Պողոս Արապյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պողոս Արապյան
Ծնվել է1742
ԾննդավայրԱպուչեխ, Ակն
Մահացել է1835
Մահվան վայրԿոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունտպագրիչ

Պողոս Հովհաննեսի Արապյան (1742, Ապուչեխ, Ակն - 1835, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն), հայ տպագրիչ և գրաձուլիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ակնի գավառակի Ապուչեխ գյուղում։ Պատանի հասակից տեղափոխվել է Կ. Պոլիս, ուր 70 տարի աշխատել է տպագրության ասպարեզում՝ դառնալով Թուրքիայում ժամանակին ամենաճանաչված տպագրիչը։ Աշակերտել է հորը` տպագրիչ Հովհաննես Ածատուրեանին, սերտել և ուսումնասիրել է ժամանակի տպագրական գործը։ Կատարելագործելով և լրացնելով հոր ստեղծած հայերեն տառաձևերը և զարգացնելով տպագրական աշխատանքի ոլորտում ունեցած կարողությունները՝ Պողոս Արապյանը ձեռնարկել է նաև վրացական և թուրքական տպագրության հիմք դարձած առաջին տառաձուլվածքների ստեղծումը։

Նշանակվել է արքունի տպարանի տեսուչ։ Աշխատել է «Հովհաննես և Հակոբ» տպարանում (1766-17691777 թվականին հոր հետ բացել է «Հովհաննես և Պողոս» տպարանը, իսկ 1820 թվականին հիմնել է նոր տպարան իր անունով։ Արապյանի մահից հետո տպագրական գործը մինչև 1853 շարունակել են որդիները։ Արապյանների տպարանում լույս է տեսել շուրջ 150 անուն գիրք և պարբերական։ Արապյան փորագրել և ձուլել է հայերեն տարբեր տպատառեր, ստեղծել է թուրքերենի «նեսիհ» և «թալիգ» տառատեսակները (նրա անունով կոչվում են «Արապ օղլու»)։ 1770 թվականին վրաց Հերակլ թագավորի հրավերով եղել է Թիֆլիսում, պատրաստել վրացական տպատառեր, սարքավորել տպարանը և տպագրել վրացերեն գրքեր, ապա այցելել է Էջմիածին և օգնել Հայաստանի նորաստեղծ առաջին տպարանի կատարելագործմանը։

Արապյան մահացել է Կ. Պոլսում։ Թաղված է Օրթաքյոյի գերեզմանատանը[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Genocide Museum | The Armenian Genocide Museum-institute»։ www.genocide-museum.am։ Վերցված է 2019-05-27 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բաբայան Ա., Հայկական գիրք և գրատպություն, Երևան, 1956։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 688 CC-BY-SA-icon-80x15.png