Ջորջ Բալանչին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջորջ Բալանչին
վրաց.՝ გიორგი მელიტონის ძე ბალანჩივაძე
G. Balanchine (young).jpg
Ծնվել էհունվարի 22, 1904(1904-01-22)[1][2][3][4][5]
ԾննդավայրՍանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն[6]
Մահացել էապրիլի 30, 1983(1983-04-30)[7][8][9][2][4][5] (79 տարեկանում)
Մահվան վայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of the United States.svg ԱՄՆ
ԿրթությունԱ. Վագանովայի անվան ռուսական բալետի ակադեմիա
Ազդվել էՄարիուս Պետիպա
Մասնագիտությունպարուսույց, պարող, բալետմայստեր, բալետի պարող, բեմանկարիչ և սցենարիստ
ԱշխատավայրBallets Russes, School of American Ballet, Ballet Russe de Monte Carlo և Նյու Յորք Սիթի բալետ
ԱմուսինTamara Geva, Վերա Զորինա, Maria Tallchief և Tanaquil Le Clercq
Ծնողներհայր՝ Մելիտոն Բալանչիվաձե
Պարգևներ և
մրցանակներ
Handel Medallion Ազատության նախագահական շքանշան Քենեդու անվան կենտրոնի պատվոգիր և Austrian Decoration for Science and Art
Կայքbalanchine.org
George Balanchine Վիքիպահեստում

Ջորջ Բալանչին (ծնյալ Գեորգի Մելիտոնովիչ Բալանչիվաձե, ռուսերեն՝ Гео́ргий Мелито́нович Баланчива́дзе, վրացերեն՝ გიორგი მელიტონის ძე ბალანჩივაძე, հունվարի 22, 1904(1904-01-22)[1][2][3][4][5], Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն[6] - ապրիլի 30, 1983(1983-04-30)[7][8][9][2][4][5], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[1]), ծնունդով ռուսաստանցի վրաց-ամերիկյան բալետային արտիստ և խորեոգրաֆ (պարուսույց), 20-րդ դարի ամենամեծ ազդեցություն գործած խորեոգրաֆներից մեկը[10]: Համբավվել է որպես ամերիկյան բալետի հայր[11]՝ լինելով Նյու Յորք քաղաքի բալետի /New York City Ballet/ համահիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար ավելի քան 35 տարի[12]: Նրան համարում են նաև ժամանակակից նեոկլասիկ (նոր դասական) բալետի սկզբնավորող[13]:

Բալանչինը վերցրել է Կայսերական բալետային դպրոցի չափորոշիչներն ու տեխնիկան և միահյուսել երաժշտական ու պարային արվեստներում ծնունդ առած նոր ուղղությունների, նոր դպրոցների՝ իր հավանած տարրերի հետ և Բրոդվեյի թատրոնում ու Հոլիվուդում պաշտոնավարելու տարիներին ստեղծել իր յուրահատուկ, ինքնատիպ նոր դասական ոճը[14]:

Նա մի խորեոգրաֆ էր, որ առանձնահատուկ ուշադրություն էր նվիրում պարի երաժշտականությանը և երաժշտությունն արտահայտում էր պարով՝ արդյունավետորեն ու մեծ ծանրաբեռնվածությամբ աշխատելով այնպիսի հանրահայտ կոմպոզիտորի հետ, ինչպիսին Իգոր Ստրավինսկին է[15]: Բալանչինը Ամերիկա է մեկնել երիտասարդ արվեստագետների հովանավոր Լինքոլն Կիրստայնի հրավերով և վերջինիս համագործակցությամբ հիմնադրել Ամերիկյան բալետի դպրոցը, ինչպես նաև Նյու Յորք սիթի բալետը /New York City Ballet/ (NYCB).[12]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընտանիքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գիորգի Բալանչիվաձեն ծնվել է ռուսական կայսրության Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում, վրացի օպերային երգիչ և կոմպոզիտոր Մելիտոն Բալանչիվաձեի ընտանիքում (վերջինս հետագայում դարձել է Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության մշակույթի նախարար, Թիֆլիսի օպերային թատրանի հիմնադիրներից մեկը)[16]:

Բալանչինի հայրական կողմի հարազատների մեծ մասը արվեստի կամ զինվորական ծառայության հետ առնչություն ունեցող անձինք են: Քիչ բան է հայտնի նրա մայրական կողմի մասին. Մարիա Նիկոլաևնա Վասիլևան ռուս էր, ամուսնուց տասնմեկ տարով երիտասարդ (ասում էին, որ եղել է նրա տնային ծառայողուհին), սիրում էր բալետը և այն համարում էր հասարակության մեջ աչքի ընկնելու, առաջ գնալու միջոց[17], կարողանում էր լավ նվագել դաշնամուր[17]:

