Ռոյա Հակակյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռոյա Հակակյան
Roya Hakakian.jpg
Ծնվել է 1966[1]
Ծննդավայր Թեհրան, Իրան
Մասնագիտություն բանաստեղծ, լրագրող, գրող, լրագրող, իրավապաշտպան և կենսագիր
Լեզու պարսկերեն
Ազգություն հրեա
Քաղաքացիություն Flag of Iran.svg Իրան
Կրթություն Բրուքլինի քոլեջ և Հանթեր քոլեջ
Պարգևներ Գուգենհայմի կրթաթոշակ
Կայք royahakakian.com/new

Ռոյա Հակակյան (պարս․՝ رویا حکاکیان), born 1966, Թեհրան, Իրան), ԱՄՆ-ում բնակվող իրանցի գրող, լրագրող: Հայտնի է դարձել 2004 թվականին գրված «Journey from the Land of No» հուշագրությամբ: Իրանական հարցերին առնչվող նրա հոդվածները տպագրվում են Նյու Յորք Թայմս, Վաշինգտոն Փոստ, «Wall Street Journal» և NPR օրաթերթերում: 2008 թվականին արժանացել է Գուգենհայմ կրթաթոշակի[2], 2011 թվականին հրատարակել է «Assassins of the Turquoise Palace» վավերագրական պատմությունը Բեռլինում իրանական ընդդիմադիր առաջնորդների Mykonos ռեստորանում սպանության մասին:

Հակակյանը Իրանի մարդու իրավունքների փաստաթղթավորման կենտրոնի հիմնադիր-անդամ է[3], ինչպես նաև հանդես է գալիս միջազգային փախստականների խորհրդի կազմում[4]: Հարի Քրեյզլերը իր «Political Awakenings: Conversations with History'» հարցազրույցների ժողովածուում Հակակյանին ներկայացնում է որպես «Մեր սերնդի 20 ամենակարևոր ակտիվիստներից, ակադեմիկներից ու լրագրողներից մեկը»[5]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռոյա Հակակյանը ծնվել և մեծացել է Թեհրանում պարսկական-հրեական ընտանիքում: Այլ լիբերալների հետ միասին սատարել է Իրանական հեղափոխությանը: Իրան-իրաքյան պատերազմն սկսվելու և սահմանափակող օրենքների տարածման պատճառով Ռոյան գաղթել է Միացյալ Նահանգներ 1985 թվականի մայիսին՝ հայցելով քաղաքական ապաստան: Հաստատվել է Նյու Յորքում, հոգեբանություն է ուսանել Բրուքլինի քոլեջում[6], սոցիալական աշխատանքի մագիստրոսի կոչում է ստացել Հանթեր քոլեջից:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հակակյանի «Journey from the Land of No: A Girlhood Caught in Revolutionary Iran» հուշագրությունն արժանացել է տարբեր մրցանակների[7]:

Հակակյանի վերջին գիրքը՝ «Մարդասպաններ փիրուզե պալատում», լույս է տեսել 2011 թվականի սեպտեմբերի 6-ին: Այն պատմում է 1992 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Բեռլինի Mykonos ռեստորանում սպանությունների մասին, որի ժամանակ սպանվել են 4 քուրդ և իրանցի ակտիվիստներ: Հակակյանի գիրքը հետազոտում է Իրանում սպանություններն ու դրանց հետևանքները:

Պոեզիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հակակյանը պարսկերեն լեզվով ունի բանաստեղծությունների երկու ժողովածու. առաջինը՝ «Հանուն ջրի», 1993 թվականին իրանական լուրերի կողմից արժանացել է տարվա գիրք անվանակարգին: «Ժամանակակից իսլամական աշխարհի Օքսֆորդ հանրագիտարանում» նա ընդգրկվել է պարսկական պոեզիայի առաջատար նոր ձայների շարքում: Նրա պոեզիան հայտնվել է աշխարհի բազմաթիվ ժողովածուներում, այդ թվում՝ La Regle Du Jeu, Strange Times My Dear: The Pen Anthology of Contemporary Iranian Literature[8]:

Կինո և հեռուստատեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հակակյանը համագործակցել է առաջատար լրագրողական ցանցային հեռուստատեսությունների հետ, այդ թվում, «60 րոպե», «Ճամփորդություն Հարրի հետ», ABC հատուկ վավերագրական Պետեր Ջենինգսի հետ, Discovery և ուսման ալիքների հետ: ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հանձնարարությամբ ստեղծվել է Հակակյանի «Զինված և անմեղ» ֆիլմը[9], որը պատմում է ամբողջ աշխարհում անչափահաս երեխաների պատերազմներում ներգրավվածության մասին, աշխարհի տարբեր փառատոներում առաջադրվել է որպես լավագույն կարճամետրաժ վավերագրական ֆիլմ:

Ակնարկներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա սյունակները, էսսեներն ու գրախոսականները հայտնվում են անգլերեն հրապարակումներում, «New York Times», «Վաշինգտոն Փոստ»-ում, «Wall Street Journal»-ում:

Խակերության զոհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2015 թվականի փետրվարին[10] խակերները հարձակվել են Հակակյանի Gmail և Ֆեյսբուք հաշիվների վրա, ինչպես նաև նրա անձնական հեռախոսային հաշիվների: Կարծիքներ կան, որ դրա հետևում կանգնած է Իրանական կառավարությունը:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Journey from the Land of No: A girlhood caught in revolutionary Iran
  • Assassins of the Turquoise Palace (Փիրուզագույն պալատի մարդասպանները)
  • بخاطر آب‎‎ (Հանուն ջրի)
  • نامی سزاوار نیایش‎‎ (Անուն, որը պետք է երկրպագել)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #134083164 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. «Roya Hakakian 2008 Guggenheim Fellowship page»։ www.gf.org։ Վերցված է 2011-08-02 
  3. «New York Times article on the founding of the Iran Human Rights Documentation Center»։ The New York Times։ January 9, 2005։ Վերցված է 2011-08-01 
  4. «Board of Directors for Refugees International»։ Refugees International։ Վերցված է 2011-08-01 
  5. Kreisler Harry (2010)։ Political Awakenings: Conversations with History։ New York: New Press։ ISBN 978-1-59558-340-6։ Վերցված է 2011-08-03 
  6. «Invitation to see alum Roya Hakakian speak to CUNY students»։ lacuny.wordpress.com։ Վերցված է 2011-08-02 
  7. «Mention of Elle Award in Farsi»։ Վերցված է 2011-08-03 
  8. «Multicultural and World Literature Anthologies, comp. Alok Yadav»։ mason.gmu.edu։ Վերցված է 2011-08-02 
  9. «Documentaries Armed & Innocent»։ United Nations։ Վերցված է 2011-08-03 
  10. An Iranian Speaks Out—and Gets Hacked. The Daily Beast

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]