Jump to content

Ջոզեֆ Մյուրեյ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ջոզեֆ Մյուրեյ
անգլ.՝ Joseph Edward Murray
Ծնվել էապրիլի 1, 1919(1919-04-01)[1][2][3][…]
ԾննդավայրMilford, Վուստեր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ
Մահացել էնոյեմբերի 26, 2012(2012-11-26)[1][2][3][…] (93 տարեկան)
Մահվան վայրԲոստոն, ԱՄՆ[4]
ԳերեզմանChrist Church Cemetery[5]
Քաղաքացիություն ԱՄՆ
ԿրթությունՀարվարդի բժշկական դպրոց, Սուրբ խաչ քոլեջ և Milford High School?
Մասնագիտությունբժիշկ, վիրաբույժ և համալսարանի դասախոս
ԱշխատատուՀարվարդի համալսարան
Պարգևներ և
մրցանակներ
ԱնդամությունՊապական գիտությունների ակադեմիա[10], ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[11] և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
ԵրեխաներRichard W. Murray?[12]

Ջոզեֆ Էդվարդ Մյուրեյը (ապրիլի 1, 1919(1919-04-01)[1][2][3][…], Milford, Վուստեր շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - նոյեմբերի 26, 2012(2012-11-26)[1][2][3][…], Բոստոն, ԱՄՆ[4]) ամերիկացի պլաստիկ վիրաբույժ էր, որը հայտնի է որպես «փոխպատվաստման հայր»՝ փոխպատվաստման ոլորտում կարևոր նվաճումների համար, ներառյալ առաջին հաջող մարդու երիկամի փոխպատվաստումը,[13][14] ուղեղի մահվան սահմանումը, մարդու երիկամների փոխպատվաստման առաջին միջազգային կոնֆերանսի կազմակերպումը և Ազգային երիկամների գրանցամատյանի հիմնադրումը, որը ներկայիս Օրգանների համատեղ օգտագործման Միացյալ ցանցի (UNOS) նախորդն է: 2013 թվականի դրությամբ, աշխարհում օրգանների փոխպատվաստումից օգտվել է ավելի քան մեկ միլիոն հիվանդ:[15]

1990 թվականին Մյուրեյը Դոնալ Թոմասի հետ արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի՝ «մարդու հիվանդությունների բուժման մեջ օրգանների և բջիջների փոխպատվաստման վերաբերյալ իրենց հայտնագործությունների համար»[16][17][18]

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մյուրեյը ծնվել է 1919 թվականի ապրիլի 1-ին Միլֆորդում, Մասաչուսեթս, հայտնի իրավաբանի և տեղական դատավոր Ուիլյամ Մյուրեյի և ուսուցչուհի Մերի (ծննդով՝ ԴեՊասկուալե) Մյուրեյի ընտանիքում: Նա ուներ իռլանդական և իտալական ծագում: Միլֆորդի ավագ դպրոցի աստղային մարզիկ լինելով՝ նա գերազանցել է ֆուտբոլում, հոկեյում և բեյսբոլում: Ընտանեկան բժշկից տպավորված Մյուրեյը որոշել էր դառնալ վիրաբույժ:[19]

Ավարտելուց հետո Մյուրեյը հաճախել է Սուրբ Խաչի քոլեջ՝ բեյսբոլ խաղալու մտադրությամբ։ Սակայն նրա բեյսբոլի պրակտիկան և լաբորատոր գրաֆիկը հատվում էին, ինչը նրան ստիպեց թողնել սպորտը։ Նա ուսումնասիրում էր փիլիսոփայություն և անգլերեն։ Հետագայում Մյուրեյը հաճախել է Հարվարդի բժշկական դպրոց,[13] 1943 թվականին բժշկական աստիճան ստանալուց հետո Մյուրեյը սկսել է իր ինտերնատուրան Պիտեր Բենտ Բրիգամի անվան հիվանդանոցում։ Այդ ընթացքում նա ընդունվել է ԱՄՆ բանակի բժշկական կորպուս։[20]

