Ռաֆալ Հաձևիչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռաֆալ Հաձևիչ
Autoportret w czerwonej czapce - Rafał Hadziewicz.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 13, 1803(1803-10-13)
ԾննդավայրԼյուբլինի վոևոդություն, Լեհաստան
Վախճանվել էսեպտեմբերի 7, 1883(1883-09-07) (79 տարեկան)
Մահվան վայրԿելցե, Լեհաստան
ՔաղաքացիությունԼեհաստան և Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտություննկարիչ
Ժանրդիմապատկեր
Rafał Hadziewicz Վիքիպահեստում

Ռաֆալ Հաձևիչ (լեհ.՝ Rafał Hadziewicz, հոկտեմբերի 13, 1803(1803-10-13), Լյուբլինի վոևոդություն, Լեհաստան - սեպտեմբերի 7, 1883(1883-09-07), Կելցե, Լեհաստան), հայկական արմատներով լեհ անվանի նկարիչ և մանկավարժ, ով ապրել ու ստեղծագործել է XIX դարում:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հաձևիչը նկարչության առաջին դասերն առել է լեհական Շչեբժեշին քաղաքում լեհական ազնվականական Զամոյսկի տոհմի ներկայացուցիչների նախաձեռնությամբ բացված գեղարվեստի դպրոցում, որտեղ սովորել է 1816 թվականից 1822 թվականներին: 1822 թվականին մեկնել է Վարշավա՝ իր արվեստը կատարելագործելու մայրաքաղաքի համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետում, պրոֆեսոր Անտոնի Բրոդովսկու ղեկավարությամբ[1]: Արժանանալով կրթաթոշակի՝ հնարավորություն է ստացել 1829 թվականից 1833 թվականների միջակայքում կերպարվեստի գաղտնիքների ու նրբությունների մեջ խորամուխ լինելու Դրեզդենում, Փարիզում, Հռոմում:

1834 թվականին բնակություն է հաստատել Կրակովում, որտեղ սրբապատկերներով նկարազարդել է մի շարք ուղղափառ եկեղեցիներ: 1839 թվականին մեկնել է Մոսկվա՝ դասավանդելու տեղի համալսարանի գեղարվեստի ու մաթեմատիկայի ֆակուլտետում: 1844 թվականին վերադարձել է Վարշավա, սկսել է դասավանդել Լեհաստանի մայրաքաղաքի գեղարվեստի դպրոցում: 1871 թվականին Հաձևիչը տեղափոխվել է Կելցե, դասախոսական աշխատանքի անցել տեղի համալսարանում: Կելցեում էլ նա կնքել է իր մահկանացուն: Նրա աճյունը տեղափոխել են Վարշավա և հողին հանձնել Պովանզկովյան գերեզմանատանը:

Հաձևիչը հեղինակել է բազմաթիվ դիմանկարներ, կրոնական թեմաներով նկարներ, սակայն նրան մեծ համբավ են բերել հատկապես պատմական թեմաներով ստեղծած երկերը. ուսումնասիրողները դրանք հաճախ համեմատում են իտալական Վերածննդի վարպետների բարձրարվեստ աշխատանքների հետ:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռաֆալ Հաձևիչի ստեղծագործությունները պահվում են Լվովի կերպարվեստի պատկերասրահում, Կելցեի ազգային թանգարանում, մասնավոր հավաքածուներում: Նրա ընտիր գործերից են հետևյալ նկարները.

  • Սուրբ Նորբերտ (Portret Świętego Norberta, 1826)
  • Անտոնինա Չիշկովսկայի դիմանկարը (Portret Antoniny Czyszkowskiej, 1828)
  • Հովհաննես Մկրտիչ (Święty Jan Chrzciciel według Rafaela, 1831)
  • Կնոջ դիմանկարը (Portret żony – Anastazji z Głowackich, 1834)
  • Սալոմեն՝ Հովհաննես Մկրտչի գլխով (Salome z głową Świętego Jana Chrzciciela, 1835)
  • Սուրբ Պրաքսեդա (Święta Praksedarycina)
  • Սուրբ Վալենտին (Święty Walenty pielęgnujący chorych, 1839)
  • Դանթեի «Աստվածային կատակերգության» նկարազարդումներից (Ugolino (1843) – ilustracja do Boskiej komedii Dantego – piekło)
  • Գեներալ Հենրիկ Կամենսկու մահը (Śmierć generała Henryka Kamieńskiego pod Ostrołęką)
  • Միխալ Վիշնևսկու դիմանկարը (Portret Michała Wiszniewskiego)
  • Նկարչի մոր դիմանկարը (Portret matki artysty, 1850)

Հաձևիչը մի շարք օֆորտներ (փորագրանկարներ) է պատրաստել իր հեղինակած նկարների հիման վրա: Դրանցից են՝

  • Հուդիթը՝ Հողոփեռնեսի գլխով (Judyta z głową Holofernesa)
  • Ծեր հրեան (Stary Żyd)
  • Ինքնանկար (Autoportret)

Նկարչի որոշ ստեղծագործություններ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ (19391945) կորստյան են մատնվել: Դրանց շարքում են՝

  • Յուզեֆ Տրուկոլասկցու դիմանկարը (Portret Józefy z Trukolaskich – Ledóchowskiej, 1829)
  • Լյուդվիկ Ռոստավեցկին (Ludwik Rostawiecki, 1838)
  • Պետրոս Առաքյալը (Święty Piotr, 1855)
  • Սուրբ Ավգուստինի վեճը (Dysputa Świętego Augustyna)
  • Անտոնի Բրոդովսկու դիմանկարը (Portret Antoniego Brodowskiego)

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • J. Derwojed, Hadziewicz Rafał, [w:] Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających. Malarze, rzeźbiarze, graficy, t. 3, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1979, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wyd. PAN, s. 6-10 (tu, bogata bibl.).
  • J. Puciata-Pawłowska, Rafał Hadziewicz 1803–1886. Życie i twórczość, „Teka Komisji Historii Sztuki”, t. 2, Toruń 1961.

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Biblioteka warszawska, Volume 2; Éditeur:A. Krasiński, 1868 - Original provenant de l'Université de Harvard.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]