Ջեյմս Բլեք
| Ջեյմս Բլեք անգլ.՝ James Whyte Black | |
|---|---|
| Ծնվել է | հունիսի 14, 1924[1][2][3][…] |
| Ծննդավայր | Uddingston, South Lanarkshire, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն |
| Մահացել է | մարտի 21, 2010 (85 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն[4] |
| Գերեզման | Burial Ground, Ardclach Old Parish Church[4] |
| Քաղաքացիություն | |
| Կրթություն | Սենթ Էնդրյու համալսարան, Դանդի համալսարան և Beath High School? |
| Մասնագիտություն | բժիշկ, դեղաբան, դեղագործ, գյուտարար, սրտաբան, համալսարանի դասախոս և քիմիկոս |
| Աշխատատու | Լոնդոնի համալսարանի քոլեջ, Լոնդոնի թագավորական քոլեջ, Գլազգոյի համալսարան, Imperial Chemical Industries? և Սենթ Էնդրյու համալսարան |
| Զբաղեցրած պաշտոններ | chancellor? |
| Պարգևներ և մրցանակներ | |
| Անդամություն | Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[15], Էդինբուրգի թագավորական ընկերություն, Բժիշկների թագավորական քոլեջ և Եվրոպական ակադեմիա[11] |
Սըր Ջեյմս Ուայթ Բլեքը (հունիսի 14, 1924[1][2][3][…], Uddingston, South Lanarkshire, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն - մարտի 21, 2010, Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն[4]) շոտլանդացի բժիշկ և դեղագետ էր։ Գերտրուդ Էլիոնի և Ջորջ Հիտչինգսի հետ միասին նա 1988 թվականին կիսեց բժշկության Նոբելյան մրցանակը՝ դեղերի ռացիոնալ նախագծման ռազմավարությունների համար, որոնք, իր դեպքում, հանգեցրին պրոպրանոլոլի և ցիմետիդինի մշակմանը։[16][17] Բլեքը Գլազգոյի համալսարանում հիմնադրեց անասնաբուժական ֆիզիոլոգիայի ամբիոն, որտեղ նա հետաքրքրվեց ադրենալինի ազդեցությամբ մարդու սրտի վրա։ Նա աշխատանքի անցավ ICI Pharmaceuticals-ում 1958 թվականին և այնտեղ գտնվելու ընթացքում մշակեց պրոպրանոլոլը՝ սրտի հիվանդությունների բուժման համար օգտագործվող բետա-ադրենալիզատոր։[18] Բլեքը նաև պատասխանատու էր ցիմետիդինի՝ H2 ընկալիչների անտագոնիստի մշակման համար, որը դեղամիջոց է, որն օգտագործվում է ստամոքսի խոցի բուժման համար։
Վաղ կյանք և կրթություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Բլեքը ծնվել է 1924 թվականի հունիսի 14-ին Լանարկշիր նահանգի Ադինգսթոն քաղաքում՝ բապտիստական ընտանիքի հինգ որդիներից չորրորդը, որի արմատները կապված են Պերտշիր նահանգի Բալքհիդեր քաղաքի հետ:[19] Նրա հայրը՝ Ուոլթեր Բլեքը, հանքարդյունաբերական ինժեներ էր, իսկ մայրը՝ Քեթրին Ռեյդ Ուայթը։[19]։ Նա մեծացել է Ֆայֆում, կրթություն է ստացել Քաուդենբիթի Բիթի ավագ դպրոցում և 15 տարեկանում կրթաթոշակ է ստացել Սուրբ Անդրեասի համալսարանում։[19] Նրա ընտանիքը չափազանց աղքատ էր նրան համալսարանի ծախսերը հոգալու համար, նրան Բիթի մաթեմատիկայի ուսուցիչն էր համոզել Սուրբ Անդրեասի ընդունելության քննությունը հանձնել։[20]
Մինչև 1967 թվականը Դանդիի համալսարանական քոլեջը Սուրբ Անդրեասի համալսարանի կլինիկական բժշկական գործունեության վայրն էր։ 1943 թվականին նա ընդունվել էր Համալսարանական քոլեջ (որը, ի վերջո, դարձավ Դանդիի համալսարան) և 1946 թվականին ավարտել է Սուրբ Անդրեասի համալսարանի բժշկական դպրոցը՝ ստանալով MB ChB աստիճան։[21]
Ավարտելուց հետո նա մնաց Համալսարանական քոլեջում՝ որպես դասախոսի օգնական ֆիզիոլոգիայի ամբիոնում, նախքան Սինգապուրի Էդուարդ VII թագավորի բժշկական քոլեջ տեղափոխվելը, որը հետագայում դարձավ Մալայայի համալսարանի մաս:[21][22] Բլեքը որոշել էր բժշկական կարիերան չշարունակել, քանի որ դեմ էր այն ժամանակվա հիվանդների նկատմամբ անտարբեր վերաբերմունքին:[22]
