Պրոզերպինա իլիկաթիթեռ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պրոզերպինա իլիկաթիթեռ
Պրոզերպինա իլիկաթիթեռ
Պրոզերպինա իլիկաթիթեռ
Դասակարգում
Թագավորություն  Կենդանիներ (Animalia)
Տիպ/Բաժին Հոդվածոտանիներ (Arthropoda)
Ենթատիպ Վեցոտանիներ (Hexapoda)
Դաս Միջատներ (Insecta)
Կարգ Թիթեռներ (Lepidoptera)
Ընտանիք Իլիկաթիթեռներ (Sphingidae)
Ցեղ 'Proserpinus'
Տեսակ Պրոզերպինա իլիկաթիթեռ (P. proserpina)
Միջազգային անվանում
Proserpinus proserpina
Տարածվածություն և պահպանություն
Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝ Status none DD.svg
Տվյալների անբավարարություն

Տաքսոնի տարածվածությունը
Տաքսոնի տարածվածությունը

Պրոզերպինա իլիկաթիթեռ (լատ.՝ Proserpinus proserpina), իլիկաթիթեռների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

20-25 մմ առջևի թևի երկարությամբ միջին չափի թիթեռ է: Առջևի թևերի ընդհանուր գուներանգը կանաչ կամ մոխրագույն կանաչ է, հետին թևերինը՝ դեղին՝ սև գույնի արտաքին եզրով[1]։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածված է Եվրոպա, դեպի արևելք և հարավ-արևելք՝ մինչև Կենտրոնական Սիբիր և Տյան Շան, Փոքր Ասիա, Կովկաս, Անդրկովկաս։ Լայն տարածված է կենտրոնական և հարավային Հայաստանում, հայտնաբերվել է Արագած լեռան հարավային լանջերում, Կոտայքի (Արզական և Հացավան գյուղերի մոտակայք), Արարատի (Վեդի քաղաքի շրջակայք), Վայոց ձորի (Գնիշիկ գյուղի մոտ) և Սյունիքի (Քաջարի, Գորիս, Սիսիան, Մեղրի, Կուրիս, Լեհվազ) մարզերում, «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում[1]։

Էկոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ապրում են գրեթե բոլոր բարձունքային գոտիներում, բացի ալպերից՝ գործնականապես բոլոր բիոտոպերում, որտեղ կան համապատասխան մեզոֆիլ հատվածներ (առվակների, գետերի, ճահճացած ցածրավայրերի, ոռոգման և ջրաքաշ ջրանցքների երկայնքով)։

Էգը 1-3 ձու է դնում երիտասարդ Epilobium hirsutum բույսի միջին հատվածներում՝ տերևների ստորին մասի վրա: Տարվա ընթացքում տալիս է մեկ սերունդ: Թրթուրները հանդիպում են հունիսից մինչև օգոստոսի վերջը, սեպտեմբերի կեսին։ Թիթեռների թռիչքը պայմանավորված է տեղանքի բարձրությամբ և տևում է ապրիլի վերջից մինչև հուլիսի վերջը: Թիթեռներն ակտիվ են սկսած մթնշաղից և գրեթե ողջ գիշերը: Լուսաթակարդներով դժվար են բռնվում[1]։

Պահպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։ Տեսակն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում տվյալներն անբավարար են կարգավիճակով և Բեռնի Կոնվերցիաի հավելված 2-ում։

Թվաքանակը բավական բարձր է՝ մեծ տատանումներով տարբեր տարիներին։

Վտանգման հիմնական գործոնները բացահայտված չեն։

Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Հայաստանի Կարմիր գիրք (հայերեն)։ Երևան: ՀՀ Բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6