Գիորգիի եղբայրը՝ Անդրեյը, գնացել է հոր ճանապարհով, դարձել կոմպոզիտոր, քույրը՝ Թամարան, որ հաճույքով էր հաճախում պարի արապմունքներին, զոհվել է երիտասարդ հասակում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանացիների կողմից պաշարված Լենինգրադից գնացքով Վրաստան փախչելու փորձ կատարելիս[17]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Taper Bernard (1996)։ George Balanchine: A Biography։ University of California Press։ ISBN 978-0-520-20639-7 
  • Schorer Suki (1999)։ On Balanchine Technique։ Knopf։ ISBN 978-0-679-45060-3 
  • Joseph Charles M. (2002)։ Stravinsky and Balanchine, A Journey of Invention։ New Haven: Yale University Press։ ISBN 978-0-300-08712-3 
  • Gottlieb Robert (2004)։ George Balanchine: The Ballet Maker։ Harper Collins։ ISBN 978-0-06-075070-1 
  • Goldner Nancy (2008)։ Balanchine Variations։ Gainesville: University Press of Florida 
  • Goldner Nancy (2011)։ More Balanchine Variations։ Gainesville: University Press of Florida 
  • Суриц Е. Я. Баланчин, Джордж // Балет : энциклопедия / Гл. ред. Ю. Н. Григорович. — М.: Советская энциклопедия, 1981. — 623 с.
  • Колл. авт. Баланчин // Русский балет: Энциклопедия / Гл. ред. А. П. Горкин. — М.: Большая Российская энциклопедия; Согласие, 1997. — С. 34, 35. — 632 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-85270-099-1
  • Goldner N. Balanchine Variations :

[անգլ.]. — University Press of Florida, 2008. — 160 p. — ISBN 978-0-8130-3226-9.

  • Goldner N. More Balanchine Variations :

[անգլ.]. — University Press of Florida, 2011. — 160 p. — ISBN 978-0-8130-3753-0.

  • Gottlieb R. George Balanchine: The Ballet Maker :

[անգլ.]. — Harper Collins, 2004. — 224 p. — ISBN 978-0-06-075070-1.

  • Kendall E. Balanchine and the Lost Muse: Revolution and the Making of a Choreographer :

[անգլ.]. — Oxford University Press, 2013. — 304 p. — ISBN 978-0-19-995934-1.

  • Schorer S. On Balanchine Technique :

[անգլ.]. — Knopf, 1999. — 448 p. — ISBN 978-0-679-45060-3.

  • Taper B. George Balanchine: A Biography :

[անգլ.]. — University of California Press, 1996. — 458 p. — ISBN 978-0-520-20639-7.

  • Эрнст Нехамкин Русские американцы «МИКЕЛАНДЖЕЛО БАЛЕТА» [[1]]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118652044 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Internet Broadway Database — 2000.
  3. 3,0 3,1 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Discogs — 2000.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 filmportal.de — 2005.
  6. 6,0 6,1 6,2 Баланчин Джордж // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  7. 7,0 7,1 7,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  8. 8,0 8,1 8,2 Encyclopædia Britannica
  9. 9,0 9,1 9,2 SNAC — 2010.
  10. "George Balanchine". Encyclopædia Britannica, 9 December 2018
  11. Life Magazine. Volume 7. New York, NY: Time, Incorporated, 1984, p 139.
  12. 12,0 12,1 Joseph Horowitz (2008). Artists in Exile: How Refugees from 20th-century War and Revolution Transformed the American Performing Arts. HarperCollins. 0-06-074846-X
  13. Джордж Баланчин — История и развитие балета Արխիվացված է Դեկտեմբեր 3, 2013 Wayback Machine-ի միջոցով: — 5 апреля 2009
  14. «Unexpected Error»։ ent.sharelibraries.info 
  15. "Balanchine", American Masters, PBS, available on DVD.
  16. New York Times article by Anna Kisselgoff, June 29, 2004
  17. 17,0 17,1 17,2 Elizabeth Kendall (29 August 2013)։ Balanchine and the Lost Muse: Revolution and the Making of a Choreographer։ OUP USA։ էջեր 37–40։ ISBN 978-0-19-995934-1 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]