Ռիսալ
| Խոսե Ռիսալ ի Ալոնսո José Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda | |
|---|---|
| Ծնվել է | հունիսի 19, 1861[1][2][3][4][5] |
| Ծննդավայր | Կալամբա, Luzon, Ֆիլիպիններ[6] |
| Մահացել է | դեկտեմբերի 30, 1896[2][3][4][5] (35 տարեկանում) |
| Մահվան վայր | Ռիզալ Պարկ, Էրմիտա, Մանիլա, Metro Manila, Luzon, Ֆիլիպիններ |
| Քաղաքացիություն | |
| Կրոն | Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի |
| Կրթություն | Ատենեո դե Մանիլա համալսարան, University of Santo Tomas?, Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարան և Հայդելբերգի համալսարան |
| Երկեր | Mi último adiós? |
| Մասնագիտություն | գրող, լեզվաբան, ակնաբույժ, արվեստների գործիչ, նկարիչ, քաղաքական գործիչ, սոցիոլոգ և բանաստեղծ |
| Ամուսին | Ջոզեֆին Բրակեն |
| Ծնողներ | հայր՝ Francisco Mercado?, մայր՝ Teodora Alonzo? |
| Ստորագրություն | |
| José Rizal Վիքիպահեստում | |
Խոսե Ռիսալ ի Ալոնսո (իսպ.՝ José Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda, 1861 - 1896), ֆիլիպինցի լուսավորիչ, Ֆիլիպինների ազգային հերոս։
Բովանդակություն
Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Սովորել է Մանիլայի համալսարանում, Իսպանիայում և Գերմանիայում։ Հայտնի էր իբրև բժիշկ, կենդանաբան, ազգագրագետ, լեզվաբան, պատմաբան, գրող, քանդակագործ, գեղանկարիչ։ Գաղութատիրությունը և կղերականությանը մերկացնող Ռիսալի «Չդիպչես ինձ» (1887), «Ծովահեններ» (1891) վեպերը և քաղաքական պամֆլետները մեծ դեր են խաղացել ֆիլիպինյան մտավորականության ազատամտության և ազգային ինքնագիտակցության արթնացման գործում։
1892 թվականին հիմնել է երկրի առաջին քաղաքական կազմակերպությունը՝ ֆիլիպինյան լիգան։ Ռիսլան պայքարել է ռասիզմի և խավարամտության դեմ, պահանջել դեմոկրատական վերափոխումներ՝ խաղաղ ճանապարհով։ Երբ սկսվել է ազատագրական ապստամբությունը, իսպանական իշխանությունները Ռիսալին մեղադրելով խռովություն հրահրելու մեջ՝ մահապատժի են ենթարկել։
Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Избранное, М․, 1961 (ռուս.)
Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- ↑ data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- ↑ 2,0 2,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118601407 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
- ↑ 3,0 3,1 SNAC — 2010.
- ↑ 4,0 4,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
- ↑ 5,0 5,1 Real Academia de la Historia Diccionario biográfico español — Real Academia de la Historia, 2011.
- ↑ Левинсон Г. И. Рисаль Хосе // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1975. — Т. 22 : Ремень — Сафи. — С. 128.
| ||||||||||
| Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ |