Պլովդիվի հռոմեական մարզադաշտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox architecture.png
Պլովդիվի հռոմեական մարզադաշտ
Կոորդինատներ42°8′51.24″ հս․ լ. 24°44′52.87″ ավ. ե. / 42.1475667° հս․. լ. 24.7480194° ավ. ե. / 42.1475667; 24.7480194Կոորդինատներ: 42°8′51.24″ հս․ լ. 24°44′52.87″ ավ. ե. / 42.1475667° հս․. լ. 24.7480194° ավ. ե. / 42.1475667; 24.7480194

Պլովդիվի հռոմեական մարզադաշտ (բուլղարերեն՝ Античен стадион (Пловдив)), հին հռոմեական մարզադաշտ, որ պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել է բուլղարական Պլովդիվ (անտիկ ժամանակների Ֆիլիպոպոլիս) քաղաքում: Հաշվվում է Բալկանյան թերակղզում լավագույնս պահպանված հին հռոմեական կառույցների թվում և ներկայումս համարվում է Պլովդիվի խորհրդանշական տեսարժան վայրերից մեկը:

Մարզադաշտը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարզադաշտի պահպանված մասի քարտեզը
Մարզադաշտի վերականգնված մանրակերտը

Մարզադաշտը կառուցվել է մեր թվականության երկրորդ դարի սկզբներին՝ Ադրիան կայսեր (117-138) օրոք: Ունեցել է մոտավորապես 240 մետր երկարություն, 50 մետր լայնություն, 30.000 հանդիսական տեղավորելու հնարավորություն: Վազքուղու երկարությունը եղել է մեկ ստադիոն - 625 հռոմեական կամ 600 հունական ոտնաչափ (քայլ), այսինքն՝ մոտավորապես 180 մետր:

Հանդիսականների նստատեղերը դասավորված են եղել տասնչորս շարքով, պատրաստված են եղել 40 սանտիմետր բարձրությամբ, 75 սանտիմետր լայնությամբ մարմարե բլոկներից, դրանց երեսամասում պատկերված է եղել առյուծի ոճավորված թաթ: Ամենավերին շարքի նստատեղերը թիկնակներ են ունեցել[1]:

Մեր թվականության չորրորդ դարում այստեղով ակվեդուկ են անցկացրել, որը պահող կամարաձև հենասյուները պահպանվել են:

Հանդիսախաղերի անցկացման նպատակով կառուցված կայսերական մյուս շինությունների պես՝ մարզադաշտում եղել են պատվավոր հանդիսականների համար նախատեսված հատուկ նստատեղեր՝ որոշակի արձանագրություններով: Պեղումների ընթացքում իսկապես հայտնաբերվել են բարձրաստիճան հանդիսականների համար նախատեսված նստատեղեր՝ հունարեն համապատասխան արձանագրություններով:

Մարզադաշտի հարավային՝ գլխավոր մուտքը ձևավորվել է աղյուսաշար սյուներով՝ զարդարված փորագիր պատկերներ կրող մարմարե տախտակներով: Սյուների վրա բարձրացված են եղել Հերմես աստծո և առասպելական հերոս Հերակլեսի կիսանդրիները՝ մրցանակային անոթների, արմավենու ճյուղերի, առյուծի մորթու և հատկանշական այլ ատրիբուտների ուղեկցությամբ: Մուտքի մերձակայքում գրանիտե միջին չափի վեցանկյուն սալերով պատված հրապարակ է հայտնաբերվել:

Խաղերը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեսարան մարզադաշտի վազքուղուց

Էպիգրաֆիկ և նումիզմատիկ գտածոները թույլ են տալիս եզրակացնել, որ այս մարզադաշտում անցկացվել են Պիթիական խաղերին համանման մրցումներ:

Խաղերի կազմակերպիչը եղել է հռոմեական Թրակիա մարզի Գլխավոր խորհուրդը: Անց են կացվել մեծահասակների առանձին և պատանիների առանձին մրցումներ: Մրցելույթներն սկսվել են գոռում-գոչյուններով ու փողհարություններով: Մարզական մրցույթներից զատ, անց են կացվել երաժշտության, պոեզիայի և այլ արվեստների մրցույթներ:

Պեղումներն ու վերականգնողական աշխատանքները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարզադաշտը հայտնաբերվել է 1923 թվականին: Առավել հանգամանալի պեղումներ իրականացվել են դրանից մոտավորապես կես հարյուրամյակ անց, հնագետ Լիլիա Բոտուշարովայի գլխավորությամբ[2]:

1995 թվականին Ֆիլիպոպոլսի անտիկ մարզադաշտը ներառվել է համազգային կարևորություն ունեցոող հուշարձանների ցանկի մեջ:

2010-2013 թվականներին մարզադաշտի շրջակայքում նույնպես կարգաբերման աշխատանքներ են իրականացվել:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. [1] Ancient Stadium of Philippopolis
  2. [2] Archaeological Research and Exhibition of the Stadium

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]