Ռուբիկի խորանարդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Rubix cube.jpg
Տարբեր տեսակի ռուբիկ-կուբիկներ

Ռուբիկի խորանարդ (երբեմն Ռուբիկ-կուբիկ), եռաչափ մեխանիկական գլուխկոտրուկ-խորանարդ, որն ստեղծվել է 1974թ.-ին՝[1] հունգարացի քանդակագործ և ճարտարապետության դոկտոր-պրոֆեսոր Էռնո Ռուբիկի կողմից։

Սկզբնական շրջանում խորանարդը կոչվել է կախարդական խորանարդ (հունգ.՝ Bűvös kocka)։ 1980թ.-ին Ռուբիկի կողմից ստանալով արտոնագիր՝ ամերիկյան Ideal Toy Company խաղալիքներ պատրաստող ձեռնարկությունը ձեռնամուխ է լինում ռուբիկ-կուբիկներ արտադրելու գործընթացին[2], իսկ որոշ ժամանակ անց խաղալիքը Գերմանիայում մրցանակ է շահում (տարվա լավագույն գերմանական խաղ)։ 2009թ.-ի հունվարի դրությամբ աշխարհում վաճառվել են 350 միլիոն օրինակ Ռուբիկի խորանարդներ[3][4], ինչի համար էլ այն դարձել համար մեկ խճանկարային խաղը[5][6] և, ընդհանրապես՝ համար 1 խաղալիքն աշխարհում։[7]

Դասական ռուբիկ-կուբիկների դեպքում խորանարդի յուրաքանչյուր նիստ բաղկացած է թվով 9 հավասար քառակուսիներից, որոնք հավասարապես կրում են խորանարդի 6 գույները (սովորաբար՝ սպիտակ, կարմիր, կապույտ, նարնջագույն, կանաչ, և դեղին[8] Մեխանիզմն այնպիսին է, որ հնարավոր է խորանարդի բոլոր երեսները հանգիստ կերպով պտտեցնել։ Խաղն ավարտելու (հաղթելու) համար պետք այնպես անել, որ խորանարդի յուրաքանչյուր երես ունենա համասեռ գույն։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ուիլյամ Ֆոթերինգեմ (2007). Ֆոթերինգեմի սպորտային ժամանակները. «Անովա բուքս». էջեր 50. ISBN 1-86105-953-1. 
  2. Դայինթիթ Ջոն (1994). Կենսագրական հանրագիտարան գիտնականների համար. Բրիստոլ: Ֆիզիկայի համալսարան. էջեր 771. ISBN 0-7503-0287-9. 
  3. Ուիլյամ Լի Ադամս (2009-01-28)։ «Ռուբիկի Կուբիկ. խճանկարային հաջողություն»։ Թայմ ամսագիր։ Վերցված է 2009 թ․ փետրվարի 5 
  4. Ալիստար Ջեյմիսոն (2009-01-31)։ «Ռուբիկի խորանարդը 360»։ The Daily Telegraph (London)։ Վերցված է 2009 թ․ փետրվարի 5 
  5. «eGames, Mindscape Put International Twist On Rubik's Cube PC Game»։ Reuters։ 2008-02-06։ Վերցված է 2009 թ․ փետրվարի 6 
  6. Marshall, Ray. Ռուբիկի մարտահրավերը. Օգոստոսի 15, 2005.
  7. «Ռուբիկի խորանարդն արդեն 25 տարեկան է»։ «Ինդիփենդենթ» (London)։ 2007-08-16։ Վերցված է 2009 թ․ փետրվարի 6 
  8. Մայքլ Դեմփսի (1988). Մեծանում ենք գիտությանն համընթաց. Լոնդոն: Մարշալ Քավենդիշ. էջեր 1245. ISBN 0-8747-5841-6.