Ջորջ Զեյմս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջորջ Զեյմս
Ծնվել էհունվարի 7, 1934(1934-01-07)
ԾննդավայրԼոձ, Łódź Voivodeship, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն[1]
Մահացել էօգոստոսի 10, 1997(1997-08-10) (63 տարեկան)
Մահվան վայրՄոնրեալ, Մոնրեալի շրջան, Քվեբեկ, Կանադա
ՔաղաքացիությունFlag of Canada (Pantone).svg Կանադա
ԿրթությունՄաքԳիլի համալսարան և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ[2]
Մասնագիտությունգիտնական
ԱշխատավայրՀարվարդի համալսարան
Զբաղեցրած պաշտոններSugihara's Jew?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Գուգենհայմի կրթաթոշակ

Ջորջ Զեյմս (անգլ.՝ George Zames, հունվարի 7, 1934(1934-01-07), Լոձ, Łódź Voivodeship, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն[1] - օգոստոսի 10, 1997(1997-08-10), Մոնրեալ, Մոնրեալի շրջան, Քվեբեկ, Կանադա), լեհ-կանադացի տեսաբան և պրոֆեսոր ՄաքԳիլ համալսարանում, (Մոնրեալ, Քվեբեկ, Կանադա)։ Զեյմսը հայտնի է իր հիմնարար ներդրմամբ ռոբաստային կառավարման տեսության մեջ, և նրան է վերագրվում տարբեր հայտնի արդյունքների զարգացումը, ինչպիսիք են փոքր շահի թեորեմը, պասիվության թեորեմը, մուտք-ելք մեթոդի շրջանակի չափանիշը և առավել հայտնի H∞ կառավարման մեթոդները[3]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջորջ Զեյմսը ծնվել է 1934 թվականի հունվարի 7-ին Լեհաստանի Լոձ քաղաքում՝ հրեական ընտանիքում։ Մեծացել է Վարշավայում։ Զեյմսը և նրա ընտանիքը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին փախել են քաղաքից և տեղափոխվել Կոբե (Ճապոնիա), այնուհետև, վերջապես, անգլո-ֆրանսիական միջազգային կարգավորմամբ Շանհայ։ Ավելի ուշ Զեյմսը նշել է, որ ինքն ու իր ընտանիքը իրենց կյանքով պարտական են Լիտվայում Ճապոնիայի հյուպատոս Չիունե Սուգիհարային՝ իր տրամադրած տարանցիկ վիզայի համար[4]։ Շանհայում Զեյմսը շարունակել է ուսումը, իսկ 1948 թվականին ընտանիքը գաղթել է Կանադա։

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զեյմսը 15 տարեկան հասակում ընդունվել է ՄաքԳիլ համալսարան և ստացել է ինժեներական ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան։ Ավարտելով որպես կուրսում լավագույնը՝ Զեյմսը հաղթել է Աթլոնի կրթաթոշակ Անգլիայում սովորելու համար և տեղափոխվել է կայսերական քոլեջ։ Ավարտելով երկու տարվա ընթացքում՝ նրա խորհրդականներն են դարձել Քոլին Չերին, Դենիս Գաբորը և Ջոն Հյու Ուեսքոտը։ 1956 թվականին Զեյմսը ընդունվել է Մասաչուսեթսի Տեխնոլոգիական ինստիտուտ՝ դոկտորանտուրա սկսելու համար, իսկ 1960 թվականին ստացել է գիտությունների դոկտորի աստիճան «համակարգային վերլուծության ոչ գծային գործողություններ» անվանումով ատենախոսության համար։ Նրան խորհուրդ են տվել Նորբերտ Վիները և Յուկ-Վին Լին[5]։

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1960-1965 թվականներին Զեյմսը տարբեր դասախոսական պաշտոններ է զբաղեցրել Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում և Հարվարդի համալսարանում։ 1965 թվականին Զեյմսը ստացել է Գուգենհայմի անվան կրթաթոշակ և տեղափոխվել ՆԱՍԱ-յի էլեկտրոնային հետազոտական կենտրոն, որտեղ նա հիմնել է կառավարման տեսության և հավելվածների գրասենյակը (OCTA): 1969-ին հայտարարվել է, որ գրասենյակը պետք է փակվի, և 1970-ին Զեյմսը միացել է նորաստեղծ Տրանսպորտի հետազոտման կենտրոնին։ 1972 թվականին Զեյմսը անցկացրել է ստեղծագործական արձակուրդ Իսրայելի Հայֆա քաղաքում գտնվող Թեքնիոնում, իսկ 1974 թվականին վերադարձել է ՄաքԳիլի համալսարան՝ դառնալով պրոֆեսոր և մնալով էլեկտրատեխնիկայի Մակդոնալդ ամբիոնի վարիչ մինչև իր մահը՝ 1997 թվականը։

