Ջորջ Վաշինգտոն Քարվեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջորջ Վաշինգտոն Քարվեր
անգլ.՝ George Washington Carver
George Washington Carver c1910.jpg
Ծնվել էհունվարի 1, 1864(1864-01-01) կամ հունվար 1864
Diamond, Նյուտոն շրջան, Միսսուրի, ԱՄՆ
Մահացել էհունվարի 5, 1943(1943-01-05)[1]
Տակսիգի, Ալաբամա, ԱՄՆ[2]
վթար
ԳերեզմանTuskegee University Campus Cemetery[3]
Բնակության վայր(եր)Տակսիգի
ՔաղաքացիությունFlag of the United States (1912-1959).svg ԱՄՆ[4]
Ազգությունաֆրոամերիկացի
Մասնագիտությունբուսաբան, գյուտարար, համալսարանի պրոֆեսոր, սնկաբան, քիմիկոս և կենսաբան
Հաստատություն(ներ)Այովա նահանգի համալսարան և Թասքիգիի համալսարան
Գործունեության ոլորտբուսաբանություն, Սնկաբանություն, քիմիա և մանկավարժություն
Ալմա մատերԱյովա նահանգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն
ՊարգևներՍպիմգարնի մեդալ և Ազգային գյուտարարների փառքի սրահ
ԿուսակցությունԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Carver
Ստորագրություն
George Washington Carver signature2.svg
George Washington Carver Վիքիպահեստում

Ջորջ Վաշինգտոն Քարվեր (անգլ.՝ George Washington Carver, հունվարի 1, 1864(1864-01-01) կամ հունվար 1864, Diamond, Նյուտոն շրջան, Միսսուրի, ԱՄՆ - հունվարի 5, 1943(1943-01-05)[1], Տակսիգի, Ալաբամա, ԱՄՆ[2]), ամերիկացի բուսաբան, սնկաբան, քիմիկոս, մանկավարժ, ուսուցիչ և քարոզիչ[5][6][7][8][9]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերը ծնվել է 1864 թվականին կամ 1865 թվականի գարնանը, ստրկության մեջ[10]: Նրա հայրը, որը ստրուկ էր հարևան ագարակից, մահացել է դժբախտ պատահարից, դեռևս մինչև որդու ծնվելը: Մորը, քրոջը և հենց իրեն առևանգել են ավազակները և վաճառել են Կենտուկիում: Նրա առաջին տիրոջը՝ Մոզես Քարվերին հաջողվել է վերադարձնել միայն մանկահասակ Ջորջին, որին նա դաստիարակել է սեփական որդու պես: Տնկիներ խնամելու իր հմտության շնորհիվ՝ Ջորջն արդեն վաղ տարիքում ձեռք է բերում «բույսերի գիտակի» համբավ:

Քարվերը կարևոր դեր է խաղացել հարավային գյուղատնտեսական մի շարք մշակաբույսերի օգտագործման նոր ձևերի զարգացման գործում, ինչպիսիք են գետնանուշը, քաղցր կարտոֆիլը և սոյան: Բացի դրանից՝ հարավի աղքատ ագարակատերերին նա սովորեցրել է ցանքաշրջանառության և հողաբարելավման մեթոդները: Քարվերը հայտնի է դարձել որպես գետնանուշ մարդ (անգլ.՝ Peanut Man):

1896 թվականին Բուքեր Վաշինգտոնը (1856-1915), որը ականավոր մանկավարժ և սևամորթների կրթության համար պայքարող առաջամարտիկ է եղել, հրավիրել է Քարվերին գլխավորելու Տասկիգի ինստիտուտի գյուղատնտեսական բաժինը, որտեղ նա դասավանդել է 47 տարի՝ ընդհուպ մինչև իր մահը: 1915-1926 թվականներին ինտենսիվորեն զբաղվել է զանազան մշակաբույսերի բերքատվության փորձերով: Այսպես, Ալաբամա նահանգի քաղաքի բնակիչներին, որոնք մահանում էին սովից (սկզբում բամբակենին էր քայքայել նրանց հողերը, և հետո իրենք էին տուժել երկարաքիթ բզեզների ներխուժումներից), նա առաջարկել է բամբակենու փոխարեն գետնանուշ աճեցնել, որի հիման վրա մշակել էր 105 բաղադրատոմս: Նա հորինել է քաղցր կարտոֆիլի վերամշակման եղանակներ, ներառյալ ալյուրը, շաքարը, օսլան, կոնֆետները, ներկը, թանաքը և շինարարական որոշ նյութեր: Համարվում է, որ Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերի գործունեությունը դարձել է այն բանի ապացույցը, որ Ամերիկան հնարավորությունների երկիր էր բոլոր մարդկանց համար:

Քարվերը մահացել է 1943 թվականի հունվարի 5-ին:

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերը մասնագիտացել է սնկաբանության ոլորտում[5]:

ԱՄՆ փոստային նամականիշ

Մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերին է նվիրված «Ամերիկացի հայրիկը» մուլտիպլիկացիոն սերիալի մի դրվագ (2-րդ եթերաշրջան, 13-րդ սերիա), որտեղ նա ներկայացվել է «բացի գետնանուշի յուղից գետնանուշ օգտագործելու ավելի քան 300 եղանակի» գյուտարար:
  • Նրա անունը հիշատակվում է «Կլինիկա» սերիալում (7-րդ եթերաշրջան, 4-րդ սերիա), երբ Թյորկը փորձում էր ապացուցել Կարլին, որ ինքը գիտի իր արմատները:
  • Նա նաև հիշատակվել է «Մեծ պայթյունի տեսությունը» սերիալում (6-րդ եթերաշրջան, 17-րդ սերիա), «Զվարճալի դրոշներ» հաղորդման մեջ:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1943 թվականի հուլիսի 14-ին Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերի պատվին բացվել է ազգային հուշաձան, որը դարձել է առաջին ազգային հուշարձանը՝ նվիրված ոչ նախագահի և այն էլ սևամորթ մարդու:
  • 1948 թվականին ԱՄՆ-ում նրա պատվին թողարկվել է փոստային նամականիշ:
  • 1970 թվականին Միջազգային աստղագիտական միությունը Ջորջ Վաշինգտոն Քարվերի անունով է կոչել Լուսնի հակառակ կողմում գտնվող խառնարանը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]