Ջորջ Քեդլ Փրայս
Ջորջ Քեդլ Փրայս (հունվարի 15, 1919[1][2][3], Բելիզ (քաղաք), British Honduras[3] - սեպտեմբերի 19, 2011[4][1][2][…], Բելիզ (քաղաք), Բելիզ[3]), բելիզացի քաղաքական և պետական գործիչ էր, ով կարևոր դեր է խաղացել երկրի պատմության մեջ: Նա ղեկավարել է Բելիզի կառավարությունը 1961-1984 թվականներին և 1989-1993 թվականներին՝ դառնալով անկախ Բելիզի առաջին վարչապետը: Փրայսը համարվում է երկրի անկախության գլխավոր ճարտարապետներից մեկը, և նրան հաճախ կոչում են «Ազգի Հայր»: Նրա ղեկավարությամբ Բելիզիան կայացավ որպես անկախ պետություն, իսկ նա իր ազդեցությունը պահպանեց քաղաքական դաշտում մինչև 1996 թվականը՝ կուսակցական ղեկավարությունից թոշակի անցնելը:
Փրայսը քաղաքականություն մտավ 1947 թվականին՝ ընտրվելով Բելիզի քաղաքային խորհրդի կազմում: 1949 թվականին, բրիտանական հոնդուրասյան դոլարի արժեզրկումից հետո, նա մի խումբ քաղաքացիների հետ ստեղծեց Ժողովրդական կոմիտեն՝ սկիզբ դնելով «խաղաղ և կառուցողական բելիզյան հեղափոխությանը»: 1950 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Փրայսը հիմնադրեց Ժողովրդական միացյալ կուսակցությունը, որը նա ղեկավարեց ավելի քան չորս տասնամյակ: Կուսակցության նպատակը Բրիտանական Հոնդուրասի՝ որպես բրիտանական գաղութի, քաղաքական և տնտեսական անկախությունն էր:[5]
Վաղ կյանք և կրթություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ջորջ Փրայսը ծնվել է Բելիզ քաղաքում, այն ժամանակվա բրիտանական Հոնդուրասում, Ուիլյամ և Իռեն (ծնվ. Էսկալանտ) Փրայսի ընտանիքում: Նա ուներ ութ քույր և երկու եղբայր[6]։
Ջորջ Քեդլ Փրայսը իր սկզբնական կրթությունը ստացել է Holy Redeemer Primary School-ում և St. John's College High School-ում (SJC): 1931 թվականի ավերիչ փոթորկի ժամանակ, որը կործանեց SJC-ի շենքը Լոյոլա այգում, Փրայսը կարողացավ փրկվել՝ լողալով փլուզված շինության բեկորների միջով: Իր կրթության ընթացքում՝ ճիզվիտների ազդեցության ներքո, նա ծանոթացավ կաթոլիկական սոցիալական արդարության գաղափարներին, հատկապես Rerum Novarum-ի ուսմունքներին, որոնք ձևավորեցին նրա ապագա քաղաքական և սոցիալական աշխարհայացքը[7]։ Ուսումը ավարտելուց հետո երիտասարդ Ջորջ Փրայսը զգաց քահանայության կոչը և շարունակեց կրթությունը արտերկրում: Սկզբում նա հաճախեց Սուրբ Օգոստինոսի Փոքր ճեմարանը՝ Միսիսսիպիում, ԱՄՆ, իսկ այնուհետև՝ Mayor Seminario Conciliar Գվատեմալայում: Չնայած նա հետագայում ընտրեց աշխարհիկ կյանքը, Փրայսը իր ողջ կյանքի ընթացքում մնաց բարեպաշտ հռոմեական կաթոլիկ: Նա օրական մասնակցում էր պատարագի՝ խորապես հավատարիմ մնալով իր հավատքին:[8]
Եվրոպայում պատերազմը խանգարեց նրան ավարտել ուսումը Հռոմում, և փոխարենը Ջորջ Փրայսը վերադարձավ Բելիզ: Նրան աշխատանքի է ընդունել տեղացի գործարար Ռոբերտ Սիդնի Թուրթոնը՝ որպես իր անձնական քարտուղար։
Քաղաքական կարիերա
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Թուրթոնի աջակցությամբ Ջորջ Փրայսը մասնակցել է Բելիզի քաղաքային խորհրդի ընտրություններին 1944 և 1947 թվականներին, և հաջողություն է ունեցել 1947 թվականին՝ ընտրվելով խորհրդի անդամ: Նրա քաղաքական կարիերան սկսվեց հենց այդ ժամանակ՝ շահելով հանրային վստահությունը և ամրապնդելով իր դիրքերը Բելիզի քաղաքական դաշտում:[9] 1950 թվականին, Ժողովրդական կոմիտեի (ՀԽ) ձևավորումից հետո, Ջորջ Փրայսը նշանակվեց կազմակերպության քարտուղարի օգնական: Հենց նույն տարվա վերջին, նրա հայտնի ելույթում նա պնդեց, որ «Ազգային միաբանությունը» խթանել է ՀԽ-ի գործունեությունը: Միաժամանակ, Փրայսը ուժեղացնում էր իր ազդեցությունը և առաջընթացը քաղաքական դաշտում, իսկ 1956 թվականին, կուսակցական վեճից հետո, նա դարձավ Ժողովրդական Միացյալ Կուսակցության (PUP) առաջնորդ:
1954 թվականին նա ընտրվեց Բրիտանական Հոնդուրասի նորաստեղծ Օրենսդիր ժողովի անդամ,[10] նա նաև 1956-1962 թվականներին Բելիզ քաղաքի քաղաքապետ էր: 1956 թվականին, նա ընտրվեց PUP կուսակցության ղեկավար, և որպես առաջին նախարար նա պաշտոնն ստանձնել է 1961 թվականին: Այն ժամանակ նա ղեկավարում էր այն թիմը, որը սկսեց բանակցությունները Միացյալ Թագավորության հետ Բելիզի անկախության շուրջ: Փրայսը շարունակեց մնալ վարչապետ 1964 թվականին և հետագայում ևս:
