Պնևմոպարոտիտ

Պնևմոպարոտիտ (նաև կոչվում է պնևմոսիալոադենիտ^[1], օդի ուժեղ հոսքից առաջացած պարոտիտ^[1], վիրաբուժական պարոտիտ^[2], կամ անեսթեզիոլոգիական պարոտիտ)^[2], հարականջային թքագեղձի հազվադեպ հանդիպող պաթոլոգիա է, որը ժամանակ օդը մեծ ուժով ներթափանցում է հարականջային թքագեղձի (Սթենոնյան) ծորանով, որի արդյունքում այն արագ այտուցվում է^[3]:

Նշաններ և ախտանիշներ

Այտուցի չափսերը տարբեր են, բայց միևնույն ժամանակ փափուկ^[4] և կարող են առաջանալ մեկ կամ երկու կողմերում^[1]: Այն սովորաբար անցավ է^[4], չնայած որոշ դեպքերում կարող է ժամանակավոր ցավ լինել^[1]: Այն սովորաբար անհետանում է մի քանի րոպեների կամ ժամերի ընթացքում, բայց երբեմն դա կարող է տևել մի քանի օր^[1]:

Պատճառագիտություն

Նման պաթոլոգիան պայմանավորված է բերանի խոռոչում օդի բարձր ճնշումով ներթափանցմամբ^[1]:

Ախտորոշում

Պնևմոպարոտիտը հաճախ սխալ է ախտորոշվում և հետևաբար սխալ է բուժվում^[5]: Ախտորոշումը հիմնված է հիմնականում հիվանդության պատմության վրա^[1]: Կրեպիտացիա կարող է առաջանալ հարականջային թքագեղձի այտուցվածության պատճառով^[1], իսկ գեղձի մերսումը կարող է առաջացնել փրփրուն թուք կամ օդային պղպջակների արտահոսք^[1]: Որպես կանոն, լրացուցիչ հետազոտություններ չեն պահանջվում, սակայն սիալոգրաֆիան, ՈՒՁՀ և ՀՇ հետազոտումները կարող են ցույց տալ օդի առկայությունը հարականջային թքագեղձում և ծորանում^[1]:

Կանխատեսում

Կրկնվող պնևմոպարոտիտը կարող է նախատրամադրել սիալեկտազի, կրկնվող պարոտիտի, դեմքի և պարանոցի ենթամաշկային էմֆիզեմայի^[5], ինչպես նաև պոտենցիալ պնևմոթորաքսի^[1]:

Համաճարակաբանություն

Այն համարվում է հազվադեպ ախտահարում^[5]: Այն ամենից հաճախ հանդիպում է այն մարդկանց մոտ, երբ պարբերաբար օդը մեծ ճնշումով ներթափանցում է բերանի խոռոչ: Նման դեպքեր արձանագրվել են երաժիշտների, փողային գործիքով նվագողների,^[6] և անգամ փուչիկ փչելիս^[1]: Արձանագրվել են նաև հեծանիվների անվադողերի փչման^[1], սուլելու^[1], քթից փչելու,^[1] հազի^[1] ականջները մաքրելու կամ Վալսալվայի փորձի դեպքեր^[1]: Դա կարող է լինել նաև յաթրոգեն` ատամնաբուժության^[1], սպիրոմետրիայի ժամանակ^[2]: Բացի վերը նշված գործոններից, այտուցներ հիմնականում առաջանում են դեռահասների մոտ՝ հաճախ հոգեբանական խնդիրների և սթրեսի պատճառով^[7]^[8]:

