Ջուդիթ Բաթլեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջուդիթ Բաթլեր
անգլ.՝ Judith Butler
JudithButler2013.jpg
Ծնվել է փետրվարի 24, 1956({{padleft:1956|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2] (62 տարեկան)
Ծննդավայր Քլիվլենդ, Օհայո, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Ազգություն Ամերիկացի
Կրթություն Եյլի համալսարան
Ազդվել է Միշել Ֆուկո
Մասնագիտություն փիլիսոփա, գրող, համալսարանի պրոֆեսոր, սոցիոլոգ, գրական քննադատ, ֆեմինիստ և լրագրող
Աշխատավայր Ուեսլեական համալսարան, Կալիֆորնիայի համալսարան, Բերքլի և Եվրոպական բարձրագույն դպրոց
Պարգևներ և
մրցանակներ
Գուգենհայմի կրթաթոշակ Թեոդոր Ադորնոյի պարգև Lysenko Prize Albertus-Magnus professorate Brudner Prize և Q55455135?[3]
Judith Butler Վիքիպահեստում

Ջուդիթ Բաթլեր (անգլ.՝ Judith Butler, փետրվարի 24, 1956({{padleft:1956|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][2], Քլիվլենդ, Օհայո, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, Օհայո, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), ամերիկացի փիլիսոփա, գրականագետ[4], պոստստրուկտուրալիզմի ներկայացուցիչն է։ Մեծ ներդրում է ունեցել ֆեմինիզմի, քաղաքական փիլիսոփայության, քվիր տեսության և բարոյագիտության ուսումնասիրման մեջ[5][6]: 1993 թվականից նա դասավանդել է Կալիֆոռնիայի համալսարանում[7]: Բաթլերն ավելի հայտնի իր «Սեռի խնդիր. ֆեմինիզմ և ինքնության տապալում» և «Մարմիններ, որոնք իմաստ ունեն» գրքերով:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջուդիթ Բաթլերը ծնվել է 1956 թվականի փետրվարի 24-ին, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Օհայո նահանգի Քլիվլենդ քաղաքում[8], ռուս և հունգարացու ծագմամբ հրեաների ընտանիքում[9]: Նրա մայրական տատի ընտանիքի մեծ մասը զոհվել էին Հոլոքոստի ժամանակ[10]: Որպես երեխա և դեռահաս, նա հաճախել է և՛ Հրեական դպրոց, և՛ հրեական էթիկայի հատուկ դասընթացների, որտեղ նա ստացել է իր «առաջին փիլիսոփայության մարզումը»: Բաթլերը 2010 թվականին Haaretz հարցազրույցում ասել է, որ ինքը հրեական էթիկայի դասերի է սկսել հաճախ 14 տարեկանից, և դրանք իր Հրեական դպրոցի կողմից ստեղծված էին նրա համար որպես պատժատեսակ, քանի որ նա դասարում «չափազանց շատախոս էր»[10]: Բաթլերը նաև նշեց, որ նա «ոգևորված էր» այդ դաստիարակչական մտահաղացումների համար, և երբ նրան հարցրեցին, թե ինչ է ուզում սովորել այդ հատուկ դասընթացների ժամանակ, նա պատասխանում է երեք հարցով, որոնք այդ ժամանակ շատ կարևոր էին վերջինիս համար. «Ինչո՞ւ է Սպինոզան հեռացվել սինագոգից, Կարո՞ղ էր գերմանական իդեալիզմը  պատասխանատվության ենթարկեն նացիզմին, և Ինչպե՞ս պետք է մեկ հասկանա գոյաբանական աստվածաբանությունը, ներառյալ Մարտին Բաբերի աշխատությունները[11]: Սովորել է Բենինգտոնյան քոլեջում, այնուհետև Յեյլի համալսարանում ուսումնասիրել է փիլիսոփայություն, այնտեղ էլ 1978 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան, 1984 թվականին՝ դոկտորի աստիճան[12]։ Նա մի ուսումնական տարի է անցկացրել Հայդելբերգի համալսարանում որպես Ֆուլբրայթի ծրագիր սովորող[13]:

Նա դասավանդել է Ուեսլեյան համալսարանում, Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարանում և նախքան 1993 թվականին կմիանար Կալիֆոռնիայի համալսարանին՝ դասավանդել է Ջոն Հոփկինսի համալսարանում[14]: 2002 թվականին Ամստերդամի համալսարանում նա զբաղեցրել է Փիլիսոփայության Սպինոզայի ամբիոնը[15]: Բացի այդ, նա Կոլումբիայի համալսարանում անդամակցվեց անգլերենի և համեմատական գրականության ֆակուլտետին, որպես Wun Tsun Tam Mellon հումանիտար գիտությունների այցելու պրոֆեսոր[16][17][18][19]:

1993 թվականից՝ Կալիֆոռնիայի Բերկլիի համալսարանի հռետորիկայի և համեմատական գրականության պրոֆեսոր է։ Հետազոտության հիմնական առարկան հետստրուկտուրալիսմն էր արևմտյան ֆեմինիստական տեսության, փիլիսոփայական ֆանտաստիկայի և սեքսուալության շրջանակներում։ Նրա վերջին աշխատանքն ուղղված է հրեական փիլիսոփայության ուսումնասիրությանը։

