Պորտալար

3-րոպե առաջ ծնված երեխայի պորտալարը

Պորտալար, առաջանում է մեզենքիմից, որը գտնվում է ամնիոնային ոտիկում և դեղնուցային ցողունիկում։ Ձևավորմանը մասնակցում են նաև ալլանթոիսը և նրա վրա աճող անոթները։ Դեղնուցային ցողունիկը և ալլանթոիսը արագ ապաճում են, և նորածնի պորտալարում հայտնաբերվում են միայն դրանց մնացորդները։ Ձևավորված պորտալարը առաձգական, ճկուն շարակցահյուսվածքային գոյացություն է, որով անցնում են երկու պորտային զարկերակներ և մեկ պորտային երակ։ Այն սովորական դոնդողանման հյուսվածք է, հիալուրոնաթթվի մեծ քանակությամբ։ Այս հյուսվածքը ստացել է Վարթոնի դոնդող անվանումը, ապահովում է լարի տուրգորը և ճկունությունը։ Այս հյուսվածքի դերը չափազանց մեծ է։ Այն պորտլարի անոթները պաշտպանում է սեղմվելուց, ինչն էլ ապահովում է սաղմին սննդանյութերով և թթվածնով հարուստ արյունով մատակարարումը։ Ունի նաև պաշտպանական ֆունկցիա. այն խոչընդոտում է նաև անոթային ճանապարհով վնասակար գործոնների ներթափանցումը ընկերքից սաղմի մեջ։ Հասուն պտղի պորտալարի երկարությունը մոտ 50 սմ է, հաստությունը՝ 1–1,5 սմ։

Սաղմի զարգացման վաղ փուլերի հիմնական առանձնահատկություններն են.

1. Լրիվ տրոհման ասինխրոն տիպ,
   1. պայծառ
   2. մուգ բլաստոմերների առաջացում։
2. Արտասաղմնային օրգանների վաղ ձևավորում և մեկուսացում։
3. Ամնիոնային բշտիկի վաղ ձևավորում և ամնիոնային ծալքերի բացակայություն։
4. Գաստրալյացիայի երկու փուլերի առկայություն՝ դելամինացիա և իմիգրացիա, որոնց ընթացքում տեղի է ունենում նաև արտասաղմնային օրգանների զարգացումը։
5. Իմպլանտացիայի միջանկյալ (ինտերստիցիալ) տիպ։
6. Խիստ զարգացած ամնիոն և խորիոն, ինչպես նաև թույլ զարգացած դեղնուցապարկ և ալլանթոիս։

Տես նաև

• Օմֆալոցելե

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 390)։