Ջին Ռիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջին Ռիս
Jean Rhys (left, in hat) with Mollie Stoner, Velthams, 1970s B (cropped).jpg
Ծնվել էօգոստոսի 24, 1890(1890-08-24)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՌոզո, Դոմինիկա[4]
Վախճանվել էմայիսի 14, 1979(1979-05-14)[5][1][2][…] (88 տարեկան)
Վախճանի վայրԷքսետեր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն
Մասնագիտությունգրող և վիպասան
Լեզուանգլերեն[5]
ՔաղաքացիությունFlag of Dominica (1965–1978).svg Դոմինիկա
ԿրթությունԴրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիա[4] և Stephen Perse Foundation?[4]
Համատեղ ապրողFord Madox Ford?[4]
Jean Rhys Վիքիպահեստում

Ջին Ռիս (անգլ.՝ Jean Rhys, Ella Gwendolen Rees Williams, օգոստոսի 24, 1890(1890-08-24)[1][2][3][…], Ռոզո, Դոմինիկա[4] - մայիսի 14, 1979(1979-05-14)[5][1][2][…], Էքսետեր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), ծնունդով Էլլա Գվենդոլին Ռիս Ուիլյամս, վեստ ինդիացի և անգլիացի գրող, արձակագիր և էսսեիստ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռիսի հայրը բժիշկ է եղել, ծագումով Ուելսից, իսկ մայրը՝ շոտլանդական կրեոլների սերունդներից: Նա տասնվեց տարեկանում մեկնել է Անգլիա, սովորել Քեմբրիջում (1907-1908), որը չափազանց խիստ և թանկ է եղել Ռիսի համար։ Նա թողել է Քեմբրիջի իգական դպրոցը և ընդունվել Լոնդոնի դրամատիկական արվեստի թագավորական դպրոց (1909), որն այժմ կոչվում է Թագավորական ակադեմիա։ Այնտեղ վոկալ է սովորել: Հոր մահից հետո մայրը պնդել է, որ վերադառնա տուն, քանի որ ուսման ծախսերն այլևս հոգալ չէին կարող, սակայն Ռիսն աշխատանք է գտել երգչախմբում և մնացել է Լոնդոնում[6]։ Այդ տարիներին նա ստիպված է եղել ապրուստի միջոց վաստակել բնորդուհի լինելով[7]:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին կամավոր ծառայել է զինվորական ճաշարանում: 1919 թվականին ամուսնացել է գրող և լրագրող Վիլեմ Յոհան (Ջոնի) Լենգլետի հետ[Ն 1], իսկ 1920 թվականին ծնվել է նրանց որդին, որը երեք շաբաթ անց մահացել է։ Այդ ծանր ապրումների մեջ լինելով Ռիսը ստպված էր ուղեկցել ամուսնուն։ Նա թափառել է նրա հետ Եվրոպայով, ապրել Լոնդոնում, Փարիզում, Վիեննայում: 1922 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Մարիվոննան։ 1923-1924 թվականներին Ռիսի ամուսինը ձերբակալվել է ֆինանսական մախինացիաների և լրտեսության համար[6]: 1932 թվականին նա բաժանվել է ամուսնուց[Ն 2]: Ռիսը 1932 թվականին Փարիզում ծանոթացել է Ֆորդ Մեդոքս Ֆորդի հետ և սկսել պատմվածքներ գրել նրա հովանավորչությամբ: Ապրել է աղքատության մեջ, բոհեմական կյանք է վարել և սկսել խմել:

Վեպեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջին Ռիսի պատմվածքների «Ձախ ափ» գիրքը հրապարակվել է 1927 թվականին: Նա հաջորդաբար գրել է նաև մի քանի վեպեր՝ «Ճանապարհորդություն խավարի մեջ»[8] (1934) և այլն: 1939-1957 թվականներին հանրային հարթակում չի երևացել: Այդ ժամանակ նա գրել է իր գլուխգործոցը «Ընդարձակ Սարգասյան ծով» վեպը[9][Ն 3] (1966), որը նրան համաշխարհային հռչակ է բերել:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1927 թվական «Ձախ ափը և այլ պատմություններ» (անգլ.՝ The Left Bank and Other Stories)[10]
  • 1928 թվական, վերաթողարկվել է «Քառյակ» անվամբ 1929 թվականին (անգլ.՝ Postures)[11]
  • 1931 թվական «Հեռանալուց հետո պարոն Մակքենզի» (անգլ.՝ After Leaving Mr. Mackenzie)[12]
  • 1934 թվական «Ճանապարհորդություն խավարի մեջ» (անգլ.՝ Voyage in the Dark)[13]
  • 1939 թվական «Բարի լույս, կեսգիշեր» (անգլ.՝ Good Morning, Midnight )[14]
  • 1966 թվական «Ընդարձակ Սարգասյան ծով» (անգլ.՝ Wide Sargasso Sea, ռուս.՝ Антуанетта)[15]
  • 1968 թվական «Վագրերն ավելի լավ տեսք ունեն» (անգլ.՝ Tigers Are Better-Looking)[16]
  • 1975 թվական «Իմ օրը, երեք կտոր» (անգլ.՝ My Day: Three Pieces)[17]
  • 1976 թվական «Քնիր այն Լեդիից» (անգլ.՝ Sleep It Off Lady )[18]
  • 1979 թվական «Խնդրում եմ ժպտացեք, անավարտ ինքնակենսագրություն» (անգլ.՝ Smile Please: An Unfinished Autobiography)[19]
  • 1984 թվական «Ջին Ռիսի նամակները 1931-1966 թվականներ» (անգլ.՝ Jean Rhys Letters 1931-1966)[20]
  • 1984 թվական «Վաղ վեպեր» (անգլ.՝ Early Novels)
  • 1985 թվական «Ամբողջական վեպերը» (անգլ.՝ The Complete Novels)
  • 1985 թվական «Հեքիաթներ լայն Կարիբյան ավազանի մասին» (անգլ.՝ Tales of the Wide Caribbean)[21]
  • 1987 թվական «Հավաքած պատմվածքները»[22] (անգլ.՝ The Collected Short Stories)

