Ռուբիկի խորանարդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Rubix cube.jpg
Տարբեր տեսակի ռուբիկ-կուբիկներ

Ռուբիկի խորանարդ (երբեմն Ռուբիկ-կուբիկ), եռաչափ մեխանիկական գլուխկոտրուկ-խորանարդ, որն ստեղծվել է 1974թ.-ին՝[1] հունգարացի քանդակագործ և ճարտարապետության դոկտոր-պրոֆեսոր Էռնո Ռուբիկի կողմից։

Սկզբնական շրջանում խորանարդը կոչվել է կախարդական խորանարդ (հունգ.՝ Bűvös kocka)։ 1980թ.-ին Ռուբիկի կողմից ստանալով արտոնագիր՝ ամերիկյան Ideal Toy Company խաղալիքներ պատրաստող ձեռնարկությունը ձեռնամուխ է լինում ռուբիկ-կուբիկներ արտադրելու գործընթացին[2], իսկ որոշ ժամանակ անց խաղալիքը Գերմանիայում մրցանակ է շահում (տարվա լավագույն գերմանական խաղ)։ 2009թ.-ի հունվարի դրությամբ աշխարհում վաճառվել են 350 միլիոն օրինակ Ռուբիկի խորանարդներ[3][4], ինչի համար էլ այն դարձել համար մեկ խճանկարային խաղը[5][6] և, ընդհանրապես՝ համար 1 խաղալիքն աշխարհում։[7]

Դասական ռուբիկ-կուբիկների դեպքում խորանարդի յուրաքանչյուր նիստ բաղկացած է թվով 9 հավասար քառակուսիներից, որոնք հավասարապես կրում են խորանարդի 6 գույները (սովորաբար՝ սպիտակ, կարմիր, կապույտ, նարնջագույն, կանաչ, և դեղին[8] Մեխանիզմն այնպիսին է, որ հնարավոր է խորանարդի բոլոր երեսները հանգիստ կերպով պտտեցնել։ Խաղն ավարտելու (հաղթելու) համար պետք այնպես անել, որ խորանարդի յուրաքանչյուր երես ունենա համասեռ գույն։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Ուիլյամ Ֆոթերինգեմ (2007)։ Ֆոթերինգեմի սպորտային ժամանակները։ «Անովա բուքս», 50։ ISBN 1-86105-953-1։ 
  2. Դայինթիթ Ջոն (1994)։ Կենսագրական հանրագիտարան գիտնականների համար։ Բրիստոլ: Ֆիզիկայի համալսարան, 771։ ISBN 0-7503-0287-9։ 
  3. Ուիլյամ Լի Ադամս (2009-01-28). «Ռուբիկի Կուբիկ. խճանկարային հաջողություն». Թայմ ամսագիր. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1874509,00.html։ Վերցված է 2009-02-05. 
  4. Ալիստար Ջեյմիսոն (2009-01-31). «Ռուբիկի խորանարդը 360». The Daily Telegraph (London). http://www.telegraph.co.uk/lifestyle/4412176/Rubiks-Cube-inventor-is-back-with-Rubiks-360.html։ Վերցված է 2009-02-05. 
  5. «eGames, Mindscape Put International Twist On Rubik's Cube PC Game». Reuters. 2008-02-06. http://www.reuters.com/article/pressRelease/idUS147698+06-Feb-2008+PNW20080206։ Վերցված է 2009-02-06. 
  6. Marshall, Ray. Ռուբիկի մարտահրավերը. Օգոստոսի 15, 2005.
  7. «Ռուբիկի խորանարդն արդեն 25 տարեկան է». «Ինդիփենդենթ» (London). 2007-08-16. http://www.independent.co.uk/news/science/rubiks-cube-25-years-on-crazy-toys-crazy-times-461768.html։ Վերցված է 2009-02-06. 
  8. Մայքլ Դեմփսի (1988)։ Մեծանում ենք գիտությանն համընթաց։ Լոնդոն: Մարշալ Քավենդիշ, 1245։ ISBN 0-8747-5841-6։