Ջաբեր ամրոց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Coa Illustration Elements Building Castle.svg
Ջաբեր ամրոց
CaberKalesi.jpg
Տեսակդղյակ
Վարչական միավորԱլ-Ռակկայի մարզ
Գտնվում է ափինLake Assad?
ԵրկիրFlag of Syria.svg Սիրիա
Կառուցված1168
ՊատվիրողՆուր ալ-Դին Զանգի
Շինանյութքար և աղյուս
Commons-logo.svg Qal'at Ja'bar Վիքիպահեստում

Ջաբեր ամրոց (արաբ․՝ قلعة جعبر‎‎, թուրքերեն՝ Caber Kalesi), ամրոց Սիրիայի հյուսիսային մասում Ալ-Ռակկայի մարզի Էլ Ասադ ջրամբարի ափին։ Ամրոցը բոլոր կողմերից շրջափակված է ջրամբարի ջրերով և ափի հետ կապված է նեղ անցումով։ Ներկայումս գոյություն ունեցող պաշտպանական ամրությունները կառուցվել են 1168 թվականին, չնայած որ ամրոցը կառուցվել է շատ ավելի վաղ[1][2]։ Ամրոցը գրավվել է Խաչակիրների կողմից՝ Առաջին խաչակրաց արշավանքի ժամանակ։ Խաչակիրները տիրել են ամրոցի մոտ կես դար, երբ 1149 թվականին ամրոցը անցավ Նուր ադ Դին Մահմուդի վերահսկողությանը։ 1921- 1973 թվականներին ամրոցը եղել է թուրքական էքսկլավ։

Նշվում է, որ Սուլեյման Շահը, օսմանյան սուլթան Օսման I-ի պապը, խեղդվել է Եփրատում և թաղվել է ամրոցի մոտ[1]։ Սրա հետ կապված 1921 թվականին Թուրքիայի և Ֆրանսիայի միջև կնքված Անկարայի պայմանագրով որոշվեց, որ Սուլեյման Շահի դամբարանը, ինչպես նաև ամրոցը, համարվում են թուրքական տարածք, և Թուրքիան իրավունք ունի այստեղ ունենալու պատվո պահակախումբ[3][4]։ 1973 թվականին ջրամբարի կառուցման ժամանակ դամբարանը տեղափոխվեց մեկ այլ վայր (ամրոցից դեպի հյուսիս), իսկ ամրոցը փոխանցվեց սիրիական կողմին[2]։ Ներկայումս այնտեղ տեղակայված է թանգարան։ Թուրքական զորքերի պատվո պահակախումբը, ովքեր հսկում են Սուլեյման Շահի դամբարանը, մնաց ամրոցում[4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Sourdel D. (2010)։ «ḎJabar or Ḳalat ḎJabar»։ in Bearman W.P., Bianquis Th., Bosworth C.E., van Donzel E., Heinrichs։ Encyclopaedia of Islam, Second Edition։ Leiden: Brill Online։ OCLC 624382576 
  2. 2,0 2,1 Burns R. (1999)։ Monuments of Syria. An historical guide։ London: I.B. Tauris։ էջեր 180–181։ ISBN 1-86064-244-6 
  3. «Franco-Turkish agreement of Ankara» (French)։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-28-ին։ Վերցված է սեպտեմբերի 19, 2009 
  4. 4,0 4,1 «Турецкие войска вошли на сирийскую территорию, но в свою крепость»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-08-04-ին։ Վերցված է 2016-09-19 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Tonghini Cristina (1998)։ Qal'at Ja'bar pottery: a study of a Syrian fortified site of the late 11th-14th centuries։ British Academy Monographs in Archaeology 11։ Oxford: Oxford University Press։ ISBN 0-19-727010-7 
  • Dussaud René (1931)։ La Syrie antique et médiévale illustrée։ Bibliothèque archéologique et historique 17։ Paris: P. Geuthner։ OCLC 610530151