Պտոզ (վերին կոպ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պտոզ
Congenitalptosis.JPG
Աջ աչքի վերին կոպի ոչ լրիվ իջեցում (պտոզ)
Տեսակհիվանդություն[1][2] և կլինիկական նշան
Բժշկական մասնագիտությունբժշկական գենետիկա
Ptosis (eyelid) Վիքիպահեստում

Վերին կոպի պտոզ, բլեֆարոպտոզ (հուն․՝ πτῶσις, անկում, իջեցում), մեկ կամ երկու վերին կոպերի մասնակի կամ լրիվ իջեցումն է։ Ստորին կոպի իջեցումը կամ թուլությունը կոչվում է էկտրոպիոն կամ ստորին կոպի արտաշրջում։ Երեխաների մոտ պտոզը կարող է պատճառ հանդիսանալ ամբլիոպիայի (տեսողության վատացում, որը պայմանավորված չէ որևէ կառուցվածքային փոփոխություններով, այլ միայն ֆունկցիոնալ խանգարումների հետևանք է և չի ուղղվում ակնոցների կամ ոսպնյակների օգնությամբ) զարգացման համար։

Պատճառներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պտոզն ախտանիշ է և կարող առաջանալ տարբեր պատճառներից, տարբեր հիվանդությունների ժամանակ․

  1. Բնածին պտոզ․ բնածին պտոզն առաջանում է վերին կոպը բարձրացնելու համար պատասխանատու մկանների թուլության կամ ոչ նորմալ զարգացման հետևանքով։ Այն սովորաբար ժառանգական է և միակողմանի։ Վերին կոպի հեմանգիոման նույնպես կարող է բնածին պտոզի պատճառ հանդիսանալ։ Ստորին ծնոտի շարժման և թարթելու (ծամելու-թարթելու) համախտանիշի (Մարկուս-Գանի համախտանիշ, անգլ.՝ Marcus Gunn) դեպքում ևս դիտվում է բնածին պտոզ։
  2. Վնասվածքային պտոզ․ կոպը բարձրացնող մկանի կամ նրա ջլի վնասումը, որն առաջացնում է կոպի իջեցում։
  3. Լուծանքային (պարալիտիկ) պտոզ․ Կոպը բարձրացնող մկանը նյարդավորող նյարդի վնասվածքի դեպքում (ակնաշարժ նյարդ) նույնպես առաջանում է պտոզ։ Քանի որ այս նյարդը նյարդավորում է նաև ակնագունդը շարժող մկանները, այս դեպքում դիտվում է նաև պարալիտիկ շլություն։
  4. Սիմպաթիկ պտոզ․ Պարանոցային սիմպաթիկ հանգույցի վնասման դեպքում ևս դիտվում է պտոզ, որը լինում է չափավոր արտահայտված, քանի որ մկանի նյարդավորումն ամբողջությամբ չի բացակայում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Disease Ontology release 2019-05-13 — 2019-05-13 — 2019.
  2. Monarch Disease Ontology release 2018-06-29sonu — 2018-06-29 — 2018.