Ռոբերտ Դոնատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Ռոբերտ Դոնաթից)
Jump to navigation Jump to search
Ռոբերտ Դոնատ
GoodbyeMrChipsTrailer1.jpg
Ծննդյան թիվ՝մարտի 18, 1905(1905-03-18)[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր՝Withington, Manchester, Լանկաշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[6]
Վախճանի թիվ՝հունիսի 9, 1958(1958-06-09)[1][2][3][4][5] (53 տարեկանում)
Վախճանի վայր՝Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն[7]
Քաղաքացիություն՝Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Մասնագիտություն՝կինոդերասան, բնավորության դերասան և թատրոնի դերասան
Պարգևներ՝Օսկար լավագույն դերասանի համար
IMDb։ID 0232196

Ռոբերտ Դոնատ (անգլ.՝ Friedrich Robert Donat, մարտի 18, 1905(1905-03-18)[1][2][3][4][5], Withington, Manchester, Լանկաշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[6] - հունիսի 9, 1958(1958-06-09)[1][2][3][4][5], Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն[7]), թատրոնի և կինոյի անգլիացի դերասան, պրոդյուսեր, ռեժիսոր, սցենարիստ[8]:

Դերասանն ամենից շատ հայտնի է Ալֆրեդ Հիչքոքի «Երեսունինը աստիճաններ» և «Ցտեսություն, Միստր Չիպս» ֆիլմերում իր դերերով, որի համար Նա «Օսկար» Է ստացել լավագույն դերի համար:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռոբերտ Դոնատը ծնվել է Անգլիայում՝ Մանչեսթերի Ուիթինգթոնի արվարձանում[9]։ Մանուկ հասակում նա տառապել է կակազությամբ, բայց համառ պարապմունքները նրան թույլ են տվել ոչ միայն ազատվել այդ թերությունից, այլև հետաքրքրություն են առաջացրել դասական պիեսների հատվածների ասմունքի նկատմամբ։ Ռոբերտը հաճախել է Մանչեսթերի տղաների դպրոց, իսկ 16 տարեկանից սկսել է խաղալ թատրոնում։

1930 թվականին Դոնատը նորամուտը նշել է Լոնդոնի բեմում, իսկ երկու տարի անց գրավել է կինոպրոդյուսերների ուշադրությունը, որոնք նրան հրավիրել են «Վաղվա մարդիկ» ֆիլմում երկրորդ պլանի դերի համար: Նրա առաջին խոշոր հաջողությունը Թոմաս Կալպեպերի դերն էր Ալեքսանդր Կորդայի «Հենրի VIII-ի անձնական կյանքը» պատմական դրամայում (1933)։

Դոնատի ազնվական տեսքը և բարձր հասակը (183 սմ) նրան թույլ են տվել ստեղծել անգլիացի ջենտլմենի հաջող կերպար։ Այդ տարիներին նման ամպլուան անսովոր էր անգլիական կինեմատոգրաֆի համար, և քննադատները նրան համեմատել են հոլիվուդյան դերասաններ Քլարկ Գեյբլի և Գերի Կուպերի հետ:

«Հենրի VIII-ի անձնական կյանքը» ֆիլմի հաջողությունը Ռոբերտ Դոնատին բերել է հոլիվուդյան «Կոմս Մոնտե-Քրիստո» (1934) ֆիլմում նկարահանվելու հրավեր:

Նկարահանումներից հետո Դոնատը վերադարձել է Անգլիա, չնայած «Կապիտան Բլադի ոդիսականում» կապիտան Բլադի դերում նկարահանվելու ցանկությանը, նրա դերը հետագայում խաղացել է դեռ անհայտ Էրոլ Ֆլինը:

Դոնատի դերասանական կարիերայում ամենանշանավոր ֆիլմերն են դարձել Ռենե Կլերի «Ուրվականը գնում է արևմուտք» կատակերգությունը (1935), որում նա կատարել է միանգամից երկու դեր՝ ուրվականի և ամրոցի տերը, ապա Հիչկոկի «Երեսունինը աստիճաններ» լրտեսական թրիլերը (1935)՝ դետեկտիվ դերի մեջ[10], Քինգ Վիդորի սոցիալական դրաման՝ ըստ Ա. Քրոնինի «Ցիտադել» վեպի, որի համար նա առաջին անգամ առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի՝ տղամարդու լավագույն դերի համար և «Ցտեսություն Միստեր Չիպս» ֆիլմը: Վերջինս 1940 թվականին նրան բերեց երկար սպասված «Օսկարը»:

Նա շատ է խաղացել թատրոնում, օրինակ այնպիսի հրաշալի բեմադրություններում, ինչպիսիք են «Սատանայի աշակերտը» (1938) և «Այն տունը, որտեղ սրտերը կոտրվում են» (1942) Բեռնարդ Շոուի պիեսներում, «Շատ աղմուկ ոչնչից» (1946), և հատկապես Թոմաս Էլիոթի «Մարդասպանը Մայր տաճարում» (1952) պիեսում Թոմաս Բեքեթի դերում Լոնդոնի «Օլդ Վիկ» թատրոնում:

Դոնատը շատ էր ցանկանում նկարահանվել ևս երկու ֆիլմերում՝ Լոուրենս Օլիվիեի «Հենրի V» ֆիլմում (1944), բայց դերը ստացել է Լեսլի Բենքսը, և Դևիդ Լինի «Օլիվեր Թվիստը» ֆիլմում (1948), բայց Լինը նախընտրել է Ռոբերտ Նյուտոնին։

Ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի Ջուդի Գառլենդը խոստովանել է, որ իր «You Made Me Love You» երգը, որը նվիրված է Կլարկ Գեյբլին, նա անհաջող է համարում, քանի որ ի սկզբանե նա ցանկացել է այն գրել իր կուռքի՝ Դոնատի համար, որին նա նույնիսկ նամակ է գրել 1934 թվականին «Կոմս Մոնտե-Քրիստոյի» դիտումից հետո:

40-ական թվականներին Դոնատի ստեղծագործական ուղին բարդացել է խրոնիկական ասթմայով, սակայն այդ ընթացքում նա շարունակել է նկարահանվել գլխավոր դերերում՝ նկատելիորեն բարձրացնելով այնպիսի ֆիլմերի մակարդակը, ինչպիսիք են «Երիտասարդ Միստր Փիթը» (1942), «Տերտյուի արկածները» (Sabotage Agent, 1943), «Կյանքը փոխվեց» (1954): Որպես քննադատների անհաջողություն գնահատվել է «Դեղամիջոց սիրո համար» (1949) ֆիլմը՝ Դոնատի միակ ռեժիսորական աշխատանքը, որտեղ նա խաղացել է պատերազմի վետերան, որը փորձում է ամուսնանալ։

Բացի կինոյի և թատրոնի աշխատանքներից, Դոնատը հայտնի էր որպես դասական անգլիական պոեզիայի ընթերցող: Կինոյում Դոնատի վերջին աշխատանքը դարձել է չինական մանդարինի դերը Մ. Ռոբսոնի «Երջանկության վեցերորդ աստիճանի կանգուն բակը» կինոնկարում (1958) Չինաստանում անգլիացի միսիոներների ճակատագրի մասին, որի նկարահանումների ժամանակ նա այլևս չէր կարող ապրել առանց թթվածնի բարձի:

Ռոբերտ Դոնատը մահացել է 1958 թվականին։ Նրա կենսագիր Քենեթ Բարոուն նշել է մահվան պատճառը որպես գլխուղեղի անոթների թրոմբոզ՝ ընդունելով, որ ասթմայի հիվանդությունը զգալիորեն թուլացրել է դերասանի առողջությունը:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դոնատն ամուսնացել է երկու անգամ: Ալլա Էնեսլի Վոյսիի հետ առաջին ամուսնությունից (1929-1946) դերասանն ունեցել է երեք երեխա: Դոնատի երկրորդ կինը դարձել է անգլիացի դերասանուհի Ռենե Էշերսոնը (1953-1958):

Կանադա-ամերիկացի դերասան Պիտեր Դոնատը Ռոբերտ Դոնատի եղբորորդին է:

Ֆիլմոգրաֆիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1932 - «Վաղվա մարդիկ» (Men of Tomorrow),
  • 1932 - That Night in London,
  • 1933 - «Հենրի VIII-ի անձնական կյանքը» (The Private Life of Henry VIII),
  • 1933 - Cash,
  • 1934 - «Մոնտե Քրիստոյի առեղծվածը» (The Count of Monte Cristo), ռեժիսոր՝ Լի Ռոուլենդ,
  • 1935 - «Երեսունինը աստիճաններ» (The 39 Steps), ռեժիսոր՝ Ալֆրեդ Հիչքոք,
  • 1935 - «Ուրվականը գնում է արևմուտք» (The Ghost Goes West), ռեժիսոր՝ Ռենե Կլեր,
  • 1937 - «Ասպետ առանց զրահ» (Knight Without Armour), ռեժիսոր՝ Ժակ Ֆեյդեր,
  • 1938 - «Ցիտադել» (The Citadel), ռեժիսոր Քինգ Վիդոր,
  • 1939 - «Ցտեսություն, Միսթեր Չիպս» (Goodbye, Mr. Chips), ռեժիսոր՝ Սեմ Վուդ,
  • 1942 - «Երիտասարդ Պարոն Փիթը» (The Young Mr. Pitt),
  • 1943: - «Տերտյուի արկածները» (Sabotage Agent),
  • 1943: - The New Lot,
  • 1945: - «Կատարյալ օտարները» (Perfect Strangers), ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Կորդա,
  • 1947: - «Կապիտան Բոյկոտ» Captain Boycott (1947),
  • 1948: - «Տղա Վինսլովը/Գրավիչ տղան» (The Winslow Boy),
  • 1950: - «Դեղամիջոց սիրո համար» (The Cure for Love),
  • 1951: - «Կախարդական տուփ» (The Magic Box),
  • 1955: - «Կյանքը փոխվեց» (Lease of Life),
  • 1958: - «Երջանկության վեցերորդ աստիճանի կանգուն բակը» (The Inn of the Sixth Happiness), ռեժիսոր՝ Մարկ Ռոբսոն:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]