Պյոտր Բերոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պյոտր Բերոն
Petar Beron.jpg
Ծնվել է1799
Կոտել, Սլիվենի մարզ, Բուլղարիա
Մահացել էմարտի 21, 1871(1871-03-21)[1]
Կրայովա, Ռումինիա
ՔաղաքացիությունԲուլղարիա
Ազգությունբուլղարացի
Մասնագիտությունբնագետ և գրող
Գործունեության ոլորտմանկավարժություն, փիլիսոփայություն, բժշկություն և բնական պատմություն
Ալմա մատերԼյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինբուլղարերեն[1]
Petar Beron Վիքիպահեստում
Պյոտր Բերոնի հուշատախտակը Հայդելբերգում

Պյոտր Բերոն (բուլղար․՝ Петър Хаджиберович Берон, 1799, Կոտել, Սլիվենի մարզ, Բուլղարիա - մարտի 21, 1871(1871-03-21)[1], Կրայովա, Ռումինիա), բուլղարացի լուսավորիչ, գիտնական, հանրագետ, մանկավարժ, փիլիսոփա, բժիշկ և բնագետ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որոշ ժամանակ ապրել է Բրաշովում: Սովորել է տեղի եկեղեցական դպրոցում, ապա աշխատել է: Երբ արդեն քսան տարեկան էր, նրան ուղարկում են Բուխարեստ, որտեղ ընդունվում է հունական վարժարան:

1824 թվականին Անտոն Իվանովի օգնությամբ հրատարակել է «Տարբեր խրատների այբբենարան» գիրքը, որը հայտնի է նաև «Ձկնային այբբենարան» անունով (այդ անվանումը առաջացել է գրքի վերջում պատկերված դելֆինից (չնայած, որ իրականում դելֆինները կաթնասուններ են, այլ ոչ թե ձկներ)): Սա բուլղարերեն առաջին այբբենարանն էր, որը ստեղծվել է Բերոնի կողմից Բրաշովում[2]:

Ապա բուլղարացի բարերարների աջակցությամբ ուսումը շարունակել է Եվրոպայում: Ուսումնասիրել է բժշկություն Հայդելբերգում և Մյունխենում: Մյունխենում լսել է Ֆրիդրիխ Շելինգի և Լորենց Օկենայի դասախոսությունները: 1831 թվականին ստացել է դոկտորի աստիճան և վերադարձել է Ռումինիա: Ապրել է նաև Փարիզում, Բեռլինում, Լոնդոնում, Վիեննայում, Պրահայում և Աթենքում: Տիրապետում էր ինը լեզուների:

Բացի բուն բժշկությունից, զբաղվել է նաև գիտական գործունեությամբ՝ գրելով մոտ 20 գիտական աշխատություններ։ Աջակցել է բազմաթիվ բուլղարական դպրոցների:

1871 թվականի մարտի 21-ին գտնվել է խեղդամահ Կրայովի իր կալվածքում:

Պետրոսի Բերոնի դիմանկարը պատկերված է բուլղարական 10 լև թղթադրամի վրա:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. «Букварь с различными указаниями»։ World Digital Library։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է հունվարի 22, 2013 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Бычваров М. Д., Бычварова Н. Петр Берон. - М.: Мысль, 1981. - 231 с. - (Мыслители прошлого).
  • Բոնիֆատի Կեդրով. Единство наук в духе натурфилософии «Панепистема» болгарского мыслителя Берона. // Кедров Б. М. Классификация наук. - М.: Мысль, 1965. - Кн. 2. - С. 36-38.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]