Մյուրեյը 1944-ից 1947 թվականներին աշխատել է Փենսիլվանիայի Վալի Ֆորջի գլխավոր հիվանդանոցի պլաստիկ վիրաբուժության բաժանմունքում: Վալի Ֆորջի գլխավոր հիվանդանոցում նա աշխատել է Բրեդֆորդ Քեննոնի՝ հայտնի պլաստիկ վիրաբույժի մոտ և տարվել պլաստիկ վիրաբուժությամբ: Նրա բաժանմունքը զբաղված էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մարտադաշտերում վիրավորված հազարավոր զինվորների այլանդակված ձեռքերն ու դեմքերը վերականգնելով։: Փոխպատվաստման նկատմամբ նրա հետաքրքրությունը ծագել է բանակում ծառայելու ընթացքում այրվածքներ ստացած հիվանդների հետ աշխատելուց: Մյուրեյը և նրա գործընկերները նկատել են, որ այրվածքներ ստացածները ժամանակավոր մաշկի պատվաստումները շատ ավելի դանդաղ են մերժել, քան սպասվում էր, ինչը ենթադրում է օրգանների փոխպատվաստման կամ հնարավորություն։[20] Մասնավորապես, Մյուրեյը տպավորված էր 22-ամյա Չարլզ Վուդսի դեպքով, ով մարմնի 70%-ից ավելի այրվածքներ էր ստացել, այդ թվում՝ դեմքն ու ձեռքերը, ինչը պահանջում էր այրված հատվածները ծածկել դիակների մաշկի պատվաստանյութերով: 24 վիրահատության ընթացքում վիրաբուժական թիմը կարողացավ վերանորոգել նրա կոպերը, քիթը, բերանը և ձեռքերը։ Վիրահատություններից հետո Վուդսը վերականգնվեց և, ի վերջո, դարձավ հաջողակ գործարար: Մյուրեյը հետագայում կհիշեր. «Չարլզին օգնելու փորձերի ընթացքում բարձրացված հարցերն ու քաղած դասերը որոշեցին իմ մասնագիտական ​​կյանքի մնացած ընթացքը»: Մյուրեյի առաջին շփումը վերականգնողական վիրաբուժության ոլորտի հետ բորբոքեց նրա ողջ կյանքի կիրքը՝ շտկելու սարսափելի ֆիզիկական դեֆորմացիաները և առաջացրեց մեկ այլ հետաքրքրություն՝ փոխպատվաստում, քանի որ Մյուրեյը տեսավ, թե ինչպես կարելի է մեկ մարդու հյուսվածքը օգտագործել մեկ ուրիշի կյանքը փրկելու համար։[21]

2001 թվականին Մյուրեյը հրատարակեց իր ինքնակենսագրությունը՝ «Հոգու վիրահատություն. մտորումներ մի հետաքրքրաշարժ կարիերայի մասին», որտեղ պատմվում է, թե ինչպես է վիրահատությունը բուժում հիվանդի և վիրաբույժի հոգիները, նաև հիվանդությանը:[22]

