Ջակոմո դա Վինյոլա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ջակոմո դա Վինյոլա
Vignola Regola 1562.JPG
Ծնվել է հոկտեմբերի 1, 1507[1]
Ծննդավայր Վինոլա, Կաղապար:Մոդենայի գավառ, Էմիլիա Ռոմանիա
Մահացել է հուլիսի 7, 1573[1] (65 տարեկանում)
Մահվան վայր Հռոմ, Պապական մարզ[2]
Մասնագիտություն ճարտարապետ
Jacopo Barozzi da Vignola Վիքիպահեստում
Հայկական գմբեթավոր դահլիճ տիպի Իլ Զեզու եկեղեցին

Վինյոլա (իտալերեն՝ Vignola) (իսկական ազգանունը՝ Բարոցցի, Barozzi) Ջակոմո դա (1507, Վինյոլա - 1573, Հռոմ), իտալացի ճարտարապետ և ճարտարապետության տեսաբան։

Ստեղծագործել է Ուշ Վերածննդի, մաներիզմից բարոկկոյին անցման ժամանակաշրջանում։ Հեղինակ է «ճարտարապետության հինգ օրդերների կանոն» (իտալերեն՝ Regola delli cinque ordini di Archi- tettura, Հռոմ, 1562, ռուսերեն թարգմանություն 1939) դասական տրակտատի, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել Եվրոպայում, հատկապես կլասիցիզմի շրջանում։ Աշխատությունում ներկայացված օրդերների համաչափությունները Վինյոլան իր կառույցներում չի կիրառել։ Նա նպատակ է ունեցել ճարտարապետական միալեզվության հիմունքներով նպաստել համաշխարհային կաթոլիկ ճարտարապետության ստեղծմանն ու տարածմանը։ Վինյոլաի նշանավոր կառույցներից են օվալաձև հատակագծով առաջին եկեղեցու շինությունը՝ Սանտ Անդրեա եկեղեցին (1555), և Իլ Զեզու եկեղեցին (1568-ից 1584 թվականներին, երկուսն էլ Հռոմում), որը բարոկկոյի բազմաթիվ տաճարների նախատիպն է եղել, և, ըստ Յո. Ստրժիգովսկու, Իտալիայում հայկական գմբեթավոր դահլիճ տիպի օրինակով կառուցված առաջին եկեղեցին է։ Քաղաքաշինական առումով ուշագրավ են Պալացցո Ֆառնեզեն (1558–ից 1573 թվականներին, մեծաչափ հնգանիստ ծավալի կենտրոնում բոլորաձև բակ է) Կապրարոլայում և Հուլիոս III պապի վիլլան (1550 թվականից 1555 թվականներին) Հռոմում։ Ըստ Պալլադիոյի, Վինյոլան ճարտարապետության դասականությունը վերականգնող մեծագույն վարպետներից է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 455 CC-BY-SA-icon-80x15.png