Jump to content

Ջուզեպե Ունգարետի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ջուզեպե Ունգարետի
իտալ.՝ Giuseppe Ungaretti
Ծնվել էփետրվարի 8, 1888(1888-02-08)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԱլեքսանդրիա, Եգիպտոս[4]
Վախճանվել էհունիսի 1, 1970(1970-06-01)[1][5][4][…] (82 տարեկան) կամ հունիսի 2, 1970(1970-06-02)[1][2][6] (82 տարեկան)
Վախճանի վայրՄիլան, Իտալիա[4]
ԳերեզմանԿամպո Վերանո[7]
Մասնագիտությունբանաստեղծ, թարգմանիչ, լրագրող, ակնարկագիր, գրող, համալսարանի դասախոս և լիբրետիստ
Լեզուֆրանսերեն և իտալերեն
Քաղաքացիություն Իտալիա և  Իտալիայի թագավորություն
ԿրթությունՓարիզի համալսարան
ԱնդամակցությունԲավարիայի գեղարվեստի ակադեմիա
ԿուսակցությունԱզգային ֆաշիստական կուսակցություն
ԱշխատավայրՍան Պաուլուի համալսարան և Հռոմի Սապիենզա համալսարան
Պարգևներ
Համատեղ ապրողBruna Bianco?[8]
Изображение автографа
 Giuseppe Ungaretti Վիքիպահեստում

Ջուզեպե Ունգարետի ( իտալ.՝ Giuseppe Ungaretti. փետրվարի 8, 1888(1888-02-08)[1][2][3][…], Ալեքսանդրիա, Եգիպտոս[4] - հունիսի 1, 1970(1970-06-01)[1][5][4][…] կամ հունիսի 2, 1970(1970-06-02)[1][2][6], Միլան, Իտալիա[4]), իտալացի մոդեռնիստ բանաստեղծ, թարգմանիչ, լրագրող, ակնարկագիր, քննադատ, գիտնական: Համարվում է իտալական հերմետիզմի հիմնադիրներից, 20-րդ դարի իտալական գրականության ամենաակնառու ներկայացուցիչներից մեկը: Պոեզիայի ասպարեզում իր նորամուտը կատարել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ խրամատներում կռվելիս՝ հրատարակելով իր ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը՝ «L'allegria»-ն («Ցնծություն»-ը)։ Արժանացել է Մոնտեֆելտրոյի ( 1960 ), Էտնա-Տաորմինայի ( 1966 ) իտալական, ինչպես նաև Նոյշտադտի միջազգային գրական մրցանակների ( 1970 )։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է իտալական Լուկկա քաղաքի մերձակայքից Եգիպտոս գաղթածների ընտանիքում: Նրա հայրը աշխատել է Սուեզի ջրանցքի շինարարությունում: Պատանության տարիներին Ջուզեպեն հետաքրքրվել է Լեոպարդիի, Բոդլերի և Մալարմեի պոեզիայով, ինչպես նաև Նիցշեի փիլիսոփայությամբ: 1912-1914 թվականներին Ունգարետին ապրել է Փարիզում, որտեղ հանդիպել է Ապոլիների, Պիկասոյի, Կիրիկոյի, Մոդիլիանիի և Բրաքի հետ, հաճախել է Բերգսոնի դասախոսություններին Սորբոնում: Որպես կամավոր՝ մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին:

1910-ականների վերջին և 1920-ականների սկզբին նա գաղափարապես մոտ էր իտալական ֆաշիզմին և Բենիտո Մուսոլինիի հետ աշխատել է որպես ֆաշիստական թերթի թղթակից (վերջինիս հանդիպել, ծանոթացել էր սոցիալիզմին հարելու ժամանակաշրջանում[9])։ Ունգարետիի «Թաղված նավահանգիստ» բանաստեղծությունների ժողովածուի երկրորդ հրատարակությունը 1923 թվականին լույս է տեսել Մուսոլինիի նախաբանով։ 1928 թվականին գրողը կաթոլիկություն է ընդունել։ 1936- ից 1942 թվականներին ապրել է Բրազիլիայում։ 1942 թվականին նա ընտրվել է Իտալիայի ակադեմիայի անդամ և դարձել ժամանակակից գրականության պրոֆեսոր Հռոմի համալսարանում, որտեղ դասավանդել է մինչև 1958 թվականը։

