Ջորջ Վաշինգտոն Քարվեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջորջ Վաշինգտոն Քարվեր
անգլ.՝ George Washington Carver
George Washington Carver c1910.jpg
Ծնվել էմոտ. հունվարի 1, 1864(1864-01-01)
Diamond, Նյուտոն շրջան, Միսսուրի, ԱՄՆ
Մահացել էհունվարի 5, 1943(1943-01-05)[1] (79 տարեկան)
Տակսիգի, Ալաբամա, ԱՄՆ[2]
վթար
ԳերեզմանTuskegee University Campus Cemetery[3]
Բնակության վայր(եր)Տակսիգի
ՔաղաքացիությունFlag of the United States (1912-1959).svg ԱՄՆ[4]
Ազգությունաֆրոամերիկացի
Մասնագիտությունբուսաբան, գյուտարար, համալսարանի դասախոս, սնկաբան, քիմիկոս և կենսաբան
Հաստատություն(ներ)Այովա նահանգի համալսարան և Թասքիգիի համալսարան
Գործունեության ոլորտբուսաբանություն, Սնկաբանություն, քիմիա և մանկավարժություն
Ալմա մատերԱյովա նահանգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն
ՊարգևներՍպիմգարնի մեդալ և Ազգային գյուտարարների փառքի սրահ
ԿուսակցությունԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Carver
Ստորագրություն
George Washington Carver signature2.svg
George Washington Carver Վիքիպահեստում

Ջորջ Վաշինգտոն Քարվեր (անգլ.՝ George Washington Carver, մոտ. հունվարի 1, 1864(1864-01-01), Diamond, Նյուտոն շրջան, Միսսուրի, ԱՄՆ - հունվարի 5, 1943(1943-01-05)[1], Տակսիգի, Ալաբամա, ԱՄՆ[2]), ամերիկացի բուսաբան, սնկաբան, քիմիկոս, մանկավարժ, ուսուցիչ և քարոզիչ[5][6][7][8][9]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերը ծնվել է 1864 թվականին կամ 1865 թվականի գարնանը, ստրկության մեջ[10]։ Նրա հայրը, որը ստրուկ էր հարևան ագարակից, մահացել է դժբախտ պատահարից, դեռևս մինչև որդու ծնվելը։ Մորը, քրոջը և հենց իրեն առևանգել են ավազակները և վաճառել են Կենտուկիում։ Նրա առաջին տիրոջը՝ Մոզես Քարվերին հաջողվել է վերադարձնել միայն մանկահասակ Ջորջին, որին նա դաստիարակել է սեփական որդու պես։ Տնկիներ խնամելու իր հմտության շնորհիվ՝ Ջորջն արդեն վաղ տարիքում ձեռք է բերում «բույսերի գիտակի» համբավ։

Քարվերը կարևոր դեր է խաղացել հարավային գյուղատնտեսական մի շարք մշակաբույսերի օգտագործման նոր ձևերի զարգացման գործում, ինչպիսիք են գետնանուշը, քաղցր կարտոֆիլը և սոյան։ Բացի դրանից՝ հարավի աղքատ ագարակատերերին նա սովորեցրել է ցանքաշրջանառության և հողաբարելավման մեթոդները։ Քարվերը հայտնի է դարձել որպես գետնանուշ մարդ (անգլ.՝ Peanut Man):

1896 թվականին Բուքեր Վաշինգտոնը (1856-1915), որը ականավոր մանկավարժ և սևամորթների կրթության համար պայքարող առաջամարտիկ է եղել, հրավիրել է Քարվերին գլխավորելու Տասկիգի ինստիտուտի գյուղատնտեսական բաժինը, որտեղ նա դասավանդել է 47 տարի՝ ընդհուպ մինչև իր մահը։ 1915-1926 թվականներին ինտենսիվորեն զբաղվել է զանազան մշակաբույսերի բերքատվության փորձերով։ Այսպես, Ալաբամա նահանգի քաղաքի բնակիչներին, որոնք մահանում էին սովից (սկզբում բամբակենին էր քայքայել նրանց հողերը, և հետո իրենք էին տուժել երկարաքիթ բզեզների ներխուժումներից), նա առաջարկել է բամբակենու փոխարեն գետնանուշ աճեցնել, որի հիման վրա մշակել էր 105 բաղադրատոմս։ Նա հորինել է քաղցր կարտոֆիլի վերամշակման եղանակներ, ներառյալ ալյուրը, շաքարը, օսլան, կոնֆետները, ներկը, թանաքը և շինարարական որոշ նյութեր։ Համարվում է, որ Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերի գործունեությունը դարձել է այն բանի ապացույցը, որ Ամերիկան հնարավորությունների երկիր էր բոլոր մարդկանց համար։

Քարվերը մահացել է 1943 թվականի հունվարի 5-ին։

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերը մասնագիտացել է սնկաբանության ոլորտում[5]։

ԱՄՆ փոստային նամականիշ

Մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերին է նվիրված «Ամերիկացի հայրիկը» մուլտիպլիկացիոն սերիալի մի դրվագ (2-րդ եթերաշրջան, 13-րդ սերիա), որտեղ նա ներկայացվել է «բացի գետնանուշի յուղից գետնանուշ օգտագործելու ավելի քան 300 եղանակի» գյուտարար։
  • Նրա անունը հիշատակվում է «Կլինիկա» սերիալում (7-րդ եթերաշրջան, 4-րդ սերիա), երբ Թյորկը փորձում էր ապացուցել Կարլին, որ ինքը գիտի իր արմատները։
  • Նա նաև հիշատակվել է «Մեծ պայթյունի տեսությունը» սերիալում (6-րդ եթերաշրջան, 17-րդ սերիա), «Զվարճալի դրոշներ» հաղորդման մեջ։

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1943 թվականի հուլիսի 14-ին Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերի պատվին բացվել է ազգային հուշաձան, որը դարձել է առաջին ազգային հուշարձանը՝ նվիրված ոչ նախագահի և այն էլ սևամորթ մարդու։
  • 1948 թվականին ԱՄՆ-ում նրա պատվին թողարկվել է փոստային նամականիշ։
  • 1970 թվականին Միջազգային աստղագիտական միությունը Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերի անունով է կոչել Լուսնի հակառակ կողմում գտնվող խառնարանը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]