Ռաիլ Կուզեև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռաիլ Կուզեև
Ծնվել էհունվարի 10, 1929(1929-01-10)
Ամինևո, Q4070089?, Չիշմինսկի շրջան, Ռուսաստան
Մահացել էօգոստոսի 2, 2005(2005-08-02) (76 տարեկանում)
Ուֆա, Բաշկորտոստան, Ռուսաստան
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Մասնագիտությունգիտնական
Հաստատություն(ներ)Բաշկորտոստանի պետական համալսարան
Գործունեության ոլորտպատմություն
Ալմա մատերԲաշկորտոստանի պետական համալսարան
Գիտական աստիճանպատմական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինռուսերեն
ՊարգևներԺողովուրդների բարեկամության շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և Պատվո շքանշան

Ռաիլ Գումերովիչ Կուզեև (բաշկիրերեն՝ Рәил Ғүмәр улы Кузеев, հունվարի 10, 1929(1929-01-10), Ամինևո, Q4070089?, Չիշմինսկի շրջան, Ռուսաստան - օգոստոսի 2, 2005(2005-08-02), Ուֆա, Բաշկորտոստան, Ռուսաստան), գիտնական ազգագրագետ, պատմաբան, ուսումնասիրել է Միջին Պովոլժիեի և Ուրալի ժողովուրդների կենցաղը, մշակույթը, էթնիկ պատմությունը և ծագումը։ Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ, Բաշկորտոստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս։ Ուֆա քաղաքի պատվավոր քաղաքացի է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռաիլ Գումերովիչ Կուզեևը ծնվել է 1929 թվականի հունվարի 29-ին Բաշկորտոստանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Ուֆիմի շրջանի Ամինևո գյուղում։ Պատմաբան Ռուստեմ Գումերովիչ Կուզեևի եղբայրն է, որը Բաշկիրիայի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ռեկտորն էր։

Բաշկորտոստանի պետական համալսարանի պատմական ֆակուլտետի առաջին շրջանավարտներից մեկն է եղել։ Գիտնականի առաջին աշխատանքներից են եղել «400 տարի ռուս ժողովրդի հետ. Բաշկորտոստանի միավորումը Ռուսական պետության հետ և դրա պատմական նշանակությունը» և «Բաշկիրների պատմական ազգագրության ուրվագծեր» մենագրությունները։ Ազգագրագետի մեծ հասարակական աշխատանքը նշանավորվել է «Խորհրդային միության ու արտասահմանի բարեկամության և մշակութային կապերի մեջ ներդրման մեջ պատվավոր շքանշանով» (1983 թվական)[1]։

Ընտրվել է ԲԻԽՍՀ Բարձրագույն խորհրդի 9-րդ գումարման պատգամավոր։

Մահացել է 2005 թվականի օգոստոսի 2-ին[2]։

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական գործունեությունը եղել է ժողովուրդների հոգևոր և նյութական մշակույթի ուսումնասիրությունը։ Ռ. Գ. Կուզեևի կարևորագույն աշխատանքները նվիրված էին բաշկիր ժողովրդի ծագումնաբանության և էթնիկ պատմության ուսումնասիրմանը։

1955—1961 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԳԱԱ ԲՖ Պատմության ինստիտուտի պատմության, հնագիտության և ազգագրության մասնաբաժնի վարիչ, 1960—1987 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԱԱ ԲՖ նախագահության ղեկավար, իսկ 1983 թվականին՝ Ռուսաստանի ԳԱ Ուֆիմի գիտական կենտրոնի Ուրալի ժողովուրդների և հնագիտության ու ազգագրության թանգարանի վարիչ։ 1994-1997 թվականներին եղել է Ռուսական ազգագրագետների և մարդաբանների միավորման նախագահը։ 1995-1996 թվականներին եղել է Բաշկորտոստանի գիտությունների ակադեմիայի փոխնախագահի պաշտոնակատարը[1]։

1999-2001 թվականներին եղել է Ռուսաստանի ԳԱ Ուֆիմի գիտական կենտրոնի ազգաբանական հետազոտությունների կենտրոնի նախագահ-կազմակերպիչ։ 2001-2005 թվականներին եղել է ՌԳԱ խորհրդական։

Գիտական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Кузеев Р. Г.  Проблемы этнической истории народов Среднего Поволжья и Южного Урала с середины второй половины I тыс. н. э. до XVI в.
  • Кузеев Р. Г.  Историческая этнография башкирского народа. Уфа.
  • Кузеев Р. Г.  Происхождение башкирского народа: Этнический состав, история расселения. — М.: Наука, 1974. — 572 с. — 2400 экз. (в пер.)
  • Кузеев Р. Г.  Очерки исторической этнографии башкир։ Родоплеменные организации башкир в XVII—XVIII вв. Уфа
  • Кузеев Р. Г.  Народы Среднего Поволжья и Южного Урала։ Этногенетический взгляд на историю. М.։ Наука.
  • Кузеев Р. Г.  Национальные движения в Волго-Уральском регионе и федерализм в России // Этничность и власть в полиэтнических регионах. М.։ Наука.
  • Кузеев Р. Г.  Государственная программа «Народы Башкортостана». Уфа.
  • Кузеев Р. Г.  Декоративное творчество башкирского народа. Уфа.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Кузеев Раиль Гумерович // Сайт Уфимского научного центра РАН
  2. Раиль Гумерович Кузеев (1929—2005): Некролог // Этнографическое обозрение / Институт этнологии и антропологии им. Н. Н. Миклухо-Маклая РАН; /13912. — Москва: Наука, 2006. — С. 187—190.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Кузеев Раиль Гумерович։ Библиографический указатель. 4-е изд., испр. и доп. / Сост. З.А. Мамаева. — Уфа.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]