Ջոտտո զանգակատուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջոտտո զանգակատուն
Firenze-campanile.jpg
Հիմնական տվյալներ
Տեսակզանգակատուն և աշտարակ[1]
ԵրկիրԻտալիա Իտալիա
ՏեղագրությունՖլորենցիա[1]
Հասցեdel Duomo, - Firenze[2]
ԴավանանքՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
ԹեմՖլորենցիայի թեմ
Մասն էՓլորենցիայի պատմական կենտրոն և Piazza del Duomo?
Ժառանգության կարգավիճակԻտալիայի մշակութային ժառանգություն[2]
Ճարտարապետական նկարագրություն
ՃարտարապետԱռնոլֆո դի Կամբիո և Ջոտտո դի Բոնդոնե
Ճարտարապետական ոճԳոթական ճարտարապետություն
Հիմնադրված2019
14,45 մետր
Լայնություն14,45 մետր
Բարձրություն84,7 մետր
Կոորդինատներ: 43°46′21.980000099209″ հս․ լ. 11°15′20.8300000996″ ավ. ե. / 43.77277222224977749° հս․. լ. 11.255786111138777° ավ. ե. / 43.77277222224977749; 11.255786111138777 և Կոորդինատներ: 43°46′21.720000100001″ հս․ լ. 11°15′20.941200100001″ ավ. ե. / 43.77270000002777550° հս․. լ. 11.25581700002777730° ավ. ե. / 43.77270000002777550; 11.25581700002777730{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page[2]
ilgrandemuseodelduomo.it/monumenti/4-campanile

Ջոտտո (իտալ.՝ Campanile di Giotto), Ֆլորենցիայի մայր տաճարի զանգակատուն:

Խոյանալով Սանտա Մարիա դել Ֆիորե տաճարից և Սան Ջովանի բապտիստերիայից մեկուսի` զանգակատունը ֆլորենտական գոթական ճարտարապետության վառ դրսևորումներից է: Զանգակատան քանդակազարդերը իտալական տրեչենտոյի կարևոր օրինակ են, որ ցույց են տալիս գոթական հուզականության ու մոնումենտալության միախառնումը:

Զանգակատան հեղինակները երեք վարպետներ են. Ջոտտո դի Բոնդոնեն, ով նախագծել է ամբողջ կառույցը և վերջացրել առաջին հարկը, Անդրեա Պիզանոն, ով 1340-ական թվականներին կանգնեցրել է հաջորդ հարկը` բարձր երկկողմ պատուհաններով, և վերջապես Ֆրանչեսկո Տալենտին, ով ավարտին է հասցրել զանգակատան շինարարությունը` սալիկապատելով այն երեք տեսակի մարմարով:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զանգակատան ստորին հարկերը

Զանգակատան հիմքը դրվել է 1298 թվականին Առնոլֆո դի Կամբիոյի կողմից, ով մոտակա տաճարի գլխավոր ճարտարապետն էր, որի շինարարությունը սկսվել էր երկու տարի առաջ: Սակայն չորս տարի անց ճարտարապետը մահացել էր, և աշտարակի կառուցումն ընդհատվել էր ավելի քան 30 տարով: 1334 թվականին գործը, որ սկսել էր դի Կամբիոն, շարունակում է նշանավոր ճարտարապետ Ջոտտո դի Բոնդոնեն, ով այդ ժամանակ արդեն 67 տարեկան էր: Նա կենտրոնացրեց իր ուժերը տաճարի զանգակատան շինարարության վրա: Առաջին քարը դրվել է 1334 թվականի հուլիսի 19-ին[3]: Ջոտտոյի նախագիծը սազում էր բազմագույն տաճարին` աշտարակին տալով այնպիսի տեսք, որ կարծես այն նկարված լիներ: Իր նախագծում ճարտարապետը խիստ գծերով նախագծի փոխարեն կիրառել է կյարոսկուրո տեխնիկան և հեռանկարի որոշ տեսակներ:

