Պոլյա Գոյավիչինսկայա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պոլյա Գոյավիչինսկայա
Pola Gojawiczyńska Serbia 1962.jpg
Ծննդյան անունլեհ.՝ Apolonia Koźniewska
Ծնվել էապրիլի 1, 1896(1896-04-01)
ԾննդավայրՎարշավա, Ռուսական կայսրություն[1]
Վախճանվել էմարտի 29, 1963(1963-03-29)[1][2] (66 տարեկանում)
Վախճանի վայրՎարշավա, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն[1]
Մասնագիտությունգրող
Լեզուլեհերեն
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Լեհաստան
ԱնդամակցությունPolish PEN Club?
ՊարգևներԺողովրդական Լեհաստանի 10-րդ տարեդարձի մեդալ և «Հանուն Վարշավայի 1939-1945» մեդալ
Pola Gojawiczyńska Վիքիպահեստում

Պոլյա Գոյավիչինսկայա (իսկական անուն ազգանունը`Ապոլոնիա Գոյավիչինսկայա, լեհ.՝ Pola Gojawiczyńska, ապրիլի 1, 1896(1896-04-01), Վարշավա, Ռուսական կայսրություն[1] - մարտի 29, 1963(1963-03-29)[1][2], Վարշավա, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն[1]), լեհ գրող:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պոլյա Գոյավիչինսկայաը ծնվել է բանվորի ընտանիքում: Ավարտել է տարրական դպրոցը, աշխատել մանկապարտեզում որպես դաստիարակ, գրադարանավար: Խաղացել է սիրողական թատրոնում: Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մասնակցել է Լեհական ռազմական կազմակերպության աշխատանքներին:

1914 թվականին Վարշավայից մեկնել է Ռուսաստան: Լեհաստանի անկախություն ձեռք բերելուց հետո վերադարձել է հայրենիք և մինչև 1929 թվականն ապրել Բելսկ Պոդլասկիում, 1931-1932 թվականներին` Սիլեզիայում (Պեկարի-Սլյոնսկ): Վարշավա վերադառնալուց հետո համագործակցել է «Gazeta Polska» թերթի հետ, որտեղ հրապարակել է մի շարք ակնարկներ, էսսեներ, պատմվածքներ և վիպակներ:

1931 թվականից ամբողջովին նվիրվել է գրական գործունեությանը: 1936 թվականից եղել է լեհ գրողների արհմիության անդամ: Գերմանացիների կողմից Վարշավայի գրավման ժամանակ 1943 թվականին նացիստները նրան ձերբակալել են և բանտարկել «Սերբիա» կորպուսի Պավիակի բանտում: Այդ օրերի իր հիշողությունները նա նկարագրել է «Վանդակաճաղեր» գրքում: Բանտից դուրս գալուց հետո ծանր հիվանդացել է, երկար ժամանակ բուժվել և թաքնվել ընկերների մոտ: Պատերազմից հետո բնակվել է Վարշավայում: Եղել է լեհական PEN ակումբի անդամ:

Թաղված է Վարշավայի Ստարիե Պովոնզկի գերեզմանատանը:

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պոլյա Գոյավիչինսկայան միջպատերազմյան շրջանի ամենահանրաճանաչ լեհ գրողներից մեկն էր: Հոգեբանական և սոցիալ-բարոյական թեմաներով նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են ամենաշատ ընթերցված գրքերից: Նա իր առաջին գրական գործերը ուղարկել էր Գաբրիելա Զապոլսկայային, որը դրանք դրական էր գնահատել դրանք և առաջարկել էր Պ. Գոյավիչինսկայային շարունակել գրել: Նրա առաջին գրական աշխատանքը «Երկու պատառիկներ» պատմվածքն էր, որի համար 1915 թվականին արժանացել է «Echo Pragi» ամսագրի մրցանակին:

1933 թվականին նա հրապարակեց իր առաջին ստեղծագործությունը «Նախորդ օրը» պատմվածքների ժողովածուն, բայց նրան հաջողություն բերեց 1934 թվականին լույս տեսած «Էլզբիտայի երկիրը» վեպը, որտեղ նկարագրվում էին Վերին Սիլեզիայի մարզի ազգային և սոցիալական բախումները: Գոյավիչինսկայայի «Աղջիկները Նովոլիպոկից» ամենահայտնի վեպում պատմվում է 20-րդ դարի առաջին երկու տասնամյակում Վարշավայի աղքատ թաղամասի մի քանի երիտասարդ կանանց կյանքի մասին, որը ցուցադրվում է Վարշավայի մանր-բուրժուական միջավայրի, սովորույթների և մտածելակերպի ֆոնի վրա:

Հետագայում գրողը շարունակեց իր հերոսուհիների ճակատագիրը «Դրախտի խնձորենին» գրքում (1937): 1937 թվականին բեմադրվեց «Ժամանակակիցը» ներկայացումը (լեհ.՝ Współczesne): «Աղջիկները Նովոլիպոկից» և «Դրախի խնձորենին» վեպերը, ըստ գրականագետների, Գոյավիչինսկայայի ամենահասուն գործերն են: Դրանք նրան բերեցին մեծ ժողովրդականություն և արժանացան մի շարք գրական մրցանակների:

Ավելի ուշ «Աղջիկները Նովոլիպոկից» վեպի հիման վրա ֆիլմ նկարահանվեց և ցուցադրվեց հեռուստատեսությամբ, այն թարգմանվել է աշխարհի շատ լեզուներով, այդ թվում՝ չեխերեն, իտալերեն, ռուսերեն, սլովակերեն և սերբախորվաթերեն:

  • 1933 Powszedni dzień
  • 1934 Ziemia Elżbiety
  • 1935 Dziewczęta z Nowolipek
  • 1936 Rozmowy z milczeniem
  • 1937 Rajska jabłoń
  • 1938 Dwoje ludzi
  • 1938 Słupy ogniste
  • 1945 Krata
  • 1946 Stolica
  • 1947 Dom na skarpie
  • 1956 Miłość Gertrudy
  • 1956 Opowiadania
  • 1964 Stolica
  • 1971 Z serca do serca
  • 1974 Szybko zapomniane
  • 2001 Święta rzeka

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վաստակի Ոսկե խաչ
  • «Աշխատանքի դրոշ» 1-ին աստիճանի շքանշան
  • Ժողովրդական Լեհաստանի 10-ամյակի մեդալ
  • Լեհաստանի Վերածննդի ասպետական խաչ շքանշան
  • Վարշավայի վերականգնման ոսկե նշան
  • Վարշավայի մայրաքաղաքային մրցանակ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]