Ռոդոլֆ Տյոպֆեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռոդոլֆ Տյոպֆեր
գերմ.՝ Rodolphe Töpffer
Rodolfe Toepffer.png
Ծնվել էհունվարի 31, 1799(1799-01-31)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԺնև, Ժնև, Շվեյցարիա[4]
Վախճանվել էհունիսի 8, 1846(1846-06-08)[1][2][3][…] (47 տարեկան)
Վախճանի վայրԺնև, Շվեյցարիա[4]
ԳերեզմանԹագավորների գերեզմանատուն
Մասնագիտությունգրող, նկարիչ, կոմիքսների արտիստ, քաղաքական գործիչ, ուսուցիչ, նկարազարդող և համալսարանի պրոֆեսոր
Լեզուֆրանսերեն[1]
ՔաղաքացիությունԺնևի հանրապետություն և Civil Ensign of Switzerland.svg Շվեյցարիա
ԱշխատավայրԺնևի համալսարան
Rodolphe Töpffer Վիքիպահեստում
Ռոդոլֆ Տյոպֆերի կիսանդրին Ժնևում

Ռոդոլֆ Տյոպֆեր (գերմ.՝ Rodolphe Toepffer, հունվարի 31, 1799(1799-01-31)[1][2][3][…], Ժնև, Ժնև, Շվեյցարիա[4] - հունիսի 8, 1846(1846-06-08)[1][2][3][…], Ժնև, Շվեյցարիա[4]), շվեյցարացի գրող և նկարիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռոդոլֆ Տյոպֆերն ավարտել է Քելվինի քոլեջը, որտեղ դրսևորել է իրեն որպես ծաղրանկարիչ: Բայց ծաղրանկարիչ դառնալու երազանքը չի հաջողվել իրականացել՝ աչքի հիվանդության պատճառով: Գրական ոլորտում նրա առաջին փորձը «Կաթսաններ» առակն է եղել: Այդ ստեղծագործությունը մերժվել է «Ժնևի ալմանախ» հրատարակչի կողմից ցածր խավի նորաթուխ հարստացած դուրսպրծուկներին ծաղրելու համար: Նրան չի հաջողվել նաև տպագրել Դեմոսթենեսի հունարեն տեքստով և ֆրանսերեն թարգմանությամբ, ինչպես նաև մեկնաբանությամբ քաղաքական ելույթները: Ուղևորվելով Փարիզ՝ Տյոպֆերը որոշել է դառնալ ուսուցիչ։ Նա ավարտել է Ժնևի ակադեմիան և սկսել է աշխատել որպես կրտսեր ուսուցիչ արական տուն-ինտերնատում:

1824 թվականանին Ռոդոլֆ Տյոպֆերը ամուսնացել է և հիմնել է իր սեփական Տուն-ինտերնատը՝ «Տյոպֆերի համալսարանը»: Այդ հաստատությունում սովորում էին շուրջ 40 ուսանողներ տարբեր երկրներից: Նրանց հետ նա գնում էր արշավների, որոնց մասին ուներ «Ճանապարհորդական մատյան», որը հետագայում դառնալու էր «Զիգզագներով ճանապարորդություններ» (անգլ.՝ Voyages en zigzag) ալբոմների առաջին շարքի հիմքը:

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տյոպֆերի գեղարվեստական ստեղծագործությունները բարձր է գնահատել Գյոթեն: 1826 թվականին, Ժնևի ցուցահանդեսի համար նյութերի ընտրության ժամանակ, նա կոչ է արել հրաժարվել արվեստի դասական պատկերացումներից: Ռոդոլֆ Տյոպֆերը իր գեղարվեստական դրսևորումների հետ միաժամանակ գրել է գրական գործեր՝ «Իմ հորեղբոր գրադարանը», «Ժառանգություն», «Վախ», «Էլիզան և Վիդմեր», «Հենրիետտա» և այլն:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռոդոլֆ Տյոպֆերը թաղված է ժնևում, «Թագավորական գերեզմանատանը» (անվանումը փողոցի անվան հետ է կապված)։

Հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ռոդոլֆ Տյոպֆեր, «Սատանայի որդին» (վեպ) 1859, 4 հատորով
  • Ռոդոլֆ Տյոպֆեր «ժնևյան նովելներ», Մոսկվա, Наука, 1982
  • Библиотека моего дяди (La bibliothèque de mon oncle) // журнал "Отечественные Записки", №№ 11-12, 1848

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Rodolphe Töpffer
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Rodolphe [Toepffer, Rodolphe Töpffer] — 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118623141 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Седельник В. Д. Тёпфер, Краткая литературная энциклопедия, Գլխավոր խմբագիր, Сурков, Алексей Александрович Մոսկվա, Սովետական հանրագիտարան, 1962—1978. Том 7: «Советская Украина» — Флиаки. — 1972. — Стб. 474
  • Седельник В. Д. Родольф Тёпфер — новеллист и художник : статья // Женевские новеллы / Р. Тёпфер ; пер. М. Н. Черневич, З. Е. Александровой ; изд. подгот. З. Е. Александрова, В. Д. Седельник, М. Н. Черневич ; отв. ред. С. И. Великовский. — М. : Наука, 1982. — С. 378—434. — 456 с. — (Литературные памятники / Академия наук СССР ; председатель ред. коллегии Д. С. Лихачёв).
  • История швейцарской литературы։ Moskva: ИМЛИ Институт мировой литературы имени А. М. Горького Российская академия наук։ 2002-2005։ էջ 365։ ISBN 5-9208-0122-0։ OCLC 60539885  Том 2.