Անձնական կյանք և մահ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1945 թվականի հունիսին Ջոզեֆ Մյուրեյն ամուսնացել է ուսանողական տարիների սիրո՝ Վիրջինիա (Բոբբի) ծնված Լինկի հետ։ Նրանք առաջին անգամ հանդիպել էին Բոստոնի սիմֆոնիկ նվագախմբում։ Նրանք ունեցել են 6 երեխա՝ 3 տղա և 3 աղջիկ, 18 թոռ և 9 ծոռ՝ 67 տարի տևած ամուսնության ընթացքում։ Մյուրեյն ինսուլտ է ստացել Բոստոնի արվարձանային իր տանը՝ գոհաբանության օրը, և մահացել է 93 տարեկանում՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 26-ին, Բրիգամի և կանանց հիվանդանոցում, հենց այն հիվանդանոցում, որտեղ նա կատարել է օրգանների փոխպատվաստման առաջին վիրահատությունը։[23][24]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.) — LZMK, 1999. — 9272 p.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Deutsche Nationalbibliothek Record #123985854 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
  5. ↑ Find A Grave — 1996.
  6. ↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1990 — Nobel Foundation.
  7. ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
  8. ↑ https://laetare.nd.edu/recipients/#info2005
  9. ↑ Plarr's Lives of the Fellows
  10. ↑ www.pas.va
  11. ↑ Notable Names Database — 2002.
  12. ↑ https://www.bu.edu/articles/2015/richard-murray-goes-to-washington/
  13. ↑ 13,0 13,1 Morris, Peter (2013). «Joseph E. Murray (1919–2012)». Nature. 493 (164): 164. Bibcode:2013Natur.493..164M. doi:10.1038/493164a. PMID 23302851.
  14. ↑ Tullius, S. G. (2013). «Dr. Joseph E. Murray (1919–2012): A Life of Curiosity, Humanism, and Persistence». American Journal of Transplantation. 13 (1): 5–6. doi:10.1111/ajt.12076. PMID 23279678. S2CID 31387398.
  15. ↑ Tullius, S. G. (2013-01-01). «Dr. Joseph E. Murray (1919–2012): A Life of Curiosity, Humanism, and Persistence». American Journal of Transplantation. 13 (1): 5–6. doi:10.1111/ajt.12076. ISSN 1600-6135. PMID 23279678.
  16. ↑ Guild, W. R.; Harrison, J. H.; Merrill, J. P.; Murray, J. (1955). «Successful homotransplantation of the kidney in an identical twin». Transactions of the American Clinical and Climatological Association. 67: 167–173. PMC 2248870. PMID 13360847.
  17. ↑ Watts, G. (2011). «Joseph Murray: Innovative surgeon and pioneer of transplantation». The Lancet. 377 (9770): 987. doi:10.1016/S0140-6736(11)60375-9. PMID 21420544. S2CID 205962116.
  18. ↑ «The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1990». Nobel Assembly at the Karolinska Institute. Վերցված է 2012 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
  19. ↑ Tan, Siang Yong; Merchant, Jason (2019 թ․ ապրիլ). «Joseph Murray (1919–2012): First transplant surgeon». Singapore Medical Journal. 60 (4): 162–163. doi:10.11622/smedj.2019032. PMC 6482420. PMID 31069396.
  20. ↑ 20,0 20,1 Monaco, Anthony P. (2013-04-15). «Joseph Edward Murray, M.D., 1919–2012: Pioneering Transplant and Reconstructive Plastic Surgeon and Scientist, Nobel Laureate, Humanitarian—An Appreciation». Transplantation (ամերիկյան անգլերեն). 95 (7): 903–907. doi:10.1097/TP.0b013e3182895cf2. ISSN 0041-1337. PMID 23429736.
  21. ↑ Tan, Siang Yong; Merchant, Jason (2019-04-01). «Joseph Murray (1919–2012): First transplant surgeon». Singapore Medical Journal. 60 (4): 162–163. doi:10.11622/smedj.2019032. ISSN 0037-5675. PMC 6482420. PMID 31069396.
  22. ↑ Pai, Sanjay A. (2002). «Surgery of the Soul: Reflections on a Curious Career». BMJ. 324 (7340): 795. doi:10.1136/bmj.324.7340.795. PMC 1122735.
  23. ↑ Dean, Cornelia (2012-11-27). «Joseph E. Murray, Transplant Doctor and Nobel Prize Winner, Dies at 93». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2023-05-15-ին.
  24. ↑ «Dr. Joseph E. Murray, who performed first successful organ transplant, dies at 93». Boston.com. Վերցված է 2012 թ․ նոյեմբերի 27-ին.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ջոզեֆ_Մյուրեյ&oldid=10627584» էջից