1981 թվականին, երբ Բելիզը ստացավ անկախություն, Փրայսը դարձավ երկրի առաջին վարչապետը և արտաքին գործերի նախարար՝ այս պաշտոնը զբաղեցնելով մինչև 1984 թվականը: Այն ժամանակ, սակայն, PUP-ը պարտվեց ընտրություններում Միացյալ Դեմոկրատական Կուսակցության առաջատար Մանուել Էսկվիելի ղեկավարությամբ, և Փրայսը անսպասելիորեն կորցրեց իր տեղը Ներկայացուցիչների պալատում՝ զիջելով այն քաղաքական նորեկին:[11] Փրայսը շարունակեց ղեկավարել PUP-ը Ազգային ժողովից դուրս, մինչդեռ Ֆլորենսիո Մարինը դարձավ ընդդիմության առաջնորդը:[12] 1989 թվականի ընտրություններում, Ջորջ Փրայսը կրկին դարձավ Բելիզի վարչապետ և պահպանեց այդ պաշտոնը մինչև 1993 թվականը, երբ նրան կրկին փոխարինեց Մանուել Էսկվիելը։ 1996 թվականի հոկտեմբերին Փրայսը հայտարարեց, որ հեռանում է կուսակցության ղեկավարի պաշտոնից, և նոյեմբերի 10-ին պաշտոնապես նրան փոխարինեց Սաիդ Մուսան։ Չնայած կուսակցության ղեկավարի պաշտոնը լքելուն՝ Փրայսը մնաց Բելիզի տան անդամ մինչև 2003 թվականի ընտրությունները:
Պատիվներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2000 թվականի սեպտեմբերին Փրայսը դարձավ առաջին մարդը, ով արժանացավ Բելիզի բարձրագույն պարգևին՝ Ազգային հերոսի շքանշանին, այն կարևոր դերի համար, որը նա խաղաց իր երկիրը դեպի անկախություն տանելու գործում: Նման պարգևների է արժանացել Կարիբյան և Կենտրոնական Ամերիկայի այլ երկրներում։ 1982 թվականին նա դարձավ Միացյալ Թագավորության գաղտնի խորհրդի անդամ[5]։
Մահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Փրայսը մահացել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 19-ին, 92 տարեկան հասակում[13]։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 26-ին տեղի ունեցավ հոգեհանգիստը։ Փրայսը հողին հանձնվեց Բելիզ Սիթիի Լորդս Ռիջ գերեզմանատանը:
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.) — LZMK, 1999. — 9272 p.
- 1 2 Munzinger Personen (գերմ.)
- 1 2 3 https://www.blackpast.org/global-african-history/george-cadle-price-1919-2011/
- ↑ http://www.guardian.co.uk/world/2011/sep/20/george-price-obituary
- 1 2 «Belizean Biographies». website. The Belize National Library Service and Information System. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունվարի 20-ին. Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
- ↑ Craig, Meg; Musa, Yasser (2004). George Price: Journey of a Belizean Hero. Belize City, Belize: Factory Books. էջ 5. ISBN 9768111852.
- ↑ Woods, Charles M. Sr.; և այլք: (2015). Years of Grace: The History of Roman Catholic Evangelization in Belize: 1524-2014. Belize City: Roman Catholic Diocese of Belize City-Belmopan. էջեր 327 to 329.
- ↑ Rt. Hon. George Cadle Price – a legend Արխիվացված 2018-11-18 Wayback Machine, Krem Radio, 24 September 2011. (accessed 9 October 2014)
- ↑ Craig, Meg; Musa, Yasser (2004). George Price: Journey of a Belizean Hero. Belize City, Belize: Factory Books. էջ 13. ISBN 9768111852.
- ↑ General Elections 1954 Արխիվացված 2015-09-23 Wayback Machine, Belize Elections and Boundaries Commission. (accessed 19 November 2014)
- ↑ General Election 1984 Արխիվացված 2014-10-16 Wayback Machine, Belize Elections and Boundaries Commission. (accessed 9 October 2014)
- ↑ The Right Honourable George Cadle Price, AmbergrisCaye.com. (accessed 9 October 2014)
- ↑ Gunson, Phil (2011 թ․ սեպտեմբերի 20). «George Price obituary». The Guardian.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը] | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջորջ Քեդլ Փրայս» հոդվածին։ |
| ||||||||||||
