Ռիխարդ Ավենարիուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Ռիխարդ Ավենարիուս
գերմ.՝ Richard Heinrich Ludwig Avenarius[1]
Richard Avenarius (1843-1896).jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 19, 1843(1843-11-19)[2][3][4][…] Փարիզ, Ֆրանսիա[5][1]
Մահացել էօգոստոսի 18, 1896(1896-08-18)[2][5][6][…] (52 տարեկան) Ցյուրիխ[5][1]
Բնակության վայր(եր)Hottingen?
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (1867–1918).svg Գերմանիա
Մասնագիտությունփիլիսոփա, համալսարանի դասախոս և գրող
Հաստատություն(ներ)Ցյուրիխի համալսարան[5][7] և Լայպցիգի համալսարան
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն[1] և empirio-criticism?[1]
Ալմա մատերԼայպցիգի համալսարան[1], Ցյուրիխի համալսարան[1] և Ֆրիդրիխ-Վիլհելմի համակսարան[1]
Գիտական աստիճանպրոֆեսոր[1] (1876) և դոկտորի աստիճան[1] (1868)
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[2][5]
Ամուսին(ներ)Maria Avenarius?[7]
ՀայրEduard Avenarius?[8]
ՄայրCäcilie Avenarius?[8]
ՈւսուցիչCarl Ludwig?[1] և Friedrich Karl Theodor Zarncke?[1]
ԱշակերտներArnold William Friedrich Carstanjen?
Richard Avenarius Վիքիպահեստում

Ռիխարդ Ավենարիուս (նոյեմբերի 19, 1843(1843-11-19)[2][3][4][…], Փարիզ, Ֆրանսիա[5][1] - օգոստոսի 18, 1896(1896-08-18)[2][5][6][…], Ցյուրիխ[5][1]), շվեյցարացի իդեալիստ փիլիսոփա, էմպիրիոկրիտիցիզմի հիմնադիրներից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է նոյեմբերի 19-ին։ Նրա փիլիսոփայության մեջ կարևորագույնը փորձ հասկացությունն է, որով, ըստ նրա, լուծվում է մատերիայի ու գիտակցության, ֆիզիկականի ու հոգեկանի հակադրության պրոբլեմը։ Բայց, փաստորեն հանգեցնում է գիտակցության առաջնայնության ընդունմանը, քանի որ փորձն առանց սուբյեկտի և գիտակցության հնարավոր չէ։

Ավենարիուսի սուբյեկտիվ իդեալիզմը դրսևորվեց հատկապես նրա «սկզբունքային կոորդինացիայի» ուսմունքում, ըստ որի՝ «առանց սուբյեկտի չկա օբյեկտ և առանց օբյեկտի չկա սուբյեկտ»։ Ավենարիուսի օբյեկտիվ Ճշմարտությանը հակադրում էր «ուժերի նվազագույն ծախսմամբ» կատարվող ճանաչողության և մտածողության կենսաբանական արժեքավորությունը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 Carstanjen F. Biographisches Jahrbuch und Deutscher Nekrolog (գերմ.) / Hrsg.: A. BettelheimB: 1897. — Vol. 1, 1896. — S. 5—12.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays (ֆր.) — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 188. — ISBN 978-2-221-06888-5
  6. 6,0 6,1 6,2 Nationalencyklopedin (швед.) — 1999.
  7. 7,0 7,1 Carstanjen F. Biographisches Jahrbuch und Deutscher Nekrolog (գերմ.) / Hrsg.: A. BettelheimB: 1897. — Vol. 1, 1896. — S. 7.
  8. 8,0 8,1 Carstanjen F. Biographisches Jahrbuch und Deutscher Nekrolog (գերմ.) / Hrsg.: A. BettelheimB: 1897. — Vol. 1, 1896. — S. 6.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 610 CC-BY-SA-icon-80x15.png