Ռոբերտ Բըրնս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Ռոբերտ Բըրնս
Robert Burns 1.jpg
Ծնվել է հունվարի 25, 1759({{padleft:1759|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2][3][4]
Ծննդավայր Շոտլանդիա կամ Alloway
Վախճանվել է հուլիսի 21, 1796({{padleft:1796|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[1][4] (37 տարեկանում)
Վախճանի վայր Դամֆրիս[5]
Մասնագիտություն հեղինակ-կոմպոզիտոր, բանաստեղծ, գրող, երաժշտագետ և ագարակապան
Լեզու շոտլանդերեն[6] և անգլերեն[6]
Քաղաքացիություն Union flag 1606 (Kings Colors).svg Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
Գրական ուղղություններ ռոմանտիզմ
Ուշագրավ աշխատանքներ Auld Lang Syne, To a Mouse, Is There for Honest Poverty, Ae fond kiss, and then we sever..., Scots Wha Hae, Tam o' Shanter, Halloween և The Battle of Sherramuir
Ամուսին Ջեյն Արմոր
Robert Burns Signature.svg
robertburns.org
Ռոբերտ Բըրնս Վիքիդարանում
Robert Burns Վիքիպահեստում

Ռոբերտ Բըրնս (անգլ.՝ Robert Burns, հունվարի 25, 1759 - 1796), հայտնի բրիտանացի (շոտլանդացի) բանաստեղծ, ֆոլկլորագետ, շոտլանդերեն և անգլերեն լեզուներով գրված բազմաթիվ բանաստեղծությունների հեղինակ։ Ռոբերտ Բըրնսի ծննդյան օրը՝ հունվարի 25, Շոտլանդիայում ազգային տոն է։ Բըրնսի բանաստեղծությունները թարգմանված են աշխարհի բազմաթիվ լեզուներով, այդ թվում նաև հայերեն[7]:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձեռագիր վիճակում տարածված «Երկու հովիվ» (1784) և «Սուտ ճգնավոր Վիլլիի աղոթքը» (1785) երգիծական գործերում անողոք ծաղրի է ենթարկել եկեղեցու սպասավոր֊ ներին՝ վաստակելով ազատախոհ բանաստեղծի համբավ։ Բյոռնս ճանաչում է բերել «Բանաստեղծություններ՝ գրված առավելապես շոտլանդական բարբառով» (1786) անդրանիկ գիրքը։ Առաջին գրքի հաջողությունից հետո Բյոռնսը տեղափոխվել է Էդինբուրգ, հետագայում՝ Դամֆրիս կոմսություն, որտեղ ձեռնամուխ է եղել շոտլանդական ժողովրդական երաժշտական-երգային ստեղծագործությունների հավաքման ու հրատարակման գործին։

Բանահյուսության և շոտլանդական հին գրականության հիմքի վրա Բյոռնսը ստեղծել է ժամանակի ոգին արտահայտող ինքնատիպ պոեզիա։ Նրա երկերում իրենց արձագանքն են գտել ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունը («Ազատության ծառը», «Բրյուսը շոտլանդացիներին») և հեղափոխական շարժման վերելքը Շոտլանդիայում ու Անգլիայում։ Իր ստեղծագործություններում Բյոռնսը ժողովրդին կոչ է արել պայքարել հանուն ազատության և երջանկության, հաստատել է մարդու արժանապատվությունը, որը վեր է դասել հարստությունից ու ամեն տեսակ տիտղոսներից, փառաբանել է աշխատանքը, անձնազոհ սերը, բարեկամության զգացմունքը, սարկազմով արտահայտվել իշխողների դեմ։

Բյոռնսի ստեղծագործություններին հատուկ են արտահայտչամիջոցների պարզությունը, անկեղծ հուզականությունը և ներքին դրամատիզմը, որը երևան է եկել նաև առանձին երկերի կոմպոզիցիայում («Ուրախ աղքատները», «Ֆինդլեյ», «Երկու շուն» և այլն)։ Նրա շատ բանաստեղծություններ վերածվել են երգի և Շոտլանդիայում երգվում են ամենուր։ Բյոռնսի ծնընդյան օրը Շոտլանդիայում նշվում է որպես ժողովրդական տոն։ Կառլ Մարքսը, Պ․ Լաֆարգի վկայությամբ, սիրում էր Բյոռնսի երգիծական և քնարական գործերը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիքիդարանը
Վիքիդարանը ունի բնօրինակ գործեր, որոնց հեղինակն է՝


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png