Անձնական կյանք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Բլեքը Հիլարի Ջոան Վոնին (1924–1986) հանդիպել է 1944 թվականին համալսարանի պարահանդեսի ժամանակ։ Նրանք ամուսնացել են 1946 թվականին՝ համալսարանն ավարտելուց հետո։ Բլեքը Հիլարիին նկարագրել է որպես իր կյանքի «շարժիչ ուժը»։ Հիլարին մահացել է 61 տարեկանում։[19][23] Զույգն ունեցել է դուստր՝ Ստեֆանիին, որը ծնվել է 1951 թվականին։[19] 1994 թվականին Բլեքը վերամուսնացել է պրոֆեսոր Ռոնա Մաքքիի հետ։[22] Բլեքը շատ մեկուսացած մարդ էր, որը դեմ էր հրապարակայնությանը և սարսափել էր՝ իմանալով, որ արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։.[22]
Բլեքը մահացել է 85 տարեկան հասակում 2010 թվականի մարտի 22-ի առավոտյան՝ երկարատև հիվանդությունից հետո։ Նրա մահվան մասին հայտարարել է Դանդիի համալսարանը, որտեղ Բլեքը եղել է ռեկտոր 1992-ից 2006 թվականներին։[24]
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 Encyclopædia Britannica
- 1 2 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
- 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
- 1 2 3 Find A Grave — 1996.
- ↑ THE BAILLET LATOUR HEALTH PRIZE - 2019
- ↑ https://laskerfoundation.org/award/clinical/
- ↑ https://wolffund.org.il/sir-james-w-black/
- ↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1988 // nobelprize.org — Nobel Foundation.
- ↑ The Nobel Prize amounts // nobelprize.org — Nobel Foundation.
- ↑ https://www.usal.es/doctorados-honoris-causa
- 1 2 www.ae-info.org
- ↑ Plarr's Lives of the Fellows
- ↑ https://thejohnscottaward.github.io/jsc/1951-2010.html
- ↑ https://royalsociety.org/medals-and-prizes/mullard-award/
- ↑ Notable Names Database — 2002.
- ↑ Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ
<ref>պիտակ՝ «nobel» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում: - ↑ James Black tells his life story at Web of Stories
- ↑ Black JW, Crowther AF, Shanks RG, Smith LH, Dornhorst AC (1964). «A new adrenergic betareceptor antagonist». The Lancet. 283 (7342): 1080–1081. doi:10.1016/S0140-6736(64)91275-9. PMID 14132613.
- 1 2 3 4 5 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ
<ref>պիտակ՝ «autobio» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում: - ↑ Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ
<ref>պիտակ՝ «record» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում: - 1 2 «Death of Sir James Black». Archives, Records and Artefacts at the University of Dundee. 2010 թ․ մարտի 23. Վերցված է 2015 թ․ մարտի 20-ին.
- 1 2 3 4 Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ
<ref>պիտակ՝ «telegraph» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում: - ↑ Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ
<ref>պիտակ՝ «Wife» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում: - ↑ Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ
<ref>պիտակ՝ «BBC» անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
- Հունիսի 14 ծնունդներ
- 1924 ծնունդներ
- Մեծ Բրիտանիայում ծնվածներ
- Մարտի 21 մահեր
- 2010 մահեր
- Լոնդոն քաղաքում մահացածներ
- Գլազգոյի համալսարանի դասախոսներ
- Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
- Թագավորական շքանշանով պարգևատրվածներ
- Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
- ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
- Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ
- Անձինք այբբենական կարգով