Ջուր-Ջուր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջուր-Ջուր
Джур-Джур
Dhzur-Dhzur1.JPG
Տեսակջրվեժ
ԵրկիրFlag of Ukraine.svg Ուկրաինա և Flag of Russia.svg Ռուսաստան
ՎայրՂրիմի լեռներ
Մասն էՈւլու Ուզեն Արևելյան
Ջրածախս0,27 մ³/վայրկյան
Բարձրություն (ԲԾՄ)468 մ
Հարաբերական
բարձրություն
15 մետր
Կոորդինատներ: 44°48′11.808000100003″ հս․ լ. 34°28′2.532000100009″ ավ. ե. / 44.80328000002777600° հս․. լ. 34.46737000002777762° ավ. ե. / 44.80328000002777600; 34.46737000002777762

Ջուր-Ջուր (ռուս.՝ Джур-Джур), Ղրիմի ամենաջրառատ ջրվեժը, որը գտնվում է Ալուշտայի քաղաքային խորհրդի տարածքում՝ Գեներալսկոյե գյուղի մոտակայքում, Խապխալի կիրճում: Գտնվում է Ուլու Ուզեն Արևելյան գետի վրա: Ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 468 մետր[1]: Ուլու Ուզեն Արևելյան գետը 15 մետր բարձրությունից թափվում է ներքև՝ առաջացնելով այս ջրվեժը: Դրա միջին տարեկան ծախսը կազմում է 270 լիտր/վայրկյան[1]: Նույնիսկ ամենաչորային տարիներին ջրի հոսքը չի փոփոխվում:

Անվան ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջրվեժին անվանում են նաև «Շառաչող»[2][3][4], պատճառը արագահոս լինելն է[5]: Ըստ վարկածի այն առաջացել է հայերեն ջուր[6][7], կամ պարսկերեն «ջուր»՝ շառաչող անվանումից[8]:

Ջրվեժի շրջակայք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջուր-Ջուր ջրվեժ

Խախպալի կիրճը և Ջուր-Ջուր ջրվեժը 1974 թվականին հայտարարվել են արգելոց: Խախպալի արգելոցի ընդհանուր տարածքը 250 հեկտար է:

Գեներալսկոյե գյուղի մոտ ամֆիթատրոնաձև բարձրանում են Դեմերջի յայլայի լեռները հյուսիս-արևմուտքից և Կարաբի յայլայի լեռները՝ հյուսիս-արևելքից: Սրանց միջև ձգվում են Թիրքեի լեռները: Տարածքը խիտ անտառապատ է՝ հարուստ գետային կասկադներով:

Այստեղէ գտնվում նաև Ջուր-Ջուր քարանձավը՝ 750 մետր երկարությամբ: Քարնձավը անտառապատ է: Այստեղ բնորոշ ծառատեսակներից են՝ բոխի, հաճարենի, կաղնի, լորենի, արոսենի, տիզենի, հոնի, կաղնի ոսկեգույն, սոճի ղրիմյան:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Ена В. Г. Заповедные ландшафты Крыма, Симферополь «Таврия», 1989, с. 83
  2. Все о Крыме. Стр. 287 // «Каравелла», 1998.
  3. Крым; путеводитель. Стр. 150 // Моисей Яковлевич Олинский. Крым, 1966.
  4. Примечательные природные ландшафты СССР и их охрана. Стр. 90 // Лев Константинович Шапошников. Наука, 1967.
  5. Исиков В.П., Литвинов П.А., Литвинова Г.Б. Атлас достопримечательностей Крыма (издание второе, дополненное) Судак, Сталкер 2008 464 с. ISBN 966-572-806-7, стр 178
  6. Абраамян Г. С., Мурзаев Э. М. Армянская географическая терминология // Вопросы ономастики. — Свердловск: [УрГУ], 1982. — В. 15. — С. 81.
  7. Эд. Мурзаев / Словарь народных географических терминов, 1984 стр. 154
  8. Ахаев А. Н. «Имена Крыма (Этимологический словарь топонимов Крыма)»: Джур-Джур иран. джур — журчание бегущей воды. Джурла иран. джурла — бегущая вода

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ена В. Г. Заповедные ландшафты Крыма, Симферополь «Таврия», 1989
  • Крюкова И. В. «Ботанические экскурсии по горному Крыму». Киев: Стилос, 2005
  • Крым: Книга рекордов/авторы-составители А. А. Прусаков, Е. Д. Козлов.-Симферополь: «СОНАТ», 1999.-288 с, ил.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]