Հրատարակություն ռուսերեն լեզվով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 2005 թվական «Ճանապարհորդություն խավարի մեջ» (Путешествие во тьме)[6]

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռիսը մահացել է՝ անավարտ թողնելով «Ժպտա, խնդրում եմ» ինքնակենսագրական գիրքը: Այն հրատարակվել է 1979 թվականին:

Նշումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ռիսը Վիլեմ Յոհան Լենգլետից երկու երեխա է ունեցել։
  2. Ռիսը հետագայում ևս երկու անգամ ամուսնացել է։
  3. «Լայն Սարգասովո ծով» վեպը էկրանավորվել է 1993 և 2006 թվականներին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  3. 3,0 3,1 FemBio: Банк данных о выдающихся женщинах, Frauerdatenbank
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Blain V., Grundy I., Clements P. The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present — 1990. — P. 896.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  6. 6,0 6,1 6,2 «Путешествие во тьме»։ loveread.ec։ Վերցված է 2020-09-05 
  7. «Lancelot Grey Hugh SMITH»։ genealogy.links.org։ Վերցված է 2020-09-04 
  8. «Книга: Путешествие во тьме»։ www.e-reading.life։ Վերցված է 2020-09-03 
  9. arvenundomiel (29 мар, 2011)։ «Широкое Саргассово море»։ Кривое зеркало памяти։ Վերցված է 2020-09-03 
  10. «The Left Bank, and Other Stories»։ www.goodreads.com։ Վերցված է 2020-09-04 
  11. Rhys, Jean, 1894-1979. (2000, ©1928)։ «Quartet»։ Penguin։ Վերցված է 2020-09-04 
  12. «After Leaving Mr. Mackenzie»։ www.goodreads.com։ Վերցված է 2020-09-03 
  13. «Книга «Путешествие во тьме»»։ Վերցված է 2020-09-04 
  14. «Good Morning, Midnight Quotes by Jean Rhys»։ www.goodreads.com։ Վերցված է 2020-09-04 
  15. «Читать бесплатно электронную книгу Антуанетта. Джин Рис онлайн. Скачать в FB2, EPUB, MOBI - LibreBook.me»։ librebook.me։ Վերցված է 2020-09-03 
  16. «Tigers are Better-Looking»։ www.goodreads.com։ Վերցված է 2020-09-04 
  17. «My Day Three Pieces by Rhys, Jean: Good+ Paperback (1975)»։ www.abebooks.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-09-04 
  18. «Sleep it Off Lady»։ www.goodreads.com։ Վերցված է 2020-09-04 
  19. «Smile Please»։ www.goodreads.com։ Վերցված է 2020-09-04 
  20. «Letters 1931-1966»։ www.goodreads.com։ Վերցված է 2020-09-04 
  21. Esteves Carmen C., Paravisini-Gebert Lizabeth (1991)։ «Green Cane and Juicy Flotsam: Short Stories by Caribbean Women» (անգլերեն)։ Rutgers University Press։ Վերցված է 2020-09-04 
  22. «The Collected Short Stories»։ www.goodreads.com։ Վերցված է 2020-09-04 


Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Harrison N.R. Jean Rhys and the novel as women's text. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1988
  • Angier C. Jean Rhys: life and work. Boston: Little, Brown, 1990
  • Critical perspectives on Jean Rhys/ Pierrette M Frickey, ed. Washington: Three Continents Press, 1990
  • Gregg V.M. Jean Rhys's historical imagination: reading and writing the Creole. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1995
  • Sternlicht S.V. Jean Rhys. New York: Twayne; London: Prentice Hall International, 1997
  • Savory E. Jean Rhys. Cambridge; New York: Cambridge UP, 1998 (переизд. 2008)
  • Jean Rhys: Wide Sargasso Sea: A reader's guide to essential criticism/ Ed. Carl Plasa. Houndsmills: Macmillan, 2001
  • Simpson A.B. Territories of the psyche: the fiction of Jean Rhys. New York : Palgrave Macmillan, 2005
  • Moran P. Virginia Woolf, Jean Rhys and the aesthetics of trauma. New York: Palgrave Macmillan, 2007

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]