Ռուդոլֆ Կառնապ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Ռուդոլֆ Կառնապ
Rudolf Carnap
Ծնվել է մայիսի 18, 1891({{padleft:1891|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1][2] Ռոնսդորֆ[3]
Մահացել է սեպտեմբերի 14, 1970({{padleft:1970|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[1][2] (79 տարեկանում) Սանտա Մոնիկա[4]
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
Դավանանք աթեիզմ
Մասնագիտություն վերլուծաբան փիլիսոփա, էսպերանտիստ, լեզվի փիլիսիփա, տրամաբան, գիտության փիլիսոփա և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Վիեննայի համալսարան և Չիկագոյի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին էսպերանտո և անգլերեն[5]
Ազդվել է Գոտլոբ Ֆրեգե
Պարգևներ Գուգենհայմի կրթաթոշակ
Rudolf Carnap Վիքիպահեստում

Ռուդոլֆ Կառնապ (գերմ.՝ Rudolf Carnap, 1891 — 1970), գերմանա-ամերիկյան փիլիսոփա և տրամաբան։ Պրահայի գերմանական համալսարանի պրոֆեսոր 1931—35 թթ.։ 1935 թ. գաղթել է ԱՄՆ։ Չիկագոյի 1936—52 թթ. և Կալիֆոռնիայի 1954 թ. համալսարանների պրոֆեսոր, Ամերիկյան ԳԱ անդամ։ Փիլիսոփայության հիմնական խնդիրը համարելով մաթեմատիկական տրամաբանության ապարատի միջոցով գիտության ելակետային հասկացությունների ճշգրտումը՝ Կառնապը սահմանափակել է նրա առարկան գիտելիքի կառուցվածքային վերլուծությամբ, դրանով իսկ մերժելով փիլիսոփայության աշխարհայացքային բնույթը։ ժխտել է գիտության լեզվի և մատերիական օբյեկտների միջև եղած կապերի գիտական բացահայտման հնարավորությունը, գիտության տրամաբանությունը սահմանափակել հասկացությունների, նախադասությունների ու տեսությունների միջև գոյություն ունեցող կապերի զուտ ձևաբանական վերլուծությամբ։ Հետագայում նա լրացրել է այդ վերլուծությունը իմաստաբանական տեսությամբ, ինդուկտիվ տրամաբանությունը ներկայացրել է որպես հավանականային տրամաբանություն, զարգացրել է մոդալ տրամաբանության իմաստաբանական մեկնաբանությունը և, որոնց արդյունքներից շատերը կիրառվել են կիբեռնետիկայում։ Կառնապի վերջին շրջանի աշխատություններում ակնհայտ են բնագիտական-մատերիալիստական միտումները, որոնք, սակայն, անհրաժեշտ զարգացում չեն ստացել։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Record #118519158 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. Record #118519158 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 10-ին 2014:
  4. Record #118519158 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 30-ին 2014:
  5. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12174058b Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png