Ակնարկ գլխավոր ստեղծագործություններին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կատարողական ակտեր և Գենդերային սահմանադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս էսսեում Ջուդիթ Բաթլերը գերդերային պերֆորմատիվության համար առաջարկում է իր տեսությունը: Նա սկսում է  գենդերային պերֆորմատիվության իր տեսությունը ֆեմինիստական ֆենոմենոլոգիական տեսանկյունից: Նա ենթադրում էր, որ և՛ ֆենոմենոլոգիայի, և՛ ֆեմինիզմի տեսությունները հիմնավել են «ապրելու փորձ»-ից[20]: Բացի այդ, ի համեմատիտություն ֆենոմենոլոգիստ Մորիս Մերսլո-Պոնտի և ֆեմինիստ Սիմոն դե Բովուարի, Բաթլերը պնդում էր, որ երկու տեսություններն էլ դիտում են սեքսուալ մարմինը որպես պատմական գաղափար կամ իրավիճակ. նա ընդունում է այս հասկացությունը "սեռերի միւև տարբերությունը, ինչպիսին է փաստացի կենսաբանականը, և գենդերը, որպես մշակութային մեկնություն"[20]: Տեսությունների նման համադրությունը կարևոր դեր ունի Բաթլերի «թատերական» կամ կատարողական սեռերը հասարակության մեջ կարծիքի համար:

Քաղաքական ակտիվություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բաթլերի վաղ քաղաքական ակտիվությունը հիմնականում կենտրոնացված էր կասկածելի և ֆեմինիստական խնդիրների շուրջը, մի ժամանակ ծառայել նաև որպես Միջազգային հոմոսքեսուալների և լեսբուհիների իրավունքների հանձնաժողովի ակտիվիստ: Տարիների ընթացքում նա հատկապես ակտիվ է եղել գեյերի և լեսբուհիների իրավունքների պաշտպանության հարցում, ինչպես նաև հակապատերազմական շարժումների նկատմամբ[21]: Նաև նաև գրել և խոսել է խնդիրների մասին սկսած գեյերի ամուսնության դրական կողմերի մինչև Իրաքի և Աֆղանստանի պատերազմների, Գուանտանամո Բեյում ձերբակալված բանտարկյալների մասին:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջուդիթ Բաթլերը ներկայումս ապրում է Բերկլի շրջանում իր կնոջ Վենդի Բրաունի և իր որդու հետ[22]:

Հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 SNAC
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. http://www.u-bordeaux-montaigne.fr/fr/universite/decouvrir-bordeaux-montaigne/histoire-d-universite.html
  4. Kearns Gerry (2013)։ «The Butler affair and the geopolitics of identity»։ Environment and Planning D: Society and Space 31: 191–207։ doi:10.1068/d1713 
  5. Halberstam Jack։ «An audio overview of queer theory in English and Turkish by Jack Halberstam»։ Վերցված է մայիսի 29, 2014 
  6. «Judith Butler» 
  7. «Judith Butler, European Graduate School»։ Վերցված է հուլիսի 14, 2015 
  8. Maclay, Kathleen (մարտի 19, 2009)։ «Judith Butler wins Mellon Award»։ UC Berkeley News. Media Relations։ Վերցված է մարտի 1, 2010 
  9. Regina Michalik (May 2001)։ «Interview with Judith Butler»։ Lola Press։ Վերցված է մարտի 1, 2010 
  10. 10,0 10,1 Udi Aloni (փետրվարի 24, 2010)։ «Judith Butler: As a Jew, I was taught it was ethically imperative to speak up»։ Haaretz։ Վերցված է հոկտեմբերի 9, 2013 
  11. «Judith Butler and Michael Roth: A Conversation at Wesleyan University's Center for Humanities»։ Wesleyan University 
  12. «Tanner Lecture on Human Values: 2004–2005 Lecture Series»։ UC Berkeley։ March 2005։ Վերցված է March 1, 2010 
  13. Eva von Redecker: Zur Aktualität von Judith Butler. Einleitung in ihr Werk. Wiesbaden 2011, S. 22.
  14. Maclay, Kathleen (March 19, 2009)։ «Judith Butler wins Mellon Award»։ UC Berkeley News. Media Relations։ Վերցված է March 1, 2010 
  15. http://www.uva.nl/en/disciplines/philosophy/home/components-centrecolumn/the-spinoza-chair.html
  16. «Judith Butler to Join Columbia U. as a Visiting Professor.»։ Chronicle of Higher Education։ October 20, 2010։ Վերցված է February 1, 2011 
  17. Woolfe, Zachary (October 10, 2010)։ «Professor trouble! Post-structuralist star Judith Butler headed to Columbia.»։ New York, New York: Capital New York։ Վերցված է February 1, 2011 
  18. http://columbialion.com/blog/two-hours-in-the-shadow-of-judith-butler/
  19. http://socialdifference.columbia.edu/people/judith-butler
  20. 20,0 20,1 Butler Judith (1988)։ «Performative Acts and Gender Constitution: An Essay in Phenomenology and Feminist Theory»։ Theatre Journal Vol. 40 No. 4, pp.519 - 531 
  21. «Judith Butler»։ McGill Reporter։ McGill։ Վերցված է 9 October 2013 
  22. http://nymag.com/thecut/2016/06/judith-butler-c-v-r.html