Մահացել է բրոնխոթոքախտից: Թաղվել է Հռոմի Կամպո Վերանո գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկզբում Ունգարետին ֆուտուրիստական շրջանակի անդամ էր (Սոֆիչիի, Պապինիի, Պալացեսկիի հետ): Հետագայում Սալվատորե Քվազիմոդոյի և Էուջենիո Մոնտալեի հետ դարձել է իտալական հերմետիզմի հիմնադիրներից մեկը: Թարգմանել է Շեքսպիրի, Ռասինի, Գոնգորայի, Մալարմեի, Ռիլկեի և Էլիոթի ստեղծագործություններից:

Մեծարում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իտալական Մոնտեֆելտրո ( 1960 ) և Էտնա-Տաորմինա ( 1966 ) գրական մրցանակների, ինչպես նաև Նոյշտադտի միջազգային մրցանակի ( 1970 ) դափնեկիր է։ Նրա բանաստեղծությունների հիման վրա երաժշտություն են գրել կոմպոզիտորներ Հ. Վ. Հենցեն, Է. Քարթերը, Հ. Հոլիգերը։

Երկեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բանաստեղծական ժողովածուներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Il Porto Sepolto («Թաղված նավահանգիստը», 1916)
  • Allegria di Naufragi («Նավաբեկության ցնծությունը», 1919 )
  • Il Porto Sepolto («Թաղված նավահանգիստը», 1923 )
  • L’Allegria («Ցնծություն», 1931 )
  • Sentimento del Tempo («Ժամանակի զգացողություն», 1933 )
  • La guerra («Պատերազմը», 1947 )
  • Il Dolore («Ցավը», 1947 )
  • Gridasti: Soffoco... («Գոռացիր՝ խեղդվո՜ւմ եմ...», 1950 )
  • La Terra Promessa («Ավետյաց երկիրը», 1950 )
  • Un grido e Paesaggi («Ճիչ և բնապատկերներ», 1952 )
  • Poesie disperse («Ցաքուցրիվ բանաստեղծություններ», 1915—1927) ( 1959 )
  • Il Taccuino del Vecchio («Ծերունու ծոցատետրը», 1960 )
  • Dialogo («Երկխոսություն», 1968 )
  • Vita d'un uomo. Tutte le poesie («Մի մարդու կյանք». պոեզիան ամբողջությամբ 1969 )

Արձակ և էսսեներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • II povero nella città ( 1949 )
  • Il Deserto e dopo ( 1961 )

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 4 5 6 Istituto dell'Enciclopedia Italiana Enciclopedia on line (իտալ.)
  2. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 1 2 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú Cultural (порт.) — São Paulo: Itaú Cultural, 2001. — ISBN 978-85-7979-060-7
  4. 1 2 3 4 5 6 Archivio Storico Ricordi — 1808.
  5. 1 2 Giuseppe Ungaretti (իսպ.)
  6. 1 2 BeWeB
  7. ↑ Find A Grave — 1996.
  8. ↑ https://www.fondazionemondadori.it/introduzione-ai-fondi/bruna-angela-bianco/
  9. ↑ Luigi Pacella, Profilo di Letteratura italiana, "Giuseppe Ungaretti: La biografia", on Novecento letterario.it Արխիվացված 7 Սեպտեմբեր 2019 Wayback Machine, "...nel 1915 conobbe anche Benito Mussolini e ne divenne amico" ("...in 1915 he met also Benito Mussolini and became one of his friends").

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Պաշտոնական կայք (Իտալերեն)
  • Stellardi, Giuseppe (2002). «Ungaretti, Giuseppe». The Oxford Companion to Italian Literature. Oxford: Oxford University Press. Վերցված է 2025 թ․ օգոստոսի 4-ին.
  • https://www.treccani.it/enciclopedia/giuseppe-ungaretti_(Dizionario-Biografico)|first=Stefano|last=Colangelo|title=UNGARETTI
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջուզեպե Ունգարետի» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ջուզեպե_Ունգարետի&oldid=10675918» էջից