ.՝ Rudolf Carnap, 1891 — 1970), գերմանա-ամերիկյան փիլիսոփա և տրամաբան։ Պրահայի գերմանական համալսարանի պրոֆեսոր 1931—35 թթ.։ 1935 թ. գաղթել է ԱՄՆ։ Չիկագոյի 1936—52 թթ. և Կալիֆոռնիայի 1954 թ. համալսարանների պրոֆեսոր, Ամերիկյան ԳԱ անդամ։ Փիլիսոփայության հիմնական խնդիրը համարելով մաթեմատիկական տրամաբանության ապարատի միջոցով գիտության ելակետային հասկացությունների ճշգրտումը՝ Կառնապը սահմանափակել է նրա առարկան գիտելիքի կառուցվածքային վերլուծությամբ, դրանով իսկ մերժելով փիլիսոփայության աշխարհայացքային բնույթը։ Ժխտել է գիտության լեզվի և մատերիական օբյեկտների միջև եղած կապերի գիտական բացահայտման հնարավորությունը, գիտության տրամաբանությունը սահմանափակել հասկացությունների, նախադասությունների ու տեսությունների միջև գոյություն ունեցող կապերի զուտ ձևաբանական վերլուծությամբ։ Հետագայում նա լրացրել է այդ վերլուծությունը իմաստաբանական տեսությամբ, ինդուկտիվ տրամաբանությունը ներկայացրել է որպես հավանականային տրամաբանություն, զարգացրել է մոդալ տրամաբանության իմաստաբանական մեկնաբանությունը և, որոնց արդյունքներից շատերը կիրառվել են կիբեռնետիկայում։ Կառնապի վերջին շրջանի աշխատություններում ակնհայտ են բնագիտական-մատերիալիստական միտումները, որոնք, սակայն, անհրաժեշտ զարգացում չեն ստացել։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118519158 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. http://www.nndb.com/people/754/000113415/
  4. 4,0 4,1 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 Indiana Philosophy Ontology Project
  6. http://books.google.com/books/about/An_Introduction_to_the_Philosophy_of_Sci.html?id=Ce_obykgf8cC
  7. http://books.google.com/books/about/The_Logical_Structure_of_the_World.html?id=WgY2ZMsJtQgC
  8. http://books.google.com/books/about/Logical_Empiricism_at_Its_Peak.html?id=hf0Ar62uA34C
  9. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/96234/Rudolf-Carnap
  10. http://www.brainyquote.com/quotes/authors/r/rudolf_carnap.html
  11. 11,0 11,1 http://en.wikiquote.org/wiki/Rudolf_Carnap
  12. Nationalencyklopedin — 1999.
  13. http://www.astro.com/astro-databank/Carnap,_Rudolf
  14. http://www.wisdomsupreme.com/dictionary/rudolf-carnap.php
  15. https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Rudolf_Carnap
  16. http://www.amazon.com/Rudolf-Carnap/e/B001HCU3KC
  17. https://www.facebook.com/Carnap.Rudolf
  18. http://www.jstor.org/stable/2693704
  19. http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/10350339309384418
  20. http://www.infoplease.com/encyclopedia/people/carnap-rudolf.html
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 271 CC-BY-SA-icon-80x15.png