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զեյմսն ամուսնացած էր Եվայի հետ, որի հետ ծանոթացել էր Իսրայելում։ Նրանք ունեն երկու որդի՝ Էթանը և Ջոնաթանը։

Հետազոտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զեյմսի հետազոտությունները կենտրոնացած են ոչ ճշգրիտ մոդելավորված համակարգերի վրա, որոնք օգտագործում են մուտքային-ելքային մեթոդը, մի մոտեցում, որը տարբերվում է վիճակի տարածությամբ ներկայացումից, որը մի քանի տասնամյակների ընթացքում վերահսկում էր կառավարման տեսությունը։

Նրա աշխատանքի մեծ մասի հիմքում կազմակերպության հաշվին բարդության նվազեցման խնդիրն է[6]

Կառավարման նախագծման նպատակների համար համախառն որակական հատկությունները, ինչպիսիք են հուսալիությունը, կարելի է վերլուծել և կանխատեսել առանց ճշգրիտ մոդելների կամ սինթեզների կախվածության։ Մաթեմատիկական վերլուծությունը ապահովում է տոպոլոգիական գործիքներ, որոնք շատ լավ են համապատասխանում այդ նպատակին, ինչպիսիք են կոմպակտ, սեղմման և ֆիքսված կետի մեթոդները։ Բացի այդ, կառավարման համակարգերի նախագծման ժամանակ, որտեղ մոդելի մեծ անորոշություն կա, հաճախ ավելի կարևոր է գնահատել որակյալ վարքագիծը (կայունություն, տատանումների առկայություն), քան ճշգրիտ հաշվարկել։

Ժառանգություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռոբաստ և ոչ գծային կառավարման միջազգային հանդեսը 2000 թվականին հատուկ թողարկում է հրապարակել Ջորջ Զեյմսի պատվին, որը ներառում է նրա հրապարակումների ամբողջական ցանկը[7]։ Զեյմսի կյանքի և ժառանգության վերաբերյալ ակնարկները հրապարակվել են Ս. Միտերի, Ա. Թանենբաումի, Ջ. Ս. Ուիլմսի կողմից, մի հատորով, որը կազմվել է Զեյմսի 60-ամյակի կապակցությամբ[8]։

Մրցանակներ և պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • IEEE կառավարման համակարգերի գիտության և ճարտարագիտության մրցանակ, 1984 թվական[9][10]
  • Կիլամի մրցանակ, 1995 թվական[11]
  • Ռուֆուս Օլդենբուրգերի մեդալ Ամերիկյան մեքենաշինական ընկերությունից, 1996 թվական[12]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Freebase Data DumpsGoogle.
  2. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  3. S. Mitter, A. Tannenbaum (1998)։ «The Legacy of George Zames»։ IEEE Transactions on Automatic Control 43 (5): 591։ doi:10.1109/TAC.1998.668826։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-06-26-ին։ Վերցված է 2008-07-05 
  4. Willems, J.C. (1998)։ «George Zames, 1934-1997»։ Automatica 34: 285–286։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-07-19-ին։ Վերցված է 2008-07-05 
  5. Zames, G. (1960)։ «Nonlinear operations of system analysis» 
  6. Zames, G. (1996)։ «Input-output feedback stability and robustness, 1959-85»։ IEEE Control Systems Magazine 16 (3): 61–66։ doi:10.1109/37.506399 
  7. Glover, K., Safonov, M.G. (2000)։ «The Publications of George Zames»։ Int. J. Robust Nonlinear Control 10 (11–12): 851–856։ doi:10.1002/1099-1239(200009/10)10:11/12<851::AID-RNC528>3.0.CO;2-3 
  8. Francis Bruce A. (February 1995)։ «Biographical Sketch of George Zames»։ in B. A. Francis։ Feedback Control, Nonlinear Systems, and Complexity։ Lecture Notes in Control and Information Sciences 202։ Berlin: Springer։ Վերցված է 2008-07-04 (չաշխատող հղում)
  9. «IEEE Control Systems Award Recipients»։ IEEE։ Վերցված է Կաղապար:Format date 
  10. «IEEE Control Systems Award»։ IEEE Control Systems Society։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-12-29-ին։ Վերցված է Կաղապար:Format date 
  11. «Killam Award Winners»։ Killam Trusts։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-07-06-ին։ Վերցված է Կաղապար:Format date 
  12. «Rufus Oldenburger Medal»։ American Society of Mechanical Engineers։ Վերցված է Կաղապար:Format date 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]