Ռոզալբա Կարրիերա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռոզալբա Կարրիերա
իտալ.՝ Rosalba Carriera
Rosalba Carriera Self-portrait.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 7, 1675(1675-10-07)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՎենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն[4]
Վախճանվել էապրիլի 15, 1757(1757-04-15)[1][2][3][…] (81 տարեկան)
Մահվան վայրՎենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն[5]
ՔաղաքացիությունFlag of Most Serene Republic of Venice.svg Վենետիկի հանրապետություն
Մասնագիտություննկարչուհի
Ոճռոկոկկո
Ժանրդիմանկար, դիմապատկեր, miniaturist?[6] և մանրանկարիչ[6]
Թեմաներգեղանկարչություն
ԱշակերտներGustaf Lundberg?
ԱնդամակցությունԳեղանկարի և քանդակի ակադեմիա[6] և Սուրբ Ղուկասի ակադեմիա[6]
Rosalba Carriera Վիքիպահեստում

Ռոզալբա Կարրիերա (իտալ.՝ Rosalba Carriera, հոկտեմբերի 7, 1675(1675-10-07)[1][2][3][…], Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն[4] - ապրիլի 15, 1757(1757-04-15)[1][2][3][…], Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն[5]), իտալացի նկարչուհի և վենետիկյան դպրոցի մանրանկարչուհի, Իտալիայի և Ֆրանսիայի արվեստում ռոկոկո ոճի գլխավոր ներկայացուցիչներից մեկը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռոզալբա Կարրիերան ծնվել է 1673 թվականին Վենետիկում: Մայրը եղել է ժանեկագործուհի: Մի շարք հետազոտողների կարծիքով, սովորել է իր մոր մոտ և սկսել է որպես փղոսկրից ծխախոտատուփի գեղազարդիչ (նախատեսված զբոսաշրջիկներին վաճառելու համար), այստեղից էլ գալիս է նրա հետաքրքրությունը դիմանկարային մանրանկարչության նկատմամբ[7][8]:

25 տարեկանում իր աշխատանքների համար ընտրվում է Հռոմի Սուրբ Լուկայի ակադեմիայի նկարիչների գիլդիայի անդամ: 1716 թվականին Վենետիկում ծանոթանում է խոշոր ֆինանսիստ և նշանավոր կոլեկցիոներ Պիեր Կրոզայի հետ և նրա խորհրդով 1720 թվականի մարտին ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվում է Փարիզ, որտեղ նրա գունամատիտներով նկարները զգալի հաջողություն ունեցան՝ դառնալով ռոկոկոյի վերածնվող արվեստի խթաններից մեկը: Ֆրանսիական մայրաքաղաքում նա ստացավ թագավորական ընտանիքի անդամների 36 դիմանկարների պատվեր (այդ թվում նկարեց իր լավագույն աշխատանքներից մեկը՝ երիտասարդ Լյուդովիկոս XV-ի դիմանկարը): Փարիզում նա օրագրեր էր վարում և բազմաթիվ նամակներ գրում, ծանոթանում Վատտոյի հետ և նկարում նրա դիմանկարը: Փարիզում նրա աշակերտն է դառնում շվեդական գեղանկարչությունում ռոկոկոյի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկը, Գուստաֆ Լունդբերգը: Նույն տարում ընտրվում է Գեղանկարչության Ֆրանսիական թագավորական ակադեմիայի անդամ, իսկ հաջորդ տարի (1721 թ.) վերադառնում է Վենետիկ, Մեծ Ջրանցքի վրայի իր տունը: 1730 թվականին Կարրիերան հեռանում է Վենետիկից, 6 ամիս աշխատում է Վիեննայում, նրան գնահատող և խնամակալ կայսր Կարլ VI-ի արքունիքում: Վիեննայում Կարրիերայի աշակերտն է դառնում Կարլ VI-ի դուստրը՝ ապագա արքայադուստր Մարիա Թերեզան:

Կարրիերայի աշխատանքներն անսովոր մասսայականություն էին վայելում Եվրոպայում, վանական և ազնվականական արքունիքում և այդ հաջողության գաղտնիքը պարզ էր. նրա բոլոր դիմանկարները կատարված էին նրբագեղ հմայքով, նրա կերպարները ժպտուն են, գեղեցիկ, նրանց ներաշխարհը լի է նուրբ հմայքով, կանացիությամբ, թեթևությամբ (և այնքան մոտ ռոկոկոյի գեղարվեստական աշխարհայացքին):

1750-ական թվականներին նկարչուհին կորցնում է տեսողությունը, կատարակտի վերացմանն ուղղված երկու վիրահատությունները անարդյունք են անցնում և նկարչուհին մինչև իր օրերի վերջը կույր է մնում: 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին ֆեմինիստական շարժման ալիքի վրա ստեղծվել են նրա մի շարք կենսագրություններ, գերմանացի բանաստեղծուհի Միկայելա Յարին նրա մասին գրում է պատմական վեպ:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Diario degli anni 1720 e 1721 scritto di propria mani in Parigi. Venezia, 1793.
  • Journal de Rosalba Carriera pendant son séjour à Paris en 1720 et 1721. Paris: J. Techener, 1865.
  • Rosalba’s journal, and other papers/Austin Dobson, ed. London: Chatto & Windus, 1915.
  • Lettere, diari, frammenti/ Bernardina Sani, ed. Firenze: L.S. Olschki, 1985.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Walther A. Rosalba Carriera. Dresden: VEB Verlag der Kunst, 1984.
  • Sani B. Rosalba Carriera. Torino: U. Allemandi; Milano: Messaggerie libri, 1988
  • Panzeri L. Rosalba Carriera. Mirano: Eidos, 2002
  • Jary M. Die Pastellkönigin: historischer Roman. München: Droemer, 2005
  • Mehler U. Rosalba Carriera 1673—1757: die Bildnismalerin des 18. Jahrhunderts. Königstein im Taunus: Ortensia Koenigstein, 2006

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Rosalba Giovanna Carriera
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Rosalba Carriera — 2008.
  4. 4,0 4,1 4,2 Wurzbach D. C. v. Carriera, Rosalba (нем.) // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt habenWien: 1856. — Vol. 2. — S. 294.
  5. 5,0 5,1 5,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #11865330X // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 (unspecified title)ISBN 9788417492908
  7. "Rosalba Carriera | National Museum of Women in the Arts". nmwa.org.
  8. Jeffares, Neil. "Dictionary of Pastellists before 1800"

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]