1337 թվականին մահանում է Ջոտտոն` հասցնելով կառուցել ստորին հարկերը միայն: Երեք կողմերից այն զարդարված էր վեցանկյուն սյուների խորաքանդակներով` յուրաքանչյուր կողմից յոթ հատ: 1348 թվականին մուտքի ընդարձակման ժամանակ երկու սյուներ տեղափոխվել են հյուսիսային դատարկ կողմը, սակայն ավելի ուշ` 1347 թվականին, այնտեղ հայտնվել են հինգ սյուներ, որոնց հեղինակը ֆլորենտացի ճարտարապետ Լուկա դելա Ռոբիան էր: Յոթ թիվն աստվածաշնչյան խորհրդանիշերի համակարգում ունի առանձնահատուկ նշանակություն. այն խորհրդանշում է մարդու ինքնակատարելագործման հատկությունը: Սյուների հեղինակային պատկանեության ճշտումը բավական բարդ է. որոշ սյուներ վերագրվում են Ջոտտոյին, իսկ որոշ սյուներ կարող էին քանդակված լինել Անդրեա Պիզանոյի կողմից:

Տեսարան աշտարակից

1343 թվականին աշտարակի շինարարությունը շարունակում է Անդրեա Պիզանոն, ով ստեղծել էր Ֆլորենցիայի բապտիստերիայի հարավային դարպասները: Կառուցելով զանգակատունը` նա հետևում էր Ջոտտոյի գծագրերին: Նա կառուցեց հաջորդ երկու հարկերը` յուրաքանչյուր կողմից չորս խորշերով, սակայն երկրորդ հարկը դատարկ էր: Շինարարական աշխատանքներն ընդհատվել են 1348 թվականին, երբ Ֆլորենցիայում ժանտախտ է բռնկվում:

Պիզանոյին իր հերթին փոխարինում է Ֆրանչեսկո Տալենտին, ով կառուցում է վերևի երեք մակարդակները` մեծ պատուհաններով, և ավարտում է զանգակատան շինարարությունը 1359 թվականին: Նրա օրոք աշտարակը սալիկապատվում է մարմարի երեք տեսակով` սպիտակ (բերված էր Կարարայից), կարմիր (բերված էր Մոնսումանո Տերմեից) և կանաչ (բերված էր Պրատոյից): Տալենտին նրա գագաթին սրաձող չտեղադրեց, ինչը նախատեսել էր Ջոտտոն. այդ պատճառով աշտարակի նախագծված բարձրությունը 122 մետրից դարձավ 84.7 մետր: Զանգակատան գագաթից բացվում է ամբողջ Ֆլորենցիան ու նրան շրջապատող բլուրներն ընդգրկող հիասքանչ համայնապատկեր: Որպեսզի բարձրանան զանգակատուն, անհրաժեշտ է հաղթահարել 414 աստիճան:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական քանդակները զարդարված են Վերածննդի շրջանի նշանավոր վարպետների խորաքանդակներով: Երկրորդ հարկում Ջոտտոյի պաննոն է, երրորդում` 16 քանդակներ, որոնցից շատերի հեղինակը Դոնատելլոն է (ներկայումս բնօրինակները պահվում են տաճարի թանգարանում, և դրանք փոխարինված են կրկնօրինակներով):

Մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Զանգակատունը այդ շրջանի ուրիշ շենքերի հետ արտացոլված է Assassin's Creed II համակարգչային խաղում: Խաղի իրադարձությունները զարգանում են 1476-1498 թվականներին: Խաղացողը կարող է բարձրանալ զանգակատուն, որի բարձրությունը չափազանցված է թվում, և տեսնել ողջ քաղաքը: Զանգակատունը արտացոլված է նաև Assassin's Creed: Brotherhood խաղում[4]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 archINFORM — 1994.
  2. 2,0 2,1 2,2 dati.beniculturali.it — 2014.
  3. www.art-giotto.ru
  4. assassinscreed.wikia.com

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]