Ջեք Պատռող

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջեք Պատռող
Պատկեր
Ծննդյան ամսաթիվ19-րդ դար
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն[1]
Մահվան ամսաթիվանհայտ
Մահվան վայրանհայտ
Մահվան պատճառunknown?
Սպանություն
Զոհերի թիվ5 +
Սպանության հիմնական տարածքԼոնդոն

Ջեք Պատռող[2] (անգլ.՝ Jack the Ripper), կեղծանուն, որը տրվել է անհայտ սերիական մարդասպանին։ Նա գործում էր Ուայթչափելում և Լոնդոնի արվարձաններում 1888 թվականի երկրորդ կեսում։ Կեղծանունը վերցրված է Կենտրոնական Լրատվական Գործակալությանն (անգլ.՝ Central News Agency) ուղղված նամակից, որի հեղինակը վերցրել է սպանությունների պատասխանատվությունը։ Շատ փորձագետներ նամակը համարում են կեղծիք, որը ստեղծվել է լրագրողների կողմից՝ հանրության հետաքրքրությունը պահելու համար։ Ինչպես նաև Ջեքին անվանում էին «Ուայթչափելից մարդասպան» (անգլ.՝ The Whitechapel Murderer) և «Կաշվե Գոգնոց» (անգլ.՝ Leather Apron)[3]։

Ջեք-պատռողին վերագրվող զոհերը եղել են քաղաքի ետնախորշերից մարմնավաճառներ, որոնց, մարդասպանը, որովայնի խոռոչը բացելուց առաջ, կտում էր կոկորդը։ Ներքին օրգանների կորզումը, առնվազն երեք զոհի մոտ, ենթադրություն է առաջացրել, որ մարդասպանը ունի որոշակի անատոմիական գիտելիքներ, որոնք բնորոշ են պրոֆեսիոնալ վիրաբույժին:

Լուրերն այն մասին, որ սպանությունների միջև կապ կա, ուժեղացել են 1888 թվականի սեպտեմբերից մինչև հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում։ Հայտնի «դժոխքից» (անգլ.՝ From Hell) նամակին, որը ստացել է Ուայթչափելական զգոնության կոմիտեից Ջորջ Լասկը (անգլ.՝ George Lusk), կցված էր զոհերից մեկի երիկամը։ Իր սպանությունների անհավանական դաժանությամբ բնույթի և թերթերում հայտնված տարբեր տեղեկությունների պատճառով շատերը վստահ էին, որ Լոնդոնում գործել է միայն մեկ սերիական մարդասպան, որը ստացել է «Ջեք-պատռող» մականունը:

Նախադրյալներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

19-րդ դարի կեսերին Անգլիա ներգաղթել են մի շարք իռլանդացիներ, որոնք հեղեղել էին խոշոր քաղաքները, այդ թվում՝ Իսթ-Էնդ շրջանը։  1882 թվականից սկսած նույն շրջանում բնակություն են հաստատել բազմաթիվ հրեաներ, որոնք ծագումով Արևելյան Եվրոպայից և Ռուսաստանից են [4]։ Իսթ-Էնդի անգլիական համայնքները եղել են գերբնակեցված, բնակիչների թիվը աճում էր, ինչը հանգեցրել է աշխատանքի և կենցաղի պայմանների վատթարացմանը[5]։ Կողոպուտը, բռնությունն ու ալկոհոլի չարաշահումը դարձել են գերբնակեցված շրջանների կյանքի տարբերակիչ առանձնահատկությունը, համատարած աղքատությունը ստիպել է շատ կանանց զբաղվել մարմնավաճառությամբ: 1888 թվականի հոկտեմբերին Լոնդոնի ոստիկանության քաղաքային վարչությունը, հայտնաբերել է, որ քաղաքում գործում են 62 հասարակած տներ և ավելի քան 1200 մարմնավաճառ[6]։ Տնտեսության անկումը ազդել է տարբեր սոցիալական միտումների զարգացմանը։ 1886 թվականից մինչև 1889 թվականներին Անգլիայում հանրային ցույցերի ալիք է բարձրացել, որոնց ստիպված են եղել միջամտել քաղաքային իշխանությունները[7]։ Ռասիզմը, հանցագործությունը և ծայրահեղ աղքատությունը․ ահա թե ինչ է բնութագրում այդ ժամանակի Ուայթչափելը[8]։ Զարմանալի չէ, որ հենց նման տագնապալի ժամանակներում հասարակությանը ցնցել է դաժան սպանությունների շարք, որոնք վերագրել են սերիական մարդասպան Ջեքին[9]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.bbc.co.uk/london/content/articles/2008/05/14/jack_the_ripper_feature.shtml
  2. Написание по:
    Русский орографический словарь / Под ред. В. В. Лопатина, О. Е. Ивановой. — 4-е изд., испр. и доп. — М.: АСТ-Пресс Книга, 2013. — С. 164. — ISBN 978-5-462-01272-3;
    § 123.2 // Правила русской орфографии и пунктуации. Полный академический справочник / Под ред. В. В. Лопатина. — М., 2009.
  3. A Jack the Ripper Suspect — Leather Apron
  4. Kershen, Anne J., «The Immigrant Community of Whitechapel at the Time of the Jack the Ripper Murders», in Werner, pp. 65-97; Vaughan, Laura, «Mapping the East End Labyrinth», in Werner, p. 225
  5. Life and Labour of the People in London (London: Macmillan, 1902—1903) (The Charles Booth on-line archive) retrieved 5 August 2008
  6. Evans and Skinner, Jack the Ripper: Letters from Hell, p. 1; Police report dated 25 October 1888, MEPO 3/141 ff. 158—163, quoted in Evans and Skinner, The Ultimate Jack the Ripper Sourcebook, p. 283; Fido, p. 82; Rumbelow, p. 12
  7. Begg, Jack the Ripper: The Definitive History, pp. 131—149; Evans and Rumbelow, pp. 38-42; Rumbelow, pp. 21-22
  8. Marriott, John, «The Imaginative Geography of the Whitechapel murders», in Werner, pp. 31-63
  9. Haggard, Robert F. (1993), «Jack the Ripper As the Threat of Outcast London», Essays in History, vol. 35, Corcoran Department of History at the University of Virginia