Ծանոթագրություններ

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Joiner MC; van der Kogel A (2016 թ․ հունիսի 15). Basic Clinical Radiobiology, Fifth Edition. CRC Press. էջ 1908. ISBN 978-0-340-80893-1.
1 2 3 Gibson AM; Benko KR (2013 թ․ մայիսի 5). Head, Eyes, Ears, Nose, and Throat Emergencies, An Issue of Emergency Medicine Clinics. Elsevier Health Sciences. էջ 124. ISBN 978-1-4557-7171-4.
↑ McCormick, Michael E.; Bawa, Gurneet; Shah, Rahul K. (2013). «Idiopathic recurrent pneumoparotitis». American Journal of Otolaryngology. 34 (2): 180–182. doi:10.1016/j.amjoto.2012.11.005. ISSN 0196-0709. PMID 23318047.
1 2 Mukherji SK; Chong V (2011 թ․ հունվարի 1). Atlas of Head and Neck Imaging: The Extracranial Head and Neck. Thieme. էջ 147. ISBN 978-1-60406-525-1.
1 2 3 Goguen, LA; April, MM; Karmody, CS; Carter, BL (1995 թ․ դեկտեմբեր). «Self-induced pneumoparotitis». Archives of Otolaryngology–Head & Neck Surgery. 121 (12): 1426–9. doi:10.1001/archotol.1995.01890120082017. PMID 7488376.
↑ Kreuter, M; Kreuter, C; Herth, F (2008 թ․ փետրվար). «[Pneumological aspects of wind instrument performance--physiological, pathophysiological and therapeutic considerations]». Pneumologie (Stuttgart, Germany). 62 (2): 83–7. doi:10.1055/s-2007-996164. PMID 18075966.
↑ Ferlito, A; Andretta, M; Baldan, M; Candiani, F (1992 թ․ հունիս). «Non-occupational recurrent bilateral pneumoparotitis in an adolescent». The Journal of Laryngology and Otology. 106 (6): 558–60. doi:10.1017/s0022215100120146. PMID 1624898.
↑ Markowitz-Spence, L; Brodsky, L; Seidell, G; Stanievich, JF (1987 թ․ դեկտեմբեր). «Self-induced pneumoparotitis in an adolescent. Report of a case and review of the literature». International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology. 14 (2–3): 113–21. doi:10.1016/0165-5876(87)90021-8. PMID 3325441.

[Joiner2016-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Joiner MC; van der Kogel A (2016 թ․ հունիսի 15). Basic Clinical Radiobiology, Fifth Edition. CRC Press. էջ 1908. ISBN 978-0-340-80893-1.

[Gibson2013-2] 1 2 3 Gibson AM; Benko KR (2013 թ․ մայիսի 5). Head, Eyes, Ears, Nose, and Throat Emergencies, An Issue of Emergency Medicine Clinics. Elsevier Health Sciences. էջ 124. ISBN 978-1-4557-7171-4.

[McCormickBawa2013-3] McCormick, Michael E.; Bawa, Gurneet; Shah, Rahul K. (2013). «Idiopathic recurrent pneumoparotitis». American Journal of Otolaryngology. 34 (2): 180–182. doi:10.1016/j.amjoto.2012.11.005. ISSN 0196-0709. PMID 23318047.

[Mukherji2011-4] 1 2 Mukherji SK; Chong V (2011 թ․ հունվարի 1). Atlas of Head and Neck Imaging: The Extracranial Head and Neck. Thieme. էջ 147. ISBN 978-1-60406-525-1.

[Goguen1995-5] 1 2 3 Goguen, LA; April, MM; Karmody, CS; Carter, BL (1995 թ․ դեկտեմբեր). «Self-induced pneumoparotitis». Archives of Otolaryngology–Head & Neck Surgery. 121 (12): 1426–9. doi:10.1001/archotol.1995.01890120082017. PMID 7488376.

[Kreuter2008-6] Kreuter, M; Kreuter, C; Herth, F (2008 թ․ փետրվար). «[Pneumological aspects of wind instrument performance--physiological, pathophysiological and therapeutic considerations]». Pneumologie (Stuttgart, Germany). 62 (2): 83–7. doi:10.1055/s-2007-996164. PMID 18075966.

[Ferlito1992-7] Ferlito, A; Andretta, M; Baldan, M; Candiani, F (1992 թ․ հունիս). «Non-occupational recurrent bilateral pneumoparotitis in an adolescent». The Journal of Laryngology and Otology. 106 (6): 558–60. doi:10.1017/s0022215100120146. PMID 1624898.

[8] Markowitz-Spence, L; Brodsky, L; Seidell, G; Stanievich, JF (1987 թ․ դեկտեմբեր). «Self-induced pneumoparotitis in an adolescent. Report of a case and review of the literature». International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology. 14 (2–3): 113–21. doi:10.1016/0165-5876(87)90021-8. PMID 3325441.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]