Ռոբերտ Բըրնս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Ռոբերտ Բըրնս
անգլ.՝ Robert Burns
Robert Burns 1.jpg
Ծնվել է հունվարի 25, 1759({{padleft:1759|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8][9]
Ծննդավայր Alloway, Շոտլանդիա
Վախճանվել է հուլիսի 21, 1796({{padleft:1796|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[3][4][5][6][7][8][9] (37 տարեկանում)
Վախճանի վայր Դամֆրիս, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[10]
Մասնագիտություն հեղինակ-կոմպոզիտոր, բանաստեղծ, գրող, երաժշտագետ և ագարակապան
Լեզու շոտլանդերեն[11] և անգլերեն[11]
Ազգություն Շոտլանդացիներ
Քաղաքացիություն Flag of Great Britain (1707–1800).svg Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
Ժանրեր բանաստեղծություն, պոեմ, երգ, բալլադ, hymn և Կանտատ
Գրական ուղղություններ ռոմանտիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ Auld Lang Syne, To a Mouse, Is There for Honest Poverty, Ae fond kiss, and then we sever..., Scots Wha Hae, Tam o' Shanter, Halloween և The Battle of Sherramuir
Ամուսին Ջեյն Արմոր
Զավակներ Robert Burns
Robert Burns Signature.svg
Կայք robertburns.org
Ռոբերտ Բըրնս Վիքիդարանում
Robert Burns Վիքիպահեստում

Ռոբերտ Բըրնս (անգլ.՝ Robert Burns, հունվարի 25, 1759({{padleft:1759|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8][9], Alloway, Շոտլանդիա - հուլիսի 21, 1796({{padleft:1796|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[3][4][5][6][7][8][9], Դամֆրիս, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[10]), հայտնի բրիտանացի (շոտլանդացի) բանաստեղծ, ֆոլկլորագետ, շոտլանդերեն և անգլերեն լեզուներով գրված բազմաթիվ բանաստեղծությունների հեղինակ։ Ռոբերտ Բըրնսի ծննդյան օրը՝ հունվարի 25, Շոտլանդիայում ազգային տոն է։ Բըրնսի բանաստեղծությունները թարգմանված են աշխարհի բազմաթիվ լեզուներով, այդ թվում նաև հայերեն[12]:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձեռագիր վիճակում տարածված «Երկու հովիվ» (1784) և «Սուտ ճգնավոր Վիլլիի աղոթքը» (1785) երգիծական գործերում անողոք ծաղրի է ենթարկել եկեղեցու սպասավորներին՝ վաստակելով ազատախոհ բանաստեղծի համբավ։ Բըրնսին ճանաչում է բերել «Բանաստեղծություններ՝ գրված առավելապես շոտլանդական բարբառով» (1786) անդրանիկ գիրքը։ Առաջին գրքի հաջողությունից հետո Բըրնսը տեղափոխվել է Էդինբուրգ, հետագայում՝ Դամֆրիս կոմսություն, որտեղ ձեռնամուխ է եղել շոտլանդական ժողովրդական երաժշտական-երգային ստեղծագործությունների հավաքման ու հրատարակման գործին։

Բանահյուսության և շոտլանդական հին գրականության հիմքի վրա Բըրնսը ստեղծել է ժամանակի ոգին արտահայտող ինքնատիպ պոեզիա։ Նրա երկերում իրենց արձագանքն են գտել ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունը («Ազատության ծառը», «Բրյուսը շոտլանդացիներին») և հեղափոխական շարժման վերելքը Շոտլանդիայում ու Անգլիայում։ Իր ստեղծագործություններում Բըրնսը ժողովրդին կոչ է արել պայքարել հանուն ազատության և երջանկության, հաստատել է մարդու արժանապատվությունը, որը վեր է դասել հարստությունից ու ամեն տեսակ տիտղոսներից, փառաբանել է աշխատանքը, անձնազոհ սերը, բարեկամության զգացմունքը, սարկազմով արտահայտվել իշխողների դեմ։

Բըրնսի ստեղծագործություններին հատուկ են արտահայտչամիջոցների պարզությունը, անկեղծ հուզականությունը և ներքին դրամատիզմը, որը երևան է եկել նաև առանձին երկերի կոմպոզիցիայում («Ուրախ աղքատները», «Ֆինդլեյ», «Երկու շուն» և այլն)։ Նրա շատ բանաստեղծություններ վերածվել են երգի և Շոտլանդիայում երգվում են ամենուր։ Բըրնսի ծննդյան օրը Շոտլանդիայում նշվում է որպես ժողովրդական տոն։ Կառլ Մարքսը, Պ․ Լաֆարգի վկայությամբ, սիրում էր Բըրնսի երգիծական և քնարական գործերը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. Андреевский, К. К. Арсеньев, Ф. Ф. ПетрушевскийСПб.: Брокгауз—Ефрон, 1907.
  2. 2,0 2,1 1911 Encyclopædia Britannica // 1911 Encyclopædia Britannica — 11 — New York City: 1911.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Internet Broadway Database — 2000.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 International Music Score Library Project — 2006.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Discogs — 2000.
  10. 10,0 10,1 10,2 Бёрнс Роберт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  11. 11,0 11,1 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120339604
  12. Ռոբերտ Բըրնսի բանաստեղծությունները Վահագն Դավթյանի թարգմանությամբ

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիքիդարանը
Վիքիդարանը ունի բնօրինակ գործեր, որոնց հեղինակն է՝


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 458 CC-BY-